Artikuj

Këshillat më të mira të psikologjisë

Shtatë nga mësimet më të mira të psikologjisë dhe çfarë i bën ato të tilla.

Ne jetojmë në një botë ku këshillat psikologjike ofrohen në mënyra dhe forma të ndryshme. Këshillat mbi lidhjet janë më të përhapurat dhe më të klikuarat nga publiku. Gjithësesi, psikologjia shkon përtej temës së dashurisë duke ofruar mënyra për të përmirësuar gjithçka, duke filluar qç nga fiziku juaj deri tek aftësia për të menxhuar buxhetin. Lexojini dhe shihni vetë nëse janë apo jo 7 mënyrat më të mira për të përmirësuar jetën tonë të përditshme:

1• Ju mund të mësoni shumë duke vështruar sjelljen e personave të tjerë. Për një psikolog të sjelljes ,gjëja më e rëndësishme për të kuptuar një person është të vështrojë se çfarë ai ose ajo bën. Njerëzit shpenzojnë para për gjëra të cilat ata dëshirojnë, investojnë kohën e tyre për projekte që i shohin si të rëndësishme,dhe shprehin karakterin e tyre në mënyrën sesi ata flasin dhe ecin. Nëse jeni i regjur me praktika të tilla, mund të luani lojra të tipit Sherlock Holmes në të cilat ju merrni diçka nga një person dhe vërtetoni kështu nëse hipotezat tuaja jane të vërteta apo jo. Megjithatë, zgjedhjet që personat bëjnë kur i jepet një liri e caktuar mund të tregojnë më shumë për vlerat,interesat dhe personalitetin e tyre.

2• Forcat e brëndshme mund të çojnë në sjellje të jashtme. Njerëzit mund të udhëhiqen nga impulse dhe konflikte që as nuk mendonin se mund ti kishin. Frojdi vuri në dukje duke “zbuluar” të pandërgjegjshmen se si impluset tona të ndrydhura çojnë në atë sjellje që vezhguam në pikën #1. Nuk duhet të jesh psikoanalist që të jesh i aftë për të kuptuar bazat e mekanizmave mbrojtës, apo për të kuptuar se ndonjëherë ekzistojnë disa çështje që na bëjnë ankthiozë  apo mund të katalizojnë disa nga sjelljet më kundërproduktive ( psh. nervozizmi).

3• Lidhjet e afërta janë të rëndësishme për mirëqënien. Vetëbesimi është një gol që shumë nga ne perpiqen të arrijnë, dhe shumë njerëz do bëjnë gjithçka për të shprehur pamvarësinë e tyre. Gjithësesi, ashtu siç shumë shkencëtarë kanë treguar kohë pas kohe, duke perfshirë edhe një studim afatgjatë mbi intimitetin dhe mirëqënien , aftësia për tu lidhur ngushtë me persona të tjerë do të na aftësojë më shumë në sfidat e jetës. Kjo është ndoshta edhe arsyeja pse njerëzit kërkojnë këshilla mbi lidhjet herë pas here. Kur lidhja juaj duket se nuk po funksionon, ju filloni të shqetësoheni dhe bëheni të vrazhdë,por kur partneri juaj mund të mbështetet tek ju, ju ndjeni se mund ti mbijetoni gjithçkaje që ndodh në botën jashtë.

4• Përforcimet pozitive janë një motivues shumë i madh. Skinneri tregoi shumë vite më parë se kafshët-përfshi edhe njerëzit- do të bëjnë gjithçka për të arritur atë që duan. Filozofia e punës së Skinnerit ishte se përforcimet , jo ndëshkimet, do na ndihmojnë shumë në dëshirat tona. Skinner projektoi disa paradigma eksperimentale që treguan saktësisht si të formojmë sjelljen duke çuar përpara pasojat e asaj sjellje. Në jetën tonë ne përdorim përforcime pozitive edhe atëherë kur nuk e kuptojmë se po e bëjmë si psh, kur nxisni fëmijët tuaj të studiojnë më tepër apo të largoni veten nga ndonjë ves, përforcimet pozitive janë pjesë e jetës sonë dhe janë diçka që funksionon.

5•  Përdoreni ose lëreni të “vdesë”.  Kjo shprehje e njohur lidhet përgjithesisht me trurin, dhe nevojën që ne kemi për ta mbajtur aktiv për të mos humbur disa nga aftësitë si kujtesa dhe reagimi i shpejtë. Origjina e kësaj shprehje në fakt, vjen nga puna e kërkuesve të seksit Master dhe Johnson në diskutimet që ata bën për seksin në jetën e vonë. Studimet e tyre mbi  të rritur të moshuar treguan rëndësinë e të qëndruarit seksualisht aktiv edhe pse forma fizike e tyre mund të mos jetë në maksimum. Megjithatë ne e dimë shumë mirë se aktiviteti fizik nxit funksionim më të mirë konjitiv, pak rëndësi ka mosha. Dorëzimi, kur ne fakt gjithçka duhet është thjesht një sforcim minimal, është një shenjë se kujtesa juaj do të vuajë nga shenjat e fshirjes së saj. Një studim afatgjatë me persona të moshës mesatare tregoi humbje të lehta në aftësinë intelektuale në vitet e tyre të mëpasme.

6• Bëni kujdes në mënyrën sesi situata prek sjellen. Ushqimi i psikologjisë është demonstrimi sesi individi reagon në mënyrë të ngjashme, pa patur parasysh si reagon personalitetiiI tij në situatë. Për shembull paragjykimet e brëndshme apo të jashtme i bëjnë njerëzit të grupohen me njerëz të tjerë që i shohin të ngjashëm me veten dhe të shkaktojnë zemërim, fyerje, apo përçmim të njerëzve që nuk i shohin si të ngjashëm me veten. Mendoni se si mërziteni kur shihni një grup kalimtarësh që kalojnë rrugën ndërkohë që ju prisni teksa ata kalojnë. Në anën tjetër, kur jeni ju ai që kaloni rrugën, ju tërboheni nëse një makinë i bie buris që ju të nxitoni. Kjo dhe plot sjellje të tjera nga jeta jonë e përditshme na tregojnë influencën depërtuese, dhe na bën të jemi më të ndjeshëm dhe më të pranueshëm ndaj ndjenjave njerëzore.

7•  Kuptoni se ka diçka më shumë sesa thjesht “librat e mënçur” të inteligjencës.

Për më shumë se një shekull, teoria e faktorit “g” dominoi pikëpamjen e psikologjisë mbi inteligjencën. Ideja e g-së u propozua nga psikologu britanik Charles Spearman i cili hodhi idenë se inteligjenca konsiston në aftësi të veçanta mendore. Kjo ide ndezi shumë polemika në vitet ’90 kur u qartësua se g-ja më tepër reflektonte  njohuritë akademike. Disa kritikë si Robert Sternberg, Daniel Goleman, dhe Howard Gardner drejtuan një lëvizje kundër  g-së, lëvizje e cila çoi në rimendimin e idesë sesi ne përcaktojmë inteligjencën. Edukatorët, teoricienët dhe kërkuesit tashmë e kanë kuptuar se është e rëndëshishme të shtojnë edhe “njerëzit e mënçur”, dhe “rrugët e mënçura” (midis të tjerash) në kuotuesin e inteligjencës së vjetër tashmë.

Psikologjia është një subjekt i pafund magjepës për shumë nga ne, dhe këto 7 mësime të saj mund t’iu ndihmojnë të zgjidhni shumë nga dilemat e saj, me të cilat mund të përballeni në jetën tuaj të përditshme.

Kush përpiqet për kuptuar problemet e tij, nuk është i çmëndur por shumë i zgjuar. Të gjithë kemi probleme, por kush i drejtohet psikologut dëshiron ti zgjidhi ato!

Këshillimi me psikologun të ndihmonë të përballesh me çdo gjë dhe të ringrihesh! Konsulta e një psikologu është një mënyrë efektive, e përshtatshme për të marrë ndihmë në lidhje me shumë çështje; si depresion ,stres ,atakpaniku ,ankth, probleme personale, probleme em fëmijët, një moment i vështirë për tu kaluar apo marrëdhënia në çift, çështjet e karrierës, vetë respekt, dhe shumë fusha të tjera të jetës.

#PSIKOTERAPIA është zgjidhja dhe është për të gjithë, sepse ne jemi njerëzor, jo të pamposhtur dhe as të përsosur, ne të gjithë kalojmë nëpër periudha të vështira dhe nuk dimë gjithnjë se si ta zgjidhim vetë.

Në situata të shqetësimit figura e psikologut jep një ndihmë konkrete dhe efektive. #Kërkokonsultëntëndepsikologjike

Na kontaktoni

Si Psikologe e liçencuar nga @urdhriipsikologut, përveç shërbimit online skype, viber, whatsApp me video call, ju pres edhe në studio psikologjike në Tiranë, ku për më shumë se 16 vjet dëgjoj dhe ndihmoj njerëzit konkretisht për të dalë nga situata të vështira, për të rimarrë jetën në duart e tyre.

Konsulta në studio me psikologe në Tiranë

Konsulta online nëpërmjet SKYPE, WHATSAPP, VIBER

info@studiopsikologjie.al

+355692642618

TERAPI PER KRIZE NE CIFT ME PSIKOLOG TIRANE

Terapia në çift: pse qëllimi nuk është të provoni se partneri e ka gabim

Kur një marrëdhënie kalon një periudhë të vështirë, çiftet shpesh kërkojnë ndihmë vetëm pasi konfliktet janë përsëritur për një kohë të gjatë. Komunikimi mund të jetë bërë i tensionuar, afërsia emocionale mund të jetë zbehur dhe debatet mund të kenë filluar të përsërisin gjithmonë të njëjtin skenar. Në këtë pikë, terapia në çift mund të shihet si një mundësi për të kuptuar nëse marrëdhënia mund të përmirësohet përpara se të arrihet në ndarje.

Megjithatë, shumë çifte hyjnë në terapi me një pritshmëri që nuk e shprehin gjithmonë hapur: dëshirën që terapistja të kuptojë se problemi kryesor është partneri ose partnerja.

Mendime të tilla mund të shfaqen në forma të ndryshme:

“Sikur ai të mos sillej kështu, gjithçka do të ishte mirë.”

“Problemi është se ajo nuk di të komunikojë.”

“Kam vite që përpiqem ta bëj të kuptojë.”

“Unë po përpiqem, por ai ose ajo nuk ndryshon.”

Shpesh, pjesa më e vështirë është se edhe personi tjetër mund të mendojë pikërisht të njëjtën gjë. Secili hyn në marrëdhënie me përvojën e vet, me zhgënjimet, plagët emocionale dhe interpretimin e vet të asaj që po ndodh. Për këtë arsye, konflikti mund të kthehet gradualisht në një përpjekje të vazhdueshme për të provuar se kush ka të drejtë dhe kush e ka gabim.

Por terapia në çift nuk është një gjykatë.

Qëllimi i terapistes nuk është të përcaktojë fituesin e konfliktit, të zgjedhë një anë apo të shpallë se njëri partner është përgjegjës për çdo vështirësi të marrëdhënies. Qëllimi i terapisë është të ndihmojë çiftin të kuptojë se çfarë po ndodh mes tyre dhe cilat dinamika po e ushqejnë distancën, konfliktin dhe pakënaqësinë.

Pse nuk mjafton të gjejmë “fajtorin”?

Kur një çift kalon shumë kohë në konflikt, është e natyrshme që secili të fokusohet tek sjellja e tjetrit. Shikojmë atë që na lëndon, atë që mungon dhe atë që do të donim të ndryshonte.

Megjithatë, në shumë raste, marrëdhënia nuk përbëhet vetëm nga një sjellje e izoluar. Ajo krijon një cikël ku reagimi i njërit partner ndikon tek reagimi i tjetrit.

Për shembull, njëri partner mund të kritikojë vazhdimisht sepse ndihet i padëgjuar, i pavlerësuar ose i vetëm në marrëdhënie. Partneri tjetër mund t’i përjetojë këto kritika si sulm dhe, për të mbrojtur veten, të tërhiqet emocionalisht ose të shmangë komunikimin.

Sa më shumë të tërhiqet njëri, aq më i injoruar mund të ndihet tjetri.

Sa më i injoruar të ndihet, aq më shumë mund të insistojë, të kërkojë shpjegime ose të kritikojë.

Sa më shumë të shtohen kritikat, aq më shumë partneri tjetër mund të distancohet.

Dhe kështu krijohet një cikël.

Pas një kohe, secili partner fillon të shohë vetëm pjesën e ciklit që e lëndon. Njëri mendon: “Po të mos tërhiqej kaq shumë, unë nuk do të reagoja kështu.” Tjetri mendon: “Po të mos më kritikonte vazhdimisht, unë nuk do të largohesha.”

Të dy mund të jenë të përqendruar tek reagimi i partnerit, pa arritur të shohin dinamikën e plotë që po ndërtohet mes tyre.

Kjo është një nga arsyet pse terapia në çift mund të jetë e rëndësishme. Ajo krijon një hapësirë ku konflikti nuk analizohet vetëm përmes pyetjes “Kush e filloi?” ose “Kush ka të drejtë?”, por përmes një pyetjeje më të dobishme: “Çfarë po ndodh mes nesh?”

Të kuptuarit e dinamikës së marrëdhënies

Në terapi, vëmendja mund të zhvendoset nga përpjekja për të ndryshuar vetëm partnerin drejt kuptimit të mënyrës se si ndërveproni me njëri-tjetrin.

Kjo nuk do të thotë të justifikohen sjelljet që kanë shkaktuar dhimbje. Gjithashtu, nuk do të thotë se përgjegjësia është gjithmonë e barabartë.

Ka situata në të cilat një partner mund të ketë marrë vendime ose të ketë kryer veprime që kanë dëmtuar rëndë besimin dhe sigurinë në marrëdhënie. Tradhtia, mashtrimi, manipulimi, dhuna apo forma të tjera të sjelljeve dëmtuese nuk duhet të minimizohen duke thënë thjesht se “të dy kanë përgjegjësi”.

Terapia serioze nuk e fshin përgjegjësinë individuale.

Por, kur bëhet fjalë për konfliktet dhe vështirësitë e përditshme të marrëdhënies, është shpesh e dobishme të kuptohet se si secili partner kontribuon në mënyrë të pavetëdijshme në vazhdimin e një cikli të dhimbshëm.

Ndonjëherë, një partner nuk shpreh nevojën e tij emocionale, por e transformon atë në kritikë.

Një tjetër mund të mos dijë si të përballojë konfliktin dhe të reagojë duke u tërhequr.

Njëri mund të kërkojë vazhdimisht siguri dhe konfirmim, ndërsa tjetri mund ta përjetojë këtë kërkesë si presion.

Në vend që të përqendroheni vetëm tek pyetja “Pse po e bën këtë?”, terapia mund t’ju ndihmojë të eksploroni edhe pyetje të tjera:

Çfarë po përpiqet të komunikojë partneri im përmes kësaj sjelljeje?

Çfarë ndiej unë në momentin kur ndodh kjo?

Çfarë bëj unë si reagim?

Si ndikon reagimi im tek partneri?

Çfarë cikli përsëritet vazhdimisht mes nesh?

Këto pyetje nuk janë gjithmonë të lehta. Ato kërkojnë që secili të shikojë jo vetëm gabimet e tjetrit, por edhe mënyrën se si vetë reagon brenda marrëdhënies.

Terapia në çift nuk ka për qëllim të përcaktojë kush fiton

Kur një çift hyn në terapi me qëllimin për të bindur terapisten se partneri është problemi, ekziston rreziku që edhe terapia të kthehet në vazhdim të të njëjtit konflikt.

Njëri flet për gabimet e tjetrit.

Tjetri mbrohet.

Pastaj përgjigjet me gabimet e partnerit.

Dhe diskutimi vazhdon.

Nëse fokusi mbetet vetëm tek mbrojtja e pozicionit personal, mund të jetë shumë e vështirë të krijohet ndryshim. Kjo ndodh sepse energjia e çiftit vazhdon të shpenzohet për të vërtetuar një argument, në vend që të kuptohet problemi.

Një nga momentet më të rëndësishme në terapinë në çift mund të jetë pikërisht ndryshimi i kësaj perspektive.

Në vend të pyetjes:

“Cili prej nesh duhet të ndryshojë?”

mund të provoni të pyesni:

“Çfarë po ndodh mes nesh që na bën të ndihemi kaq keq?”

Kjo pyetje mund të hapë një rrugë të re.

Ajo nuk kërkon menjëherë një fajtor. Nuk kërkon që njëri të humbasë që tjetri të fitojë. Ajo krijon mundësinë për të kuptuar plagët, nevojat emocionale, frikën dhe modelet e komunikimit që mund të jenë fshehur pas konflikteve të përsëritura.

A mund të riparohet marrëdhënia?

Jo çdo marrëdhënie duhet të vazhdojë me çdo kusht. Terapia në çift nuk ekziston vetëm për të “shpëtuar” një marrëdhënie, pavarësisht asaj që ndodh brenda saj.

Megjithatë, nëse të dy partnerët dëshirojnë të kuptojnë më mirë atë që po ndodh dhe janë të gatshëm të punojnë me mënyrën se si ndërveprojnë me njëri-tjetrin, terapia mund të ndihmojë në krijimin e një hapësire më të sigurt për komunikim.

Ndonjëherë, ndryshimi fillon duke dëgjuar atë që partneri po përpiqet të shprehë, edhe kur mënyra e tij për ta shprehur nuk është ideale.

Ndonjëherë fillon duke kuptuar se pas zemërimit mund të fshihet lëndimi.

Pas tërheqjes mund të fshihet frika nga konflikti.

Pas kritikës mund të fshihet ndjenja e mosvlerësimit ose mungesa e afërsisë.

Kjo nuk do të thotë se çdo sjellje duhet të pranohet. Por të kuptuarit e asaj që ndodh nën sipërfaqe mund të ndihmojë çiftin të ndalojë së reaguari automatikisht dhe të fillojë të komunikojë në një mënyrë më të vetëdijshme.

Puna e vërtetë fillon kur ndryshon pyetja

Në një marrëdhënie në vështirësi, dëshira për të dëshmuar se keni të drejtë mund të jetë shumë e fortë. Kur ndiheni të lënduar, është e natyrshme të dëshironi që dikush të njohë dhimbjen tuaj dhe të pranojë se ajo që ka ndodhur nuk ka qenë e drejtë.

Por nëse qëllimi juaj është të kuptoni nëse marrëdhënia mund të përmirësohet, ndonjëherë duhet të shkoni përtej pyetjes se kush ka të drejtë.

Terapia në çift mund të fillojë me një ndryshim të thjeshtë, por të rëndësishëm të perspektivës: nga përpjekja për të ndryshuar vetëm partnerin, drejt përpjekjes për të kuptuar marrëdhënien.

Në vend që të pyesni vazhdimisht “Pse nuk ndryshon ai ose ajo?”, mund të filloni të pyesni “Çfarë po ndodh mes nesh?”

Pikërisht aty mund të fillojë puna e vërtetë.

Sepse ndonjëherë, për të përmirësuar një marrëdhënie, nuk keni nevojë të provoni më në fund se keni të drejtë. Keni nevojë të kuptoni se çfarë po ndodh mes jush, të shihni ciklet që përsëriten dhe të vendosni nëse jeni të gatshëm të ndërtoni një mënyrë tjetër për të qenë bashkë.

Në Studio Psikologjike e Doktoreshe Sonila Hoxha në Tiranë, terapia në çift mund të ofrojë një hapësirë profesionale për të eksploruar vështirësitë e marrëdhënies, mënyrat e komunikimit, konfliktet e përsëritura dhe distancën emocionale. Qëllimi nuk është të gjendet një fitues në marrëdhënie, por të kuptohet më qartë se çfarë po ndodh mes dy partnerëve dhe nëse ekziston mundësia për ndryshim dhe rindërtim të marrëdhënies.

marredhenia ne cift terapi me psikolog

Marrëdhënia në çift..?

Si të dalloni një marrëdhënie të shëndetshme, të ekuilibruar dhe toksike

Marrëdhënia në çift është një nga përvojat më të rëndësishme emocionale në jetën e njeriut. Ajo mund të jetë një burim sigurie, dashurie, mbështetjeje dhe zhvillimi personal, por në disa raste mund të kthehet edhe në një burim të vazhdueshëm stresi, zhgënjimi dhe lodhjeje emocionale. Çdo çift përballet me mosmarrëveshje dhe periudha të vështira, por mënyra se si partnerët komunikojnë, dëgjojnë dhe reagojnë ndaj njëri-tjetrit përcakton në masë të madhe cilësinë e marrëdhënies së tyre.

Një marrëdhënie e shëndetshme nuk është një marrëdhënie pa probleme. Përkundrazi, edhe çiftet që kanë një lidhje të fortë mund të kenë ankesa, debate, pakënaqësi apo kërkesa për ndryshim. Diferenca kryesore qëndron në mënyrën se si këto vështirësi trajtohen. Kur ekziston respekt, komunikim dhe dëshirë për të kuptuar njëri-tjetrin, problemet mund të shndërrohen në mundësi për të forcuar lidhjen.

Nga ana tjetër, kur frustrimi, kritika dhe akuzat bëhen forma kryesore e komunikimit, marrëdhënia mund të humbasë gradualisht ekuilibrin emocional. Në këto raste, është e rëndësishme të kuptohen shenjat e një marrëdhënieje toksike dhe të kërkohet mbështetja e duhur psikologjike.

Çfarë karakterizon një marrëdhënie të shëndetshme?

Në një marrëdhënie të shëndetshme, të dy partnerët ndihen të lirë të shprehin mendimet, dëshirat dhe shqetësimet e tyre. Kjo nuk do të thotë se ata janë gjithmonë dakord me njëri-tjetrin. Mosmarrëveshjet janë një pjesë normale e çdo marrëdhënieje njerëzore.

Mund të ketë momente kur njëri partner dëshiron të ndryshojë një sjellje ose një situatë që nuk e bën të ndihet plotësisht i kënaqur. Mund të ketë ankesa, kërkesa apo diskutime të vështira. Ajo që ka rëndësi është se komunikimi nuk ndërtohet mbi frikën, poshtërimin apo akuzën.

Një marrëdhënie e shëndetshme krijon hapësirë për fjali si:

“Do të doja që të më dëgjoje më shumë.”

“U ndjeva i lënduar nga mënyra se si ndodhi kjo situatë.”

“Çfarë mund të bëjmë ndryshe herën tjetër?”

Këto forma komunikimi nuk synojnë të sulmojnë partnerin, por të shprehin një nevojë ose një emocion. Kur të dy partnerët ndihen të dëgjuar, është më e lehtë të gjenden zgjidhje dhe të ruhet lidhja emocionale.

Respekti, besimi, ndershmëria dhe siguria emocionale janë disa nga shtyllat kryesore të një marrëdhënieje të shëndetshme. Partnerët nuk duhet të humbasin individualitetin e tyre për t’i bërë vend marrëdhënies. Një lidhje e mirë lejon që secili person të ketë hapësirën e tij, interesat personale dhe identitetin individual, duke ndërtuar njëkohësisht një projekt të përbashkët.

Marrëdhënia e ekuilibruar dhe rëndësia e gjesteve të dashurisë

Një marrëdhënie e ekuilibruar nuk ndërtohet vetëm në momentet e mëdha apo në deklaratat e rëndësishme. Shpesh, janë fjalët dhe gjestet e përditshme ato që forcojnë ndjenjën e afërsisë.

Një përqafim, një fjalë vlerësimi, një pyetje e sinqertë për ditën e partnerit apo një gjest i vogël kujdesi mund të ketë një ndikim të rëndësishëm në mirëqenien emocionale të çiftit.

Partnerët në një marrëdhënie të ekuilibruar mësojnë të njohin mënyrën se si tjetri e shpreh dhe e përjeton dashurinë. Për disa njerëz, fjalët e vlerësimit kanë një rëndësi të veçantë. Për të tjerë, dashuria shprehet më shumë përmes kohës së kaluar së bashku, kujdesit, ndihmës apo kontaktit fizik.

Problemi shfaqet kur këto shprehje pozitive zhduken gradualisht dhe vëmendja përqendrohet vetëm tek ajo që nuk funksionon. Kur një çift fillon të shohë partnerin vetëm përmes gabimeve dhe mangësive të tij, lidhja mund të humbasë ndjenjën e vlerësimit dhe mirënjohjes.

Ruajtja e ekuilibrit kërkon përpjekje të vazhdueshme. Nuk mjafton vetëm të flitet për problemet. Është po aq e rëndësishme të flitet për gjërat që vlerësojmë tek partneri dhe për atë që na bën të ndihemi mirë në marrëdhënie.

Kur marrëdhënia fillon të bëhet toksike?

Në një marrëdhënie toksike, komunikimi mund të dominohet gradualisht nga frustrimi, pakënaqësia dhe ndjenja e zhgënjimit. Partnerët mund të përqendrohen më shumë në atë që tjetri nuk bën mirë sesa në atë që mund të ndërtojnë së bashku.

Në vend që një problem të trajtohet si një situatë që duhet zgjidhur, partneri mund të fillojë të perceptohet si vetë problemi.

Kjo krijon një cikël negativ: njëri akuzon, tjetri mbrohet; mbrojtja interpretohet si mungesë interesi; më pas kritika rritet dhe komunikimi bëhet gjithnjë e më i vështirë.

Një nga karakteristikat më të zakonshme të një dinamike toksike është komunikimi hiper-kritik dhe akuzues. Çdo gabim mund të nxirret në pah, ndërsa aspektet pozitive të partnerit injorohen ose konsiderohen të parëndësishme.

Shprehje të përgjithshme si “Ti gjithmonë…” ose “Ti kurrë…” mund të përshkallëzojnë konfliktin, sepse partneri ndihet i sulmuar dhe jo i kuptuar.

Me kalimin e kohës, kjo mënyrë komunikimi mund të ndikojë në vetëvlerësimin dhe mirëqenien emocionale të të dy partnerëve. Marrëdhënia mund të shndërrohet në një hapësirë ku secili përgatitet për konflikt, në vend që të ndihet i sigurt për të shprehur emocionet e tij.

Është e rëndësishme të theksohet se një debat i vetëm nuk e bën një marrëdhënie toksike. Konfliktet janë normale. Shqetësuese bëhet situata kur kritika, zhvlerësimi, akuzat dhe tensioni janë kthyer në një model të vazhdueshëm.

Pse komunikimi është kaq i rëndësishëm në çift?

Komunikimi nuk ka të bëjë vetëm me fjalët që themi. Ai përfshin tonin e zërit, mënyrën se si dëgjojmë, reagimet tona dhe gatishmërinë për të kuptuar perspektivën e partnerit.

Shpesh, çiftet mendojnë se problemi kryesor është mungesa e dashurisë. Në shumë raste, megjithatë, ndjenjat ekzistojnë ende, por mënyra e komunikimit është dëmtuar.

Kur emocionet e akumuluara nuk shprehen në kohën e duhur, ato mund të shfaqen më vonë në formën e irritimit, distancimit emocional ose shpërthimeve të zemërimit. Për këtë arsye, është e rëndësishme që problemet të mos shtyhen vazhdimisht.

Të komunikosh në mënyrë të shëndetshme do të thotë të flasësh për ndjenjat dhe nevojat e tua pa sulmuar personin tjetër. Në vend të një akuze, mund të shprehet përvoja personale. Në vend të kritikës së vazhdueshme, mund të kërkohet një ndryshim konkret.

Ky ndryshim në mënyrën e komunikimit mund të ndihmojë çiftin të kalojë nga përballja drejt bashkëpunimit.

Çfarë mund të bëjë një çift për të rikthyer ekuilibrin?

Hapi i parë është të pranohet se çdo marrëdhënie ka nevojë për kujdes. Dashuria nuk duhet të merret si e mirëqenë. Marrëdhënia kërkon kohë, vëmendje dhe gatishmëri për të kuptuar nevojat e njëri-tjetrit.

Disa hapa të rëndësishëm mund të jenë:

  • Të dëgjoni partnerin pa e ndërprerë menjëherë.
  • Të shprehni ndjenjat pa përdorur fyerje ose akuza.
  • Të shmangni përgjithësimet si “gjithmonë” dhe “kurrë”.
  • Të identifikoni problemin konkret në vend që të sulmoni karakterin e partnerit.
  • Të shprehni vlerësim për gjërat pozitive që partneri bën.
  • Të krijoni kohë cilësore për njëri-tjetrin.
  • Të pranoni përgjegjësinë personale kur keni gabuar.
  • Të kërkoni ndihmë kur konfliktet përsëriten dhe nuk arrini t’i zgjidhni vetëm.

Një marrëdhënie e ekuilibruar nuk kërkon përsosmëri. Ajo kërkon dy persona që janë të gatshëm të punojnë për mirëqenien e tyre dhe për lidhjen që kanë ndërtuar.

Si mund të ndihmojë konsultimi psikologjik?

Kur problemet në çift bëhen të përsëritura, kur komunikimi duket i pamundur ose kur njëri apo të dy partnerët ndihen vazhdimisht të zhgënjyer, konsultimi psikologjik mund të jetë një hap i rëndësishëm.

Mbështetja psikologjike mund t’i ndihmojë pacientët të kuptojnë më mirë emocionet, reagimet dhe modelet e komunikimit që ndikojnë në marrëdhënien e tyre. Në një proces këshillimi, mund të punohet për të identifikuar burimet e konfliktit, për të përmirësuar komunikimin dhe për të krijuar strategji më funksionale për përballimin e situatave të vështira.

Këshillimi me psikologun mund të jetë i dobishëm jo vetëm për çështjet që lidhen me marrëdhënien në çift, por edhe për situata të tjera që ndikojnë në mirëqenien personale, si stresi, ankthi, depresioni, sulmet e panikut, problemet personale, vështirësitë në marrëdhëniet familjare, problemet me fëmijët, momentet e vështira të jetës, çështjet e karrierës dhe vetërespekti.

Kërkimi i ndihmës nuk është shenjë dobësie. Përkundrazi, mund të jetë një hap i ndërgjegjshëm drejt ndryshimit dhe kujdesit për veten.

Nëse ndiheni të bllokuar në një situatë emocionale, në një marrëdhënie të vështirë ose përballeni me një periudhë që duket e vështirë për t’u kaluar, një konsultë psikologjike mund t’ju ofrojë mbështetje dhe orientimin e nevojshëm.

Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë ofron konsultime psikologjike live dhe online, duke krijuar mundësinë që pacientët të marrin mbështetjen e nevojshme në mënyrën më të përshtatshme për ta.

Një marrëdhënie e shëndetshme nuk do të thotë të mos kesh kurrë konflikte. Do të thotë të dish se edhe në momentet e vështira mund të komunikosh, të dëgjosh, të respektosh dhe të përpiqesh të kuptosh personin që ke pranë. Ndryshimi mund të fillojë me një bisedë, me një ndërgjegjësim ose me vendimin për të kërkuar mbështetje profesionale.

fakte interesante mbi trurin

SI ËSHTË TRURI JUAJ?

Ka ditë kur gjithçka duket gri dhe e rëndë. Ditë kur mendja është e konfuzuar, e mbushur me mendime që përsëriten, kujtime që rikthehen dhe pyetje për të cilat nuk kemi ende përgjigje. Ndonjëherë mund të ndihemi sikur kemi mbetur pas, sikur e kemi lënë veten pas dore, ose sikur brenda nesh jetojnë ende “fantazma” të së shkuarës me të cilat nuk ndihemi gati të përballemi.

Në momente të tjera, mendja mund të jetë disi më e qartë dhe më e ndriçuar. Mund të fillojmë të shohim mundësi të reja, të mbushemi me ide, të ndiejmë frymëzim dhe të rikthejmë gradualisht shpresën. Por edhe atëherë, ankthi mund të jetë i pranishëm. Mund të kemi frikë nga e ardhmja, nga ndryshimi, nga dështimi ose, paradoksalisht, edhe nga vetë qetësia.

Pyetja “Si është truri juaj?” nuk ka një përgjigje të vetme. Mendja jonë nuk është statike. Ajo ndryshon në varësi të përvojave, marrëdhënieve, stresit, kujtimeve, mënyrës se si flasim me veten dhe mbështetjes që marrim gjatë periudhave të vështira.

  • Kur gjithçka ndihet gri dhe e rëndë

Ndoshta kohët e fundit gjithçka ju duket më e vështirë. Edhe aktivitetet që dikur ju sillnin kënaqësi mund të kërkojnë shumë energji. Mund të ndiheni të rraskapitur, të lodhur emocionalisht dhe mendërisht, sikur truri juaj ka nevojë të pushojë dhe të gjejë sërish gëzimin.

Lodhja mendore nuk është gjithmonë e dukshme për të tjerët. Një person mund të vazhdojë të shkojë në punë, të kujdeset për familjen, të përmbushë detyrimet e përditshme dhe, megjithatë, të ndihet i konsumuar nga brenda.

Shpesh përpiqemi ta luftojmë këtë gjendje duke i thënë vetes se duhet të jemi më të fortë, më produktivë ose më pozitivë. Por ndonjëherë problemi nuk është mungesa e forcës. Problemi mund të jetë fakti se kemi mbajtur shumë gjatë një peshë që nuk duhej ta mbanim vetëm.

Të ndalosh dhe të pyesësh veten se çfarë po ndodh brenda teje nuk është dobësi. Është një formë e rëndësishme e vetëdijes dhe kujdesit për shëndetin mendor.

  • Mendja që të sulmon nga brenda

Një nga përvojat më të vështira është kur njeriu fillon “ta rrahë veten nga brenda”. Vetëkritika mund të marrë shumë forma:

“Pse nuk e bëra më mirë?”

“Pse jam kështu?”

“Nuk jam mjaftueshëm i/e mirë.”

“Do të dështoj përsëri.”

“Nuk duhet të ndihem kështu.”

Kur këto mendime përsëriten vazhdimisht, ato mund të fillojnë të ndikojnë në mënyrën se si e shohim veten, të ardhmen dhe marrëdhëniet tona. Një mendim nuk është domosdoshmërisht një fakt, por kur e dëgjojmë vazhdimisht, mund të fillojmë ta besojmë si të tillë.

Këtu hyn rëndësia e punës psikologjike: të mësojmë të dallojmë midis asaj që po mendojmë dhe asaj që është realisht e vërtetë. Nuk mund t’i kontrollojmë gjithmonë mendimet që shfaqen, por mund të mësojmë të ndryshojmë marrëdhënien që kemi me to.

  • Pse mendja fokusohet kaq shpesh te negativja?

Truri i njeriut ka një prirje të natyrshme për t’i kushtuar vëmendje informacioneve negative ose kërcënuese. Ky fenomen lidhet me mënyrën se si jemi zhvilluar për të identifikuar rreziqet dhe për të mbrojtur veten.

Në të kaluarën, vëmendja ndaj rrezikut ishte thelbësore për mbijetesën. Sot, megjithatë, “rreziku” nuk është gjithmonë fizik. Një kritikë, një gabim, një pasiguri financiare, një konflikt në marrëdhënie ose një kujtim i dhimbshëm mund të aktivizojnë reagime të forta emocionale.

Kjo do të thotë se ndonjëherë mund të kujtojmë më gjatë një koment negativ sesa dhjetë komplimente. Mund të fokusohemi tek ajo që mund të shkojë keq, ndërsa mundësitë pozitive i konsiderojmë më pak.

Të kuptuarit e kësaj prirjeje është i rëndësishëm, sepse na ndihmon të mos identifikohemi plotësisht me mendimet tona. Vetëm sepse mendja ju thotë se diçka do të shkojë keq, nuk do të thotë se kjo është e ardhmja juaj.

  • Kur mendja është e turbulluar, por ende ka shpresë

Ndonjëherë nuk kemi ende qartësi. Nuk dimë çfarë duam, çfarë duhet të bëjmë apo si të dalim nga një situatë. Megjithatë, brenda kësaj pasigurie mund të ekzistojë ende një pjesë që shpreson.

Të jesh i/e turbulluar nuk do të thotë se je i/e humbur. Të mos kesh të gjitha përgjigjet nuk do të thotë se nuk do t’i gjesh ato.

Procesi i ndryshimit shpesh nuk ndodh në mënyrë lineare. Mund të ketë ditë të mira dhe ditë të vështira. Mund të bëjmë përparim dhe më pas të ndihemi sikur jemi kthyer pas. Kjo nuk e anulon rrugëtimin. Ndryshimi psikologjik kërkon kohë, vetëdije dhe, në shumë raste, mbështetjen e duhur profesionale.

Ndërgjegjësimi: të vëresh mendjen pa e gjykuar menjëherë

Praktikat e ndërgjegjësimit, të njohura edhe si mindfulness, mund të ndihmojnë në zhvillimin e aftësisë për të vërejtur mendimet, emocionet dhe reagimet tona pa reaguar menjëherë ndaj tyre.

Kur një mendim negativ shfaqet, shpesh reagimi ynë i parë është ta luftojmë, ta besojmë ose të përpiqemi ta largojmë. Por sa më shumë përpiqemi të mos mendojmë për diçka, aq më shumë mund të rikthehet në mendje.

Një qasje më e dobishme mund të jetë të ndalemi dhe të pyesim:

“Çfarë po mendoj në këtë moment?”

“Çfarë emocioni po përjetoj?”

“A është ky mendim një fakt apo një interpretim?”

“Çfarë do t’i thosha një personi që dua, nëse do të ndihej kështu?”

Ky proces nuk ka për qëllim të eliminojë çdo mendim negativ. Qëllimi është të krijojë një hapësirë midis mendimit dhe reagimit. Në këtë hapësirë mund të lindë një zgjedhje më e vetëdijshme.

Mendja është si një kopsht

Mendja mund të krahasohet me një kopsht. Nëse lihet plotësisht pa kujdes, disa modele mendimi mund të bëhen gjithnjë e më të forta. Dyshimi, frika, vetëkritika dhe negativiteti mund të zënë gjithnjë e më shumë hapësirë.

Por një kopsht nuk ndryshon vetëm duke hequr barërat e këqija. Ai ka nevojë edhe për diçka që të kultivohet.

Po kështu, nuk mjafton vetëm të përpiqemi të “ndalojmë së menduari negativisht”. Është e rëndësishme të ndërtojmë mënyra të reja për të folur me veten, për të menaxhuar stresin, për të vendosur kufij dhe për të krijuar marrëdhënie më të shëndetshme.

Kujdesi ndaj shëndetit mendor mund të përfshijë pushimin, gjumin, aktivitetin fizik, marrëdhëniet mbështetëse dhe kohën për veten. Por për disa vështirësi, këto hapa mund të mos jenë të mjaftueshëm. Kur ankthi, trishtimi, lodhja emocionale ose mendimet e dhimbshme fillojnë të ndikojnë ndjeshëm në jetën e përditshme, psikoterapia mund të ofrojë një hapësirë të strukturuar për t’i kuptuar dhe trajtuar ato.

Cilin mendim do të dëshironit të heshtnit?

Nëse do të kishit mundësinë të heshtnit një mendim ose dyshim negativ që përsëritet vazhdimisht në mendjen tuaj, cili do të ishte ai?

Ndoshta është mendimi se nuk jeni mjaftueshëm të mirë.

Ndoshta është frika se do të zhgënjeni të tjerët.

Ndoshta është bindja se nuk mund të ndryshoni.

Ose ndoshta është një zë i brendshëm që ju kujton vazhdimisht gabimet e së shkuarës.

Tani imagjinoni për një moment se ai mendim nuk do të kishte më të njëjtën fuqi mbi ju. Si do të ndryshonte mënyra se si merrni vendime? Si do të silleshit në marrëdhëniet tuaja? Çfarë do të provonit, nëse nuk do të kishit vazhdimisht frikë nga dështimi?

Ndonjëherë ndryshimi fillon pikërisht me këtë pyetje.

Zgjidh Psikoterapinë, hapësira juaj për të kuptuar dhe ndryshuar

Psikoterapia nuk është vetëm për momentet kur “gjithçka ka dalë jashtë kontrollit”. Ajo mund të jetë një proces i rëndësishëm për këdo që dëshiron të kuptojë më mirë veten, emocionet, marrëdhëniet dhe modelet e mendimit që ndikojnë në jetën e përditshme.

Në një proces terapeutik, pacienti mund të eksplorojë shqetësimet e tij në një hapësirë profesionale dhe të sigurt. Qëllimi nuk është përsosmëria dhe as të bëhemi të pamposhtur. Qëllimi është të zhvillojmë më shumë vetëdije, të kuptojmë burimet e vështirësive tona dhe të ndërtojmë mjete më të dobishme për përballimin e tyre.

Në Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë, vëmendja ndaj shëndetit mendor mund të jetë fillimi i një rrugëtimi drejt një kuptimi më të thellë të vetes. Të kërkosh ndihmë nuk do të thotë se nuk je mjaftueshëm i/e fortë për t’ia dalë vetëm. Do të thotë se po i jep vetes mundësinë të mos mbajë gjithçka vetëm.

Mendja juaj mund të jetë sot e lodhur, e turbulluar, e mbushur me frikë ose e pushtuar nga dyshimet. Por ajo mund të jetë gjithashtu duke kërkuar një rrugë të re. Mund të jetë duke u mbushur gradualisht me ide, shpresë dhe mundësi.

Ndoshta nuk mund t’i ndalojmë të gjitha mendimet që vijnë në mendjen tonë. Por mund të mësojmë t’i dëgjojmë me më shumë vetëdije, të mos i besojmë verbërisht dhe të mos lejojmë që çdo mendim të drejtojë jetën tonë.

Është koha të kujdesemi për mendjen tonë me të njëjtën seriozitet që kujdesemi për pjesët e tjera të shëndetit. Të flasësh për atë që po përjeton mund të jetë hapi i parë drejt qartësisë.

psikologu mund te ndihmoje me shendetin mendor

Pjesa më e Vështirë e Shëndetit Mendor

Pse është OK të flasim për gjërat që na bëjnë të ndihemi jo rehat

Shëndeti mendor është një pjesë thelbësore e mirëqenies sonë, por shpesh është edhe një nga temat më të vështira për t’u diskutuar. Mund të jetë e lehtë të flasim për një problem fizik, për lodhjen apo për një dhimbje që ndiejmë në trup, por kur bëhet fjalë për mendimet tona, emocionet e dhimbshme, frikën, turpin apo ndjenjën e vetmisë, shumë prej nesh zgjedhin të heshtin.

Megjithatë, një nga mesazhet më të rëndësishme për mirëqenien psikologjike është ky: është në rregull të flasësh për gjërat që të bëjnë të ndihesh jo rehat.

Ndonjëherë, pikërisht ato tema që na vjen më shumë turp t’i shprehim janë ato që kanë më shumë nevojë të dëgjohen, të kuptohen dhe të trajtohen. Të flasësh për vështirësitë e shëndetit mendor nuk do të thotë se je i dobët. Përkundrazi, mund të jetë një hap i rëndësishëm drejt vetëdijesimit, pranimit dhe ndryshimit.

Kur fillon të ndihesh sikur po largon të gjithë nga vetja

Një nga përvojat më të vështira psikologjike është ndjenja e tërheqjes nga të tjerët. Mund të ndodhë që një person të fillojë të shmangë miqtë, familjen apo takimet shoqërore. Telefonatat lihen pa përgjigje, mesazhet shtyhen për më vonë dhe dëshira për të qëndruar vetëm bëhet gjithnjë e më e fortë.

Shpesh, tërheqja sociale nuk ndodh sepse personi nuk ka nevojë për të tjerët. Përkundrazi, ndonjëherë ndodh sepse ndihet i lodhur emocionalisht, i pakuptuar ose sepse nuk di si të shpjegojë atë që po përjeton.

Mund të lindë mendimi: “Askush nuk do të më kuptonte.” Ose: “Nuk dua t’i shqetësoj të tjerët me problemet e mia.”

Por izolimi mund ta bëjë përvojën emocionale edhe më të rëndë. Sa më shumë të tërhiqemi, aq më shumë mund të forcohet ndjenja e vetmisë dhe shkëputjes nga të tjerët.

Humbja e shpresës dhe ndjenja e të qenit i bllokuar

Ka periudha kur e ardhmja mund të duket e paqartë ose e zymtë. Një person mund të ndiejë sikur është i bllokuar në trishtim dhe nuk arrin të imagjinojë një realitet ndryshe nga ai që po përjeton në atë moment.

Mund të shfaqen mendime si:

  • “Nuk do të ndihem më mirë.”
  • “Nuk e di si të dal nga kjo situatë.”
  • “Nuk shoh asnjë zgjidhje.”
  • “Nuk kam më energji për të provuar.”

Këto përvoja mund të jenë shumë të rënda. Kur jemi në një gjendje të vështirë emocionale, mendja jonë mund të na bëjë të besojmë se mënyra se si ndihemi sot do të zgjasë përgjithmonë. Por gjendjet emocionale ndryshojnë dhe vështirësitë psikologjike mund të trajtohen.

Nuk është gjithmonë e lehtë ta besosh këtë në momentet më të vështira. Pikërisht për këtë arsye, mbështetja psikologjike dhe psikoterapia mund të jenë një hap i rëndësishëm për të kuptuar se çfarë po ndodh dhe për të gjetur mënyra më të shëndetshme për ta përballuar atë.

-“Uroj të isha normal”: Kur fillojmë të dyshojmë tek vetja

Shumë pacientë mund të përjetojnë një ndjenjë të thellë krahasimi me të tjerët. Ata mund të shohin njerëzit përreth tyre dhe të mendojnë se të gjithë të tjerët po e menaxhojnë jetën më mirë.

Kështu mund të lindë dëshira për të qenë “normal”, sikur përjetimet e vështira emocionale të jenë një shenjë se diçka nuk shkon me personin.

Por realiteti është se secili njeri përjeton momente pasigurie, ankthi, trishtimi, konfuzioni dhe vështirësie. Problemi është se shpesh shohim vetëm atë që njerëzit zgjedhin të tregojnë, jo betejat e tyre të brendshme.

Krahasimi i vazhdueshëm mund të na largojë nga pyetja më e rëndësishme: “Çfarë po më ndodh mua dhe çfarë më nevojitet në këtë moment?”

Në vend që të përpiqemi të përshtatemi me një ide të paqartë të “normalitetit”, mund të jetë më e dobishme të kuptojmë përvojën tonë personale dhe nevojat tona emocionale.

-Kur nuk e njeh më veten

Një tjetër përvojë e vështirë mund të jetë ndjenja se nuk e njeh më veten. Mund të kujtosh se si ke qenë më parë dhe të pyesësh veten pse tani ndihesh ndryshe.

Ndoshta dikur ke qenë më i shoqërueshëm, më energjik ose më i motivuar. Tani mund të ndihesh i lodhur, i tërhequr, i irrituar ose emocionalisht i shkëputur.

Kjo mund të krijojë frikë dhe konfuzion.

Ndryshimet në humor, mendime dhe sjellje mund të jenë sinjale që meritojnë vëmendje. Psikoterapia ofron një hapësirë ku pacienti mund të eksplorojë këto ndryshime pa frikën e gjykimit.

Ndonjëherë, para se të dimë se çfarë duhet të ndryshojmë, duhet të kuptojmë se çfarë po përjetojmë.

-Ndjenja se je një barrë për të tjerët

Ndjenja se je një barrë mund të jetë jashtëzakonisht e dhimbshme. Një person mund të mendojë se problemet e tij janë “shumë” për familjen, partnerin apo miqtë.

Kjo mund ta bëjë edhe më të vështirë kërkimin e ndihmës.

Por të kesh nevojë për mbështetje është pjesë e përvojës njerëzore. Ne nuk kemi pse t’i zgjidhim të gjitha vështirësitë vetëm. Të kërkosh ndihmë nuk do të thotë të humbasësh pavarësinë apo forcën tënde. Do të thotë të pranosh se disa situata janë më të lehta për t’u përballuar kur nuk je vetëm.

-Frika se gjendja e vështirë do të rikthehet

Edhe kur një person fillon të ndihet më mirë, mund të shfaqet një frikë tjetër: “Po sikur të rikthehem përsëri në atë gjendje?”

Kjo frikë mund të krijojë ankth edhe gjatë periudhave të përmirësimit. Personi mund të analizojë vazhdimisht çdo ndryshim në humor dhe të presë që diçka e keqe të ndodhë përsëri.

Në psikoterapi, një pjesë e rëndësishme e punës mund të jetë të kuptuarit e këtyre frikërave dhe zhvillimi i strategjive për t’i përballuar ato. Përmirësimi nuk do të thotë që jeta nuk do të ketë më vështirësi. Do të thotë që mund të ndërtojmë më shumë vetëdije, aftësi dhe burime për t’i përballuar momentet e vështira.

-Vetmia, turpi dhe faji mund ta bëjnë gjithçka më të vështirë

Shqetësimet psikologjike shpesh nuk vijnë vetëm. Ato mund të shoqërohen me ndjenja të forta vetmie, faji, turpi dhe izolimi.

Turpi mund të thotë: “Mos e trego këtë pjesë të vetes.”

Faji mund të thotë: “Është faji yt që ndihesh kështu.”

Vetmia mund të thotë: “Askush nuk është pranë teje.”

Por këto mendime dhe ndjenja nuk duhet të përballohen domosdoshmërisht në heshtje.

Kur fillojmë të flasim për tema që zakonisht stigmatizohen, krijojmë më shumë hapësirë për mirëkuptim. Të flasësh hapur për ankthin, mendimet depresive, problemet personale, dinamikat familjare apo konfliktet emocionale mund të ndihmojë në reduktimin e turpit dhe frikës.

Një bisedë e sinqertë mund të jetë fillimi i një procesi të rëndësishëm.

Psikoterapia: të ulesh përballë Problemit për të gjetur Zgjidhje Afatgjatë

Psikoterapia nuk është gjithmonë një proces i lehtë. Ka momente kur mund të jetë e pakëndshme të flasësh për përvoja të dhimbshme, kujtime, marrëdhënie apo mendime që ke mbajtur për një kohë të gjatë vetëm për vete.

Megjithatë, shmangia e vazhdueshme e një problemi nuk e zgjidh gjithmonë atë.

Ndonjëherë, psikoterapia kërkon gatishmërinë për t’u ulur përkohësisht përballë një sikleti emocional, në mënyrë që të krijohet mundësia për një kuptim dhe lehtësim më të qëndrueshëm.

Në një proces psikoterapeutik, asnjë temë nuk duhet të konsiderohet automatikisht “shumë e vogël”, “shumë e çuditshme” apo “shumë e turpshme” për t’u diskutuar. Mendimet ankthioze, vështirësitë në marrëdhënie, konfliktet familjare, ndjenja e mungesës së vlerës, trishtimi, izolimi dhe shumë përvoja të tjera mund të eksplorohen në një hapësirë profesionale dhe konfidenciale.

Qëllimi nuk është të gjykosh veten për atë që ndien. Qëllimi është të fillosh ta kuptosh më mirë atë.

Është koha për të folur

Nëse ndihesh i humbur, i padobishëm, i shkëputur nga të tjerët ose nuk di se si të përmirësosh gjendjen tënde emocionale, nuk je i detyruar t’i përballosh të gjitha vetëm.

Hapi i parë mund të jetë thjesht të flasësh.

Të flasësh për atë që të shqetëson. Të pranosh se diçka nuk po shkon mirë. Të lejosh veten të kërkosh mbështetje. Të kuptosh se nuk ke pse të presësh derisa situata të bëhet e padurueshme për t’iu drejtuar një psikologu.

Në Studio Psikologjike e Doktoreshe Sonila Hoxha në Tiranë, psikoterapia ofron një hapësirë për të eksploruar mendimet, emocionet dhe vështirësitë personale që mund të jenë të vështira për t’u ndarë me të tjerët.

Ndonjëherë, gjëja më e rëndësishme që mund të bëjmë për veten nuk është të kemi menjëherë të gjitha përgjigjet. Është të kemi guximin të themi: “Nuk jam mirë dhe kam nevojë të flas.”

Sepse gjërat mund të ndihen shumë të rënda, të vetmuara dhe të frikshme në një moment të caktuar, por kjo nuk do të thotë se do të mbeten gjithmonë kështu.

Trajnoje mendjen tënde. Drejto jetën tënde.

Është koha për të folur. Drejtoju psikologut.

flisni me psikolog

Varësitë për të cilat askush nuk flet!

Konsumimi i tepruar ndikon në mendjen dhe jetën tonë

Kur dëgjojmë fjalën “varësi”, mendja jonë zakonisht shkon menjëherë te alkooli, droga apo substancat e tjera. Megjithatë, realiteti psikologjik është shumë më kompleks. Sot, në jetën moderne, ekzistojnë forma të konsumit dhe sjelljeve të përsëritura për të cilat flitet shumë më pak: përdorimi i tepruar i internetit, rrjeteve sociale, Netflix-it, televizionit, pornografisë, ushqimit, alkoolit apo aktiviteteve të tjera që na ofrojnë një ndjesi të menjëhershme kënaqësie.

Nuk do të thotë se çdo person që shikon një serial, përdor internetin apo konsumon një gotë alkool është i varur. Problemi lind kur një aktivitet fillon të zërë një hapësirë të tepruar në jetën e individit, përdoret vazhdimisht për t’i shpëtuar emocioneve të vështira dhe vazhdon pavarësisht pasojave negative në jetën personale, familjare, profesionale apo psikologjike.

Shumë njerëz sot jetojnë në një gjendje të vazhdueshme konsumimi. Zgjohemi dhe kontrollojmë telefonin. Gjatë ditës kalojmë nga një stimul te tjetri. Në mbrëmje mund të kërkojmë çlodhje përmes ushqimit, internetit, televizionit, alkoolit apo përmbajtjeve të pafundme online. Kur një aktivitet përfundon, menjëherë kërkojmë stimulin e radhës.

Në pamje të parë, kjo mund të duket si një mënyrë normale për të kaluar kohën. Por kur konsumimi i tepruar kthehet në mënyrën tonë kryesore për të menaxhuar mërzinë, ankthin, stresin, vetminë apo zbrazëtinë emocionale, atëherë është e rëndësishme të ndalemi dhe të kuptojmë se çfarë po ndodh.

Pse truri kërkon gjithmonë më shumë stimulim?

Truri i njeriut ka mekanizma të rëndësishëm që lidhen me motivimin, shpërblimin dhe kënaqësinë. Dopamina është një nga neurotransmetuesit që luan rol në këto procese. Aktivitetet që perceptohen si shpërblyese mund të aktivizojnë këto sisteme dhe të krijojnë dëshirën për ta përsëritur sjelljen.

Problemi nuk është vetë kënaqësia. Kënaqësia është pjesë normale dhe e nevojshme e jetës njerëzore. Problemi mund të shfaqet kur kërkojmë vazhdimisht stimulim intensiv, të shpejtë dhe të menjëhershëm.

Në një botë ku gjithçka është vetëm një klikim larg, truri ekspozohet vazhdimisht ndaj informacionit, imazheve, videove, reklamave, njoftimeve dhe formave të ndryshme të argëtimit. Mundësia për të kaluar pa ndërprerje nga një stimul te tjetri e bën më të vështirë qëndrimin në qetësi.

Kjo mund të krijojë një cikël të njohur për shumë njerëz:

Ndjej mërzi ose parehati – kërkoj stimulim – përjetoj kënaqësi ose lehtësim të përkohshëm – stimulimi përfundon – ndihem përsëri bosh ose i shqetësuar – kërkoj diçka tjetër.

Me kalimin e kohës, individi mund të fillojë të ketë nevojë për më shumë kohë, më shumë intensitet ose më shumë stimulim për të përjetuar të njëjtën ndjesi kënaqësie apo lehtësimi.

Kjo nuk duhet kuptuar në mënyrë të thjeshtuar si “truri po shkatërrohet nga dopamina”. Neurobiologjia e varësisë është shumë më komplekse. Megjithatë, ekspozimi i vazhdueshëm ndaj stimujve dhe sjelljeve shumë shpërblyese mund të ndikojë në mënyrën se si funksionojnë sistemet e shpërblimit, vetëkontrollit dhe motivimit.

Shenjat që konsumimi mund të jetë duke marrë kontrollin

Një nga pyetjet më të rëndësishme që mund t’i bëjmë vetes është: A po e kontrolloj unë këtë aktivitet, apo ky aktivitet po më kontrollon mua?

Disa shenja që mund të tregojnë një marrëdhënie problematike me një sjellje apo aktivitet janë:

  • Vështirësia për të ndaluar, edhe kur keni vendosur të bëni vetëm një pushim të shkurtër.
  • Kalimi i shumë më tepër kohe në internet, rrjete sociale, televizion apo aktivitete të tjera nga sa kishit planifikuar.
  • Përdorimi i aktivitetit për t’i shpëtuar ankthit, stresit, vetmisë ose emocioneve të tjera të pakëndshme.
  • Humbja e interesit për aktivitete që më parë ju sillnin kënaqësi.
  • Vështirësia për t’u përqendruar në punë, studime apo marrëdhënie.
  • Probleme me gjumin për shkak të përdorimit të tepërt të pajisjeve ose aktiviteteve të tjera.
  • Ndjenja e fajit, zhgënjimit ose mungesës së kontrollit pas konsumimit.
  • Konflikte me familjarët ose partnerin për shkak të sjelljes.
  • Vazhdimi i aktivitetit edhe kur pasojat negative janë tashmë të dukshme.

Nëse këto sjellje janë të vazhdueshme dhe ndikojnë në cilësinë e jetës, është e rëndësishme të mos i injoroni.

Pse pasiviteti mund të na bëjë të ndihemi edhe më të lodhur?

Shumë njerëz mendojnë se mënyra më e mirë për t’u çlodhur pas një dite të lodhshme është të mos bëjnë asgjë. Sigurisht, pushimi është thelbësor. Por ekziston një ndryshim i rëndësishëm mes pushimit të shëndetshëm dhe pasivitetit të zgjatur.

Pushimi i shëndetshëm na ndihmon të rikuperojmë energjinë. Pasiviteti i tepërt mund të na largojë gradualisht nga aktivitetet që krijojnë kuptim, lidhje njerëzore dhe ndjenjë përmbushjeje.

Një person mund të kalojë disa orë duke konsumuar përmbajtje online dhe, në fund, të mos ndihet i pushuar. Përkundrazi, mund të ndiejë lodhje mendore, boshllëk, irritim apo pakënaqësi.

Njeriu nuk ka nevojë vetëm për stimulim. Ka nevojë edhe për lidhje, lëvizje, qëllim, krijimtari, qetësi dhe përvoja reale.

Ndonjëherë, mënyra më e mirë për të rikthyer energjinë nuk është një episod tjetër, një orë tjetër në telefon apo një stimul tjetër. Mund të jetë një shëtitje, një bisedë kuptimplotë, aktiviteti fizik, leximi, kontakti me natyrën ose thjesht disa momente qetësie pa nevojën për të konsumuar diçka.

Moderimi nuk do të thotë privim

Një nga virtytet më të rëndësishme për jetën moderne është moderimi.

Moderimi nuk do të thotë të heqësh dorë nga çdo kënaqësi. Nuk do të thotë të jetosh në privim apo të ndalosh së shijuari jetën. Përkundrazi, do të thotë të krijosh një marrëdhënie më të ndërgjegjshme me gjërat që konsumon.

Mund të shikoni një film pa kaluar gjithë natën para ekranit. Mund të përdorni internetin pa e lejuar atë të marrë çdo moment të lirë. Mund të konsumoni ushqim për kënaqësi pa e përdorur vazhdimisht si mënyrë për të menaxhuar emocionet.

Moderimi fillon me pyetje të thjeshta:

Pse po e bëj këtë tani?

A më sjell vërtet mirëqenie, apo thjesht po përpiqem të shmang një ndjenjë?

Si ndihem pasi përfundon kjo kënaqësi?

A mund të ndaloj kur dua?

Këto pyetje nuk kanë për qëllim të krijojnë faj. Qëllimi është ndërgjegjësimi.

Si të filloni të rimerrni kontrollin?

Ndryshimi nuk kërkon gjithmonë vendime ekstreme. Shpesh, ndryshimet e qëndrueshme fillojnë me hapa të vegjël.

Filloni duke identifikuar momentet kur keni tendencë të konsumoni më tepër. Mund të jetë pas një dite stresuese, gjatë vetmisë, para gjumit apo sa herë që ndiheni të mërzitur.

Më pas, përpiquni të krijoni një pauzë të vogël mes dëshirës dhe veprimit. Nuk është e nevojshme t’i thoni vetes “nuk do ta bëj më kurrë”. Ndonjëherë mjafton të thoni: “Do të pres pesë minuta dhe do të kuptoj se çfarë kam nevojë realisht.”

Krijoni gjithashtu më shumë hapësirë për aktivitete që nuk ofrojnë vetëm kënaqësi të menjëhershme, por edhe përmbushje afatgjatë: aktivitet fizik, marrëdhënie sociale, hobi, krijimtari, kohë në natyrë dhe aktivitete që ju afrojnë me vlerat dhe qëllimet tuaja.

Nëse e kuptoni se nuk arrini ta kontrolloni një sjellje pavarësisht përpjekjeve të vazhdueshme, kërkimi i ndihmës profesionale është një hap i rëndësishëm.

Psikoterapia hapi parë drejt ndryshimit

Psikoterapia nuk është vetëm për momentet kur një person ndihet në pikën më të vështirë të jetës. Ajo mund të jetë një hap i vlefshëm për çdo pacient që dëshiron të kuptojë më mirë mendimet, emocionet dhe sjelljet e tij.

Në rastet e sjelljeve të varësisë apo konsumimit problematik, puna me psikologun mund të ndihmojë pacientin të identifikojë shkaqet që qëndrojnë pas sjelljes. Shpesh, problemi nuk është vetëm aktiviteti në vetvete, por ajo që pacienti po përpiqet të mbulojë përmes tij: ankthi, stresi, vetmia, trauma, mërzia, pasiguria apo vështirësia për të përballuar emocione të caktuara.

Psikoterapia mund të ofrojë një hapësirë profesionale ku pacienti mund të kuptojë modelet e veta, të zhvillojë strategji më të shëndetshme përballimi dhe të ndërtojë gradualisht një marrëdhënie më të ekuilibruar me veten dhe jetën e përditshme.

Nuk jemi të pamposhtur dhe nuk kemi pse të jemi të përsosur. Të gjithë mund të kalojmë periudha kur ndihemi të bllokuar, të lodhur ose të shkëputur nga vetja. Kërkimi i ndihmës nuk është shenjë dobësie. Është një zgjedhje për të kuptuar më mirë veten dhe për të krijuar mundësinë e një ndryshimi real.

Nëse ndiheni se konsumimi i internetit, ushqimit, alkoolit, pornografisë, televizionit apo një sjelljeje tjetër po ndikon në mirëqenien tuaj, është koha të ndaleni dhe të flisni për këtë.

Në Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë, konsultat psikologjike ofrohen për pacientë që përballen me ankthin, depresionin, stresin, sulmet e panikut, vështirësitë personale, problemet në marrëdhënie, çështjet familjare, sfidat në karrierë, vetëvlerësimin dhe shumë situata të tjera të jetës.

Konsultat ofrohen si live ashtu edhe online, duke krijuar mundësinë që pacienti të marrë mbështetje profesionale në mënyrën më të përshtatshme për nevojat e tij.

Trajnoni mendjen tuaj. Drejtoni jetën tuaj. Ndonjëherë, hapi më i rëndësishëm drejt ndryshimit është thjesht të filloni të flisni.

Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber

info@studiopsikologjie.al

+355692642618

psikolog per personat qe ankohen dhe stresohen

2 GJËRAT QË ANKESAT I BËJNË TRURIT TUAJ SIPAS NEUROSHKENCËS

Çfarë thotë neuroshkenca për negativitetin dhe stresin?

Ankimi është një pjesë e zakonshme e komunikimit njerëzor. Të gjithë mund të kalojmë periudha kur ndihemi të lodhur, të zhgënjyer, të pakënaqur apo të mbingarkuar dhe kemi nevojë të shprehim atë që po përjetojmë. Në vetvete, shprehja e emocioneve dhe vështirësive nuk është diçka negative. Përkundrazi, të flasësh për atë që të shqetëson mund të jetë një hap i rëndësishëm drejt kuptimit të emocioneve dhe gjetjes së zgjidhjeve.

Problemi mund të shfaqet kur ankimi kthehet në një zakon të vazhdueshëm dhe bëhet mënyra kryesore përmes së cilës një person interpreton jetën dhe situatat përreth tij. Kur mendja fokusohet vazhdimisht te ajo që nuk shkon, te problemet, pengesat dhe skenarët negativë, truri mund të fillojë ta përforcojë këtë mënyrë të të menduarit.

Neuroshkenca dhe psikologjia na ndihmojnë të kuptojmë se përvojat, mendimet dhe sjelljet e përsëritura ndikojnë në mënyrën se si funksionon truri. Dy nga proceset më të rëndësishme që lidhen me ankesat e vazhdueshme kanë të bëjnë me krijimin e modeleve të të menduarit negativ dhe aktivizimin e sistemit të stresit.

1. Ankimi i vazhdueshëm mund ta mësojë trurin të fokusohet më shumë te negativiteti

Një nga konceptet më të njohura në neuropsikologji lidhet me punën e Donald Hebb, i cili formuloi një parim që zakonisht përmblidhet me shprehjen: “Neuronet që aktivizohen së bashku, lidhen së bashku.”

Ky parim lidhet me neuroplasticitetin, pra aftësinë e trurit për të ndryshuar dhe krijuar lidhje të reja në bazë të përvojave dhe përsëritjes. Sa më shumë që një mendim, emocion apo sjellje përsëritet, aq më shumë mund të përforcohet rruga neurologjike që lidhet me të.

Nëse një person përqendrohet vazhdimisht te gjërat negative, ankohet në mënyrë të përsëritur dhe kërkon gjithmonë atë që nuk funksionon, truri mund të fillojë ta bëjë këtë proces më automatik. Kjo nuk do të thotë se ankimi “dëmton” trurin në mënyrë të drejtpërdrejtë, por se zakonet e përsëritura të të menduarit mund të ndikojnë në mënyrën se si ne i kushtojmë vëmendje informacionit.

Me kalimin e kohës, një person mund të bëhet më i prirur të vërejë problemet përpara mundësive, rreziqet përpara zgjidhjeve dhe mangësitë përpara aspekteve pozitive të një situate.

Kjo mund të krijojë një cikël:

  • Ndodh një situatë e vështirë.
  • Personi fokusohet kryesisht te aspektet negative.
  • Ankimi përsëritet.
  • Negativiteti bëhet më i njohur dhe më automatik për mendjen.
  • Në situatën tjetër, truri kërkon përsëri elemente që konfirmojnë këtë perspektivë.

Në këtë mënyrë, ankimi mund të mos jetë vetëm një reagim ndaj negativitetit, por mund të kontribuojë në ruajtjen e një modeli ku negativiteti perceptohet dhe përforcohet vazhdimisht.

Është e rëndësishme të kuptojmë se ekziston një ndryshim mes shprehjes së një shqetësimi dhe ankesës kronike. Nëse një pacient thotë: “Kjo situatë po më shqetëson dhe dua të kuptoj çfarë mund të bëj”, ai po përpiqet të identifikojë një problem dhe të kërkojë një zgjidhje.

Por nëse i njëjti problem përsëritet vazhdimisht në mendje dhe në biseda pa asnjë përpjekje për reflektim, ndryshim apo zgjidhje, ankimi mund të kthehet në një cikël ruminationi dhe negativiteti.

Pyetja e dobishme nuk është: “A duhet të ankohem apo jo?”, por: “A po më ndihmon kjo mënyrë e të menduarit të kuptoj situatën dhe të gjej një zgjidhje?”

2. Ankimi dhe mendimet negative mund të lidhen me aktivizimin e sistemit të stresit

Kur përjetojmë një situatë që e perceptojmë si kërcënuese, stresuese apo të pakontrollueshme, trupi aktivizon mekanizma biologjikë për t’u përballur me të. Një nga sistemet kryesore që përfshihet është përgjigjja ndaj stresit.

Kortizoli është një hormon që luan një rol të rëndësishëm në këtë proces. Ai nuk është në vetvete një hormon “i keq”. Organizmi ka nevojë për kortizol dhe nivelet e tij ndryshojnë natyrshëm gjatë ditës. Problemet mund të shfaqen kur sistemi i stresit aktivizohet në mënyrë të shpeshtë ose të zgjatur.

Kur një person përqendrohet vazhdimisht në situata stresuese, i rikujton ato pa pushim dhe i përjeton mendërisht sikur kërcënimi është gjithmonë i pranishëm, trupi mund të qëndrojë më gjatë në një gjendje të aktivizimit fiziologjik.

Ky aktivizim lidhet me mekanizmat e njohur si përgjigjja “lufto ose ik”, e cila përgatit organizmin për të reaguar ndaj një rreziku. Në një periudhë të shkurtër, kjo përgjigje mund të jetë e dobishme. Por stresi kronik mund të ndikojë negativisht në mirëqenien fizike dhe psikologjike.

Një person që jeton në një gjendje të vazhdueshme tensioni mund të përjetojë:

  • lodhje të vazhdueshme;
  • irritim dhe nervozizëm;
  • vështirësi në gjumë;
  • probleme me përqendrimin;
  • ndjenjë mbingarkese;
  • ndryshime në oreks;
  • rritje të ankthit.

Stresi kronik lidhet gjithashtu me faktorë që mund të ndikojnë në shëndetin kardiovaskular dhe metabolik. Megjithatë, është e rëndësishme të mos e reduktojmë këtë çështje në idenë se “çdo ankesë shkakton sëmundje”. Shëndeti fizik dhe mendor ndikohet nga shumë faktorë, përfshirë gjenetikën, stilin e jetesës, gjumin, aktivitetin fizik, ushqyerjen, mjedisin dhe përvojat personale.

Ajo që mund të themi është se ekspozimi i vazhdueshëm ndaj stresit dhe mbajtja e mendjes në një gjendje të përhershme alarmi nuk i shërben mirëqenies sonë.

A mund të ndikojë negativiteti në mënyrën si funksionon truri?

Truri ka një tendencë natyrore për t’u kushtuar vëmendje informacioneve që mund të lidhen me rrezikun. Ky mekanizëm ka pasur një rol të rëndësishëm në mbijetesën e njeriut. Për këtë arsye, mendja jonë mund të jetë më e ndjeshme ndaj informacionit negativ sesa ndaj atij pozitiv.

Por kur kjo tendencë kombinohet me ankesa të vazhdueshme, rumination dhe stres kronik, një person mund të ndiejë se është i bllokuar në një perspektivë negative.

Në vend që të pyesë: “Çfarë mund të bëj në këtë situatë?”, mendja mund të përsërisë vazhdimisht: “Pse gjithmonë më ndodh mua?” ose “Asgjë nuk do të ndryshojë.”

Ky ndryshim në mënyrën e interpretimit të situatave mund të ndikojë në humor, motivim dhe aftësinë për të ndërmarrë veprime konkrete.

Pikërisht këtu hyn rëndësia e vetëdijes emocionale. Nuk është e nevojshme të mohojmë emocionet negative apo të detyrojmë veten të jemi vazhdimisht pozitivë. Toksiciteti i pozitivitetit mund të jetë po aq problematik sa fokusimi i vazhdueshëm te negativiteti.

Qëllimi është të krijojmë një marrëdhënie më të shëndetshme me mendimet dhe emocionet tona.

Si mund të ndërpritet cikli i ankesës?

Hapi i parë është të dalloni ndryshimin mes shprehjes së një problemi dhe përsëritjes së pafundme të tij.

Kur ndieni nevojën për t’u ankuar, mund t’i bëni vetes disa pyetje:

“Çfarë po më shqetëson konkretisht?”

“A mund të ndryshoj diçka në këtë situatë?”

“Nëse nuk mund ta ndryshoj situatën tani, çfarë mund të ndryshoj në mënyrën se si reagoj ndaj saj?”

“Çfarë zgjidhjeje të vogël mund të provoj?”

Një strategji e dobishme është ta transformoni ankesën në një kërkesë ose në një veprim. Për shembull, në vend që të përsërisni vazhdimisht se jeni të mbingarkuar, mund të identifikoni detyrat që po ju lodhin dhe të vendosni prioritete.

Në vend që të qëndroni vetëm te mendimi “Nuk po ndihem mirë”, mund të pyesni veten: “Çfarë po ndiej? Çfarë e ka shkaktuar këtë ndjenjë? Çfarë më nevojitet në këtë moment?”

Kjo nuk do të thotë se çdo problem ka një zgjidhje të menjëhershme. Ka situata në jetë që kërkojnë kohë, mbështetje dhe përpunim emocional. Por ndryshimi nga ankesa pasive drejt reflektimit aktiv mund të ndihmojë një person të rifitojë ndjenjën e kontrollit.

Psikoterapia ndihmon për të kuptuar modelet e mendimit

Ndonjëherë, ankimi i vazhdueshëm nuk është thjesht një zakon komunikimi. Ai mund të jetë shenjë e lodhjes emocionale, stresit të zgjatur, frustrimit, ankthit apo një pakënaqësie më të thellë që nuk është përpunuar.

Në këto raste, psikoterapia mund të ofrojë një hapësirë të sigurt për të kuptuar se çfarë qëndron pas këtyre mendimeve dhe reagimeve.

Një psikolog mund ta ndihmojë pacientin të identifikojë modelet e përsëritura të të menduarit, shkaktarët emocionalë dhe mënyrat me të cilat reagimet automatike ndikojnë në jetën e përditshme.

Psikoterapia nuk ka si qëllim t’i thotë pacientit të “mendojë pozitivisht” gjatë gjithë kohës. Qëllimi është të zhvillohet një mënyrë më realiste, fleksibël dhe funksionale për të përballuar vështirësitë.

Të kërkosh ndihmë psikologjike nuk do të thotë se je i dobët. Do të thotë se po i kushton vëmendje mirëqenies tënde mendore dhe emocionale.

Në periudhat e vështira, të flasësh me një profesionist mund të jetë një hap konkret drejt kuptimit të vetes dhe ndërtimit të strategjive më të shëndetshme për përballimin e stresit.

Nëse ndieni se ankthi, negativiteti, lodhja emocionale ose mendimet e përsëritura po ndikojnë në cilësinë e jetës suaj, mbështetja profesionale mund t’ju ndihmojë të kuptoni më mirë atë që po përjetoni dhe të gjeni mënyra të reja për të ecur përpara.

Studio Psikologjike në Tiranë ofron një hapësirë profesionale për pacientët që dëshirojnë të kujdesen për shëndetin e tyre mendor, të kuptojnë emocionet dhe të ndërtojnë strategji më të shëndetshme për përballimin e sfidave të jetës.

Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber

info@studiopsikologjie.al

+355692642618

psikolog per cifte toksike

Çifti TOKSIK me PUSHIME, si ta njohësh?

Pse pushimet mund të nxjerrin në pah dinamikat e dëmshme?

Pushimet zakonisht lidhen me relaksin, qetësinë, largimin nga rutina dhe mundësinë për të kaluar më shumë kohë me partnerin. Për shumë çifte, një udhëtim është një moment për të forcuar lidhjen, për të krijuar kujtime dhe për të rigjetur afërsinë që mund të jetë zbehur nga angazhimet e përditshme. Megjithatë, jo çdo pushim përjetohet në këtë mënyrë.

Në disa marrëdhënie, pikërisht fakti që partnerët kalojnë shumë kohë së bashku, larg rutinës dhe përgjegjësive të zakonshme, mund të bëjë më të dukshme probleme që më parë kanë qenë të fshehura ose janë toleruar. Konfliktet mund të shtohen, kontrolli mund të bëhet më i dukshëm dhe ndjenja e relaksit mund të zëvendësohet nga tensioni, ankthi dhe pasiguria.

Një pushim nuk e bën domosdoshmërisht një marrëdhënie toksike. Megjithatë, ai mund të funksionojë si një lloj “pasqyre”, duke nxjerrë në pah dinamikat që ekzistojnë tashmë në çift. Nëse gjatë pushimeve njëri partner ndihet vazhdimisht i kontrolluar, i frikësuar, i manipuluar ose i izoluar, është e rëndësishme që këto shenja të mos minimizohen.

Më poshtë janë disa nga dinamikat më të zakonshme që mund të tregojnë se marrëdhënia po përjeton modele të dëmshme.

Kontrolli dhe xhelozia e tepruar

Një nga shenjat më të dukshme të një dinamike toksike është nevoja e vazhdueshme e njërit partner për të kontrolluar tjetrin. Gjatë pushimeve, kjo sjellje mund të bëhet edhe më e dukshme, sepse çifti ndodhet në një ambient të ri, përballet me njerëz të rinj dhe merr vendime të ndryshme nga rutina e zakonshme.

Kontrolli mund të shfaqet përmes pyetjeve të vazhdueshme, kërkesës për të ditur çdo detaj apo reagimeve të tepruara ndaj ndërveprimeve sociale.

Për shembull, partneri mund të këmbëngulë të dijë me kë fole në barin e hotelit, kush t’u afrua në plazh ose pse dikush të shikoi. Në raste të tjera, mund të përpiqet të ndikojë ose të imponojë mënyrën se si duhet të vishesh, ku duhet të shkosh apo me kë duhet të kalosh kohën.

Është e rëndësishme të dallojmë interesin dhe kujdesin nga kontrolli. Në një marrëdhënie të shëndetshme, partnerët mund të interesohen për njëri-tjetrin pa cenuar lirinë personale. Ndërsa kontrolli krijon ndjesinë se duhet të justifikosh vazhdimisht sjelljen tënde.

Xhelozia nuk është gjithmonë shenjë dashurie. Kur ajo shndërrohet në dyshim të vazhdueshëm, akuza të pabazuara, kufizime dhe kontroll, mund të dëmtojë ndjeshëm mirëqenien emocionale të personit.

Grindjet e vazhdueshme dhe tensioni që nuk ndalet

Konfliktet janë pjesë normale e çdo marrëdhënieje. Dy persona me personalitete, dëshira dhe nevoja të ndryshme nuk mund të bien dakord për çdo gjë. Problemi nuk është ekzistenca e konfliktit, por mënyra se si ai menaxhohet.

Në një marrëdhënie me dinamika toksike, edhe situatat më të vogla mund të bëhen shkak për debate të gjata dhe tensionuese. Gjatë pushimeve, çdo vendim mund të shndërrohet në një burim konflikti: restoranti ku do të darkoni, aktiviteti që do të zgjidhni, koha kur do të zgjoheni apo mënyra se si do ta organizoni ditën.

Imagjinoni një situatë ku njëri partner propozon të vizitojë një vend, ndërsa tjetri reagon me nervozizëm, kritika ose sulme personale. Në vend që të kërkohet një zgjidhje apo kompromis, diskutimi mund të përshkallëzohet dhe të kthehet në një konflikt që prish gjithë ditën.

Nëse pushimet karakterizohen vazhdimisht nga tensioni dhe pacienti ose partneri ndien se duhet të “ecë mbi vezë” për të mos shkaktuar reagimin e tjetrit, kjo mund të jetë një shenjë që marrëdhënia ka nevojë për vëmendje.

Një marrëdhënie e shëndetshme nuk nënkupton mungesë të plotë të mosmarrëveshjeve. Ajo karakterizohet nga aftësia për të komunikuar, për të dëgjuar dhe për të respektuar njëri-tjetrin edhe kur ekzistojnë mendime të ndryshme.

Izolimi social gjatë pushimeve

Pushimet shpesh krijojnë mundësi për të njohur njerëz të rinj, për të marrë pjesë në aktivitete, ekskursione apo evente sociale. Megjithatë, në disa marrëdhënie, njëri partner mund të përpiqet të kufizojë ndërveprimet sociale të tjetrit.

Kjo mund të ndodhë në mënyra të drejtpërdrejta ose më të fshehta. Partneri mund të shprehë pakënaqësi sa herë që tjetri dëshiron të marrë pjesë në një aktivitet me njerëz të tjerë. Mund të përdorë kritika, xhelozi ose sjellje pasive-agresive për ta bërë personin të heqë dorë nga dëshirat e tij.

Për shembull, njëri partner mund të shmangë vazhdimisht çdo aktivitet shoqëror, si një festë apo një ekskursion në grup, duke preferuar të qëndrojë vetëm në dhomë. Problemi lind kur ai nuk kufizohet vetëm te zgjedhja e tij personale, por përpiqet të dekurajojë ose pengojë edhe partnerin që dëshiron të marrë pjesë.

Izolimi mund të krijojë një ndjenjë varësie emocionale dhe të kufizojë autonominë personale. Në një marrëdhënie të shëndetshme, partnerët mund të kalojnë kohë së bashku, por gjithashtu respektojnë nevojën e njëri-tjetrit për hapësirë, kontakte sociale dhe përvoja individuale.

Të qenit në çift nuk do të thotë të humbasësh identitetin tënd.

Manipulimi emocional dhe përdorimi i fajit

Manipulimi emocional është një nga dinamikat që mund të jetë më e vështirë për t’u njohur, sepse shpesh nuk shfaqet gjithmonë në mënyrë të hapur. Ai mund të ndodhë përmes fajësimit, kërcënimeve emocionale, viktimizimit ose shantazhit.

Gjatë pushimeve, një partner mund të përdorë situatën për të ushtruar presion mbi tjetrin. Për shembull, kur diçka nuk shkon sipas dëshirës së tij, mund të kërcënojë se do të ndërpresë pushimet dhe do të kthehet më herët në shtëpi. Në raste të tjera, mund të kërcënojë se do të bëjë një skenë në publik.

Qëllimi i një sjelljeje të tillë shpesh është të krijojë presion emocional, në mënyrë që partneri tjetër të dorëzohet dhe të bëjë atë që kërkohet prej tij.

Fraza të tilla si “Nëse më do vërtet, duhet ta bësh këtë”, “Ti po mi prish pushimet” ose “Për shkakun tënd nuk po kënaqem” mund të përdoren për të krijuar faj.

Është e rëndësishme të kuptohet se përgjegjësia për emocionet e një personi nuk mund t’i transferohet vazhdimisht partnerit. Secili individ ka përgjegjësi për mënyrën se si i menaxhon emocionet dhe reagimet e veta.

Pse pushimet mund t’i nxjerrin më shumë në pah këto dinamika?

Në jetën e përditshme, puna, familja, angazhimet dhe rutina mund të krijojnë distancë fizike dhe mendore mes partnerëve. Gjatë pushimeve, kjo distancë zvogëlohet. Partnerët kalojnë shumë më tepër kohë së bashku dhe përballen vazhdimisht me vendime të përbashkëta.

Pikërisht për këtë arsye, modelet e komunikimit bëhen më të dukshme.

Nëse një çift ka vështirësi në menaxhimin e konfliktit, pushimet mund t’i intensifikojnë ato. Nëse njëri partner ka tendencë të kontrollojë tjetrin, mungesa e rutinës mund ta bëjë këtë kontroll më të shpeshtë. Nëse ekzistojnë probleme të pazgjidhura, pritshmëritë e larta për “pushime perfekte” mund të krijojnë zhgënjim dhe tension.

Prandaj, një konflikt gjatë pushimeve nuk do të thotë automatikisht se marrëdhënia është toksike. Ajo që duhet vëzhguar është modeli i përsëritur i sjelljes.

Pyetjet që mund t’i bëni vetes janë:

  • A ndihem i lirë të jem vetvetja pranë partnerit?
  • A respektohen kufijtë dhe dëshirat e mia?
  • A mund të shpreh një mendim të ndryshëm pa pasur frikë nga reagimi i tij?
  • A ndihem vazhdimisht fajtor për emocionet e partnerit?
  • A më duhet të justifikoj çdo veprim?
  • A ndihem më i qetë kur nuk jam pranë partnerit?
  • A përsëriten vazhdimisht të njëjtat konflikte dhe të njëjtat sjellje?

Përgjigjet ndaj këtyre pyetjeve mund të ndihmojnë në ndërgjegjësimin mbi cilësinë e marrëdhënies.

Çfarë mund të bëni kur vini re dinamika toksike?

Hapi i parë është të mos i injoroni vazhdimisht shenjat. Shpesh njerëzit përpiqen të justifikojnë sjellje të dëmshme duke thënë se partneri është i lodhur, i stresuar, xheloz sepse dashuron shumë ose se situata është thjesht një moment kalimtar.

Nëse një sjellje përsëritet dhe ndikon negativisht në mirëqenien tuaj emocionale, ajo meriton vëmendje.

Komunikimi i qartë mund të jetë një hap i rëndësishëm. Shprehja e ndjenjave, vendosja e kufijve dhe diskutimi i mënyrës se si sjelljet e caktuara ndikojnë në marrëdhënie mund të ndihmojnë në krijimin e një dinamike më të shëndetshme.

Megjithatë, jo çdo situatë mund të zgjidhet vetëm përmes komunikimit. Kur konfliktet janë të vazhdueshme, kur ekziston kontroll i fortë, manipulim emocional ose vështirësi të përsëritura në marrëdhënie, konsultimi me një psikolog mund të jetë një hap i vlefshëm.

Psikoterapia dhe këshillimi psikologjik mund të ndihmojnë pacientin të kuptojë më mirë emocionet, nevojat dhe kufijtë e tij. Ato mund të ofrojnë një hapësirë të sigurt për të analizuar modelet e marrëdhënies dhe për të zhvilluar mënyra më të shëndetshme të komunikimit dhe përballimit të situatave të vështira.

Mirëqenia emocionale nuk duhet të lihet pas dore

Një marrëdhënie e shëndetshme nuk duhet të jetë e përsosur. Konfliktet dhe momentet e vështira mund të ndodhin në çdo çift. Diferenca qëndron te respekti, siguria emocionale, komunikimi dhe aftësia për të zgjidhur problemet pa poshtëruar, kontrolluar ose manipuluar tjetrin.

Pushimet mund të jenë një mundësi për të kuptuar më mirë marrëdhënien tuaj. Nëse gjatë kësaj kohe ndiheni vazhdimisht të tensionuar, të kontrolluar ose emocionalisht të lodhur, mund të jetë momenti për të reflektuar mbi atë që po ndodh.

Të kërkosh ndihmë psikologjike nuk është shenjë dobësie. Përkundrazi, është një hap drejt ndërgjegjësimit dhe kujdesit për mirëqenien emocionale. Në situata shqetësuese, figura e psikologut mund të ofrojë mbështetje konkrete dhe profesionale për të kuptuar më mirë veten dhe marrëdhëniet me të tjerët.

Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha ofron konsultime psikologjike për pacientët që përballen me ankth, stres, sulme paniku, vështirësi personale, probleme në marrëdhënien në çift, çështje të vetëvlerësimit, periudha të vështira të jetës dhe shumë situata të tjera që mund të ndikojnë në mirëqenien emocionale.

Konsultat ofrohen si online, ashtu edhe në takim të drejtpërdrejtë. Të flasësh me një psikolog mund të jetë hapi i parë drejt një kuptimi më të thellë të situatës që po përjeton dhe drejt ndryshimit që dëshiron të ndërmarrësh.

Është koha për të folur. Mirëqenia juaj emocionale meriton vëmendje, kujdes dhe mbështetjen e duhur.

Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber

info@studiopsikologjie.al

+355692642618

ankthu ne dashuri takim me psikolog

Ankthi në Dashuri

Si ndikon Ankthi në Marrëdhënie dhe si mund të menaxhohet

Dashuria dhe marrëdhëniet romantike mund të jenë një burim i madh lumturie, sigurie dhe mbështetjeje emocionale. Megjithatë, për shumë njerëz, marrëdhënia mund të bëhet edhe një hapësirë ku shfaqen pasiguritë, frika nga refuzimi, mendimet negative dhe ankthi. Në këto raste, partneri mund të mos kuptojë gjithmonë pse personi që ka përballë reagon me nervozizëm, zemërohet shpejt, kërkon vazhdimisht siguri ose duket sikur shqetësohet për çdo detaj.

Por shpesh, ajo që shihet nga jashtë nuk është e gjithë historia.

Një person që përjeton ankth në marrëdhënie mund të duket i irrituar, kontrollues, i distancuar ose tepër kërkues. Në realitet, pas këtyre sjelljeve mund të fshihen frika, pasiguria, nevoja për siguri emocionale dhe vështirësia për të toleruar pasigurinë.

Të kuptuarit e ankthit në dashuri është një hap i rëndësishëm për të ndërtuar marrëdhënie më të shëndetshme dhe për të mos e interpretuar çdo reagim emocional si mungesë dashurie apo interesimi.

Çfarë është ankthi në marrëdhënie?

Ankthi në marrëdhënie i referohet shqetësimit të vazhdueshëm, frikës ose pasigurisë që një person mund të përjetojë në lidhje me partnerin, marrëdhënien ose të ardhmen e saj. Personi mund të shqetësohet nëse është mjaftueshëm i dashur, nëse partneri do ta braktisë, nëse ka bërë diçka gabim ose nëse marrëdhënia është në rrezik.

Një vonesë në përgjigjen e një mesazhi, një telefonatë që nuk kthehet menjëherë ose një ndryshim i vogël në tonin e partnerit mund të interpretohet si një shenjë refuzimi.

Për shembull, nëse partneri nuk përgjigjet për disa orë, një person pa nivele të larta ankthi mund të mendojë: “Ndoshta është i zënë”. Ndërsa një person që përjeton ankth mund të fillojë të mendojë:

“Mos ka ndodhur diçka?”

“Mos është i mërzitur me mua?”

“Mos nuk dëshiron më të jetë në këtë marrëdhënie?”

“Mos kam bërë diçka gabim?”

Këto mendime mund të shtohen shumë shpejt dhe të krijojnë një gjendje të fortë tensioni emocional.

Çfarë mund të shohë partneri nga jashtë?

Ankthi nuk shfaqet gjithmonë në formën e frikës së dukshme. Shpesh ai manifestohet përmes sjelljeve që partneri mund t’i keqinterpretojë.

Një person që përjeton ankth mund të:

  • Nervozizohet ose zemërohet shpejt edhe për situata që duken të parëndësishme.
  • Reagojë me irritim ndaj problemeve të vogla, si trafiku, vonesat apo ndryshimi i planeve.
  • Anulojë planet në minutën e fundit për shkak të mbingarkesës emocionale.
  • Shmangë dalje, udhëtime ose aktivitete sociale.
  • Kërkojë vazhdimisht detaje dhe informacion për një situatë.
  • Pyetë në mënyrë të përsëritur për transportin, hotelin, rezervimet ose organizimin e një udhëtimi.
  • Presë që gjërat të shkojnë keq.
  • Përqendrohet vazhdimisht te skenarët negativë.
  • Ripërpunojë në mendje biseda dhe situata të ndryshme.
  • Ketë vështirësi të relaksohet dhe të jetojë momentin.
  • Kërkojë vazhdimisht konfirmim se marrëdhënia është në rregull.

Për partnerin, këto sjellje mund të duken si dramatizim, negativitet ose reagim i tepruar. Por në shumë raste, ato janë shprehje të një sistemi emocional që ndihet i kërcënuar dhe përpiqet të gjejë siguri.

Çfarë ndjen vërtet një person me ankth?

Pas nervozizmit ose zemërimit mund të fshihet një nivel i lartë stresi. Kur ankthi rritet, organizmi mund të aktivizojë gjendjen e alarmit dhe personi mund të ndihet sikur duhet të mbrohet.

Kjo mund të shfaqet në formën e reagimit luftarak, mbrojtës ose tërheqjes.

Personi mund të mos dëshirojë konflikt, por mund të reagojë në mënyrë të ashpër sepse ndihet i kërcënuar emocionalisht. Mund të ndihet i mbingarkuar dhe të ketë vështirësi në menaxhimin e mendimeve dhe emocioneve.

Në thelb, mund të jenë të pranishme ndjenja të tilla si:

  • Frika nga gjykimi.
  • Frika nga refuzimi.
  • Frika nga braktisja.
  • Pasiguria për të ardhmen.
  • Frika për t’u lënduar.
  • Ndjenja se nuk është mjaftueshëm i mirë.
  • Dyshimi nëse meriton të jetë i dashur ose i lumtur.

Shpesh, personi nuk po përpiqet të krijojë probleme në marrëdhënie. Përkundrazi, mund të jetë duke u përpjekur të mbrojë veten nga një dhimbje që ende nuk ka ndodhur.

Pse pasiguria është kaq e vështirë për t’u toleruar?

Një nga karakteristikat më të zakonshme të ankthit është vështirësia për të toleruar pasigurinë.

Në një marrëdhënie, askush nuk mund të ketë kontroll absolut mbi çdo situatë. Nuk mund të dimë gjithmonë çfarë mendon partneri, çfarë do të ndodhë në të ardhmen ose si do të zhvillohet marrëdhënia.

Për një person që përjeton ankth, kjo pasiguri mund të jetë shumë e vështirë.

Për këtë arsye, ai ose ajo mund të kërkojë vazhdimisht informacion, të analizojë çdo detaj ose të përpiqet të parashikojë çdo skenar të mundshëm.

Për shembull, përpara një udhëtimi, pyetjet e shumta për transportin, hotelin dhe rezervimet mund të mos kenë të bëjnë vetëm me organizimin. Ato mund të jenë një përpjekje për të krijuar një ndjenjë kontrolli.

Problemi është se kontrolli i tepërt zakonisht nuk e eliminon ankthin. Shpesh, ai krijon nevojën për edhe më shumë siguri.

Kur një situatë e vogël merr përmasa të mëdha

Një person me ankth mund të shqetësohet për të njëjtat gjëra që shqetësohen të gjithë njerëzit. Diferenca qëndron shpesh në intensitetin dhe kohëzgjatjen e shqetësimit.

Një koment i thjeshtë i partnerit për trafikun mund të interpretohet si kritikë personale.

Një telefonatë pa përgjigje mund të shndërrohet në frikën se marrëdhënia është në telashe.

Një aktivitet social mund të krijojë tension të madh edhe përpara se të fillojë.

Mendja mund të fillojë të ndërtojë skenarë negativë, edhe kur ka pak prova konkrete që diçka e keqe do të ndodhë.

Kjo nuk do të thotë se reagimet e vështira duhet të justifikohen gjithmonë. Secili person ka përgjegjësi për mënyrën se si sillet dhe komunikon. Megjithatë, të kuptuarit e ankthit mund të ndihmojë që problemi të trajtohet me më shumë vetëdije dhe jo vetëm përmes fajësimit.

Si mund të ndikojnë përvojat e së kaluarës?

Frika në marrëdhënie shpesh mund të lidhet me përvoja të mëparshme.

Refuzimi, ndarjet e dhimbshme, tradhtia, braktisja emocionale ose marrëdhëniet e pasigurta mund të lënë gjurmë në mënyrën se si një person e përjeton afërsinë emocionale.

Nëse një person është lënduar më parë, ai mund të bëhet më vigjilent ndaj çdo shenje që i kujton përvojën e kaluar.

Kjo mund të krijojë një mekanizëm mbrojtës: personi përpiqet të parashikojë dhimbjen përpara se ajo të ndodhë.

Por kur frika fillon të kontrollojë marrëdhënien, ajo mund të krijojë pikërisht tensionin që personi përpiqet të shmangë.

Si mund të menaxhohet ankthi në dashuri?

Hapi i parë është vetëdija. Është e rëndësishme të kuptohet se cilat situata e shkaktojnë ankthin dhe çfarë mendimesh shfaqen në ato momente.

Disa hapa të rëndësishëm janë:

  • Identifikoni shkaktarët

Vëzhgoni situatat që shkaktojnë më shumë ankth. A lidhen ato me mungesën e përgjigjes, konfliktet, distancën, aktivitetet sociale ose pasigurinë për të ardhmen?

  • Dalloni mendimin nga realiteti

Jo çdo mendim është një fakt. Frika se partneri do të largohet nuk do të thotë automatikisht se kjo do të ndodhë.

  • Komunikoni emocionet

Në vend të akuzave, mund të jetë më e dobishme të shprehet emocioni: “Po ndihem i pasigurt dhe kjo situatë më ka shkaktuar ankth.”

Komunikimi i qartë mund të ndihmojë partnerin të kuptojë se çfarë po ndodh përtej reagimit të jashtëm.

  • Mos kërkoni siguri pa fund

Siguria e vazhdueshme mund të qetësojë ankthin përkohësisht, por nuk e zgjidh gjithmonë shkakun e tij. Është e rëndësishme të ndërtohet gradualisht aftësia për të toleruar pasigurinë.

  • Kërkoni mbështetje profesionale

Kur ankthi ndikon ndjeshëm në marrëdhënie, përditshmëri dhe mirëqenien emocionale, konsultimi me psikologun mund të jetë një hap i rëndësishëm.

Psikoterapia mund të ndihmojë pacientin të kuptojë më mirë burimin e ankthit, të identifikojë modelet e mendimit dhe të zhvillojë strategji më të shëndetshme për menaxhimin e emocioneve.

Psikoterapia hapi parë drejt ndryshimit

Të kërkosh ndihmë nuk është shenjë dobësie. Ne jemi njerëzorë, jo të pamposhtur dhe as të përsosur. Të gjithë mund të kalojmë periudha të vështira dhe jo gjithmonë kemi mjetet e nevojshme për t’i përballuar vetëm.

Psikoterapia krijon një hapësirë të sigurt ku pacienti mund të eksplorojë frikën, pasiguritë, përvojat e mëparshme dhe mënyrën se si ato ndikojnë në marrëdhëniet e sotme.

Me mbështetjen e duhur, është e mundur të mësohet menaxhimi i ankthit, përmirësimi i komunikimit dhe ndërtimi i një marrëdhënieje më të shëndetshme me veten dhe me partnerin.

Nëse ju ose partneri juaj përjetoni ankth, është e rëndësishme të mbani mend se pas një reagimi të fortë emocional mund të fshihet një frikë që ka nevojë të kuptohet dhe të trajtohet.

Ndryshimi fillon me vetëdijen. Kur mësojmë të kuptojmë shkaktarët tanë, të njohim emocionet dhe të mos lejojmë që ankthi të drejtojë çdo reagim, krijojmë më shumë hapësirë për qetësi, besim dhe lidhje emocionale.

Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha ofron një hapësirë profesionale për pacientët që dëshirojnë të kuptojnë më mirë ankthin, emocionet dhe sfidat që mund të përjetojnë në marrëdhëniet e tyre.

Ndonjëherë, hapi i parë drejt një marrëdhënieje më të shëndetshme fillon duke kuptuar më mirë marrëdhënien që kemi me veten.

Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber

info@studiopsikologjie.al

+355692642618

psikologe per ciftet

Kriza në çift pas lindjes së fëmijës

Pse mund të ndryshojë marrëdhënia në çift pas lindjes së një fëmije?

Lindja e një fëmije është një nga momentet më të rëndësishme dhe transformuese në jetën e një çifti. Shpesh shoqërohet me emocionin e pritjes, lumturinë e krijimit të një familjeje dhe dëshirën për të nisur një kapitull të ri. Megjithatë, realiteti i përditshëm pas ardhjes së fëmijës mund të jetë shumë më kompleks nga sa pritej. Jo rrallë, një periudhë që pritet të jetë vetëm e lumtur mund të shoqërohet edhe me lodhje, tension, keqkuptime, largim emocional dhe konflikte në marrëdhënien në çift.

Shumë çifte përjetojnë një krizë pas lindjes së fëmijës. Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se marrëdhënia ka dështuar apo se dashuria mes partnerëve ka përfunduar. Në shumë raste, bëhet fjalë për një periudhë kalimtare, të lidhur me ndryshime të mëdha fizike, emocionale, hormonale dhe psikologjike. Megjithatë, mënyra se si çifti e përballon këtë periudhë mund të ndikojë ndjeshëm në të ardhmen e marrëdhënies dhe mirëqenien e të gjithë familjes.

Ardhja e një fëmije ndryshon pothuajse çdo aspekt të jetës së përditshme. Ritmet, prioritetet, përgjegjësitë dhe mënyra e komunikimit mes partnerëve mund të transformohen në një kohë shumë të shkurtër.

Një nga faktorët më të rëndësishëm është ndryshimi hormonal që mund të përjetojë nëna pas lindjes. Luhatjet hormonale, së bashku me lodhjen fizike, mungesën e gjumit dhe përgjegjësinë e vazhdueshme për kujdesin ndaj foshnjës, mund të ndikojnë në gjendjen emocionale. Gruaja mund të përjetojë irritim, trishtim, ankth, ndjeshmëri të shtuar ose ndjesinë se nuk po arrin të përmbushë pritshmëritë që ka ndaj vetes si nënë dhe si partnere.

Nga ana tjetër, edhe partneri mund të përjetojë ndryshime emocionale. Mund të ndihet i lënë pas dore, i përjashtuar nga lidhja e ngushtë mes nënës dhe fëmijës ose i pasigurt për rolin e tij të ri në familje. Në disa raste, partneri mund të mos dijë si të shprehë nevojat dhe shqetësimet e tij, duke i transformuar ato në heshtje, largim emocional ose konflikte.

Ndryshimi i dinamikës së çiftit

Para lindjes së fëmijës, çifti zakonisht ka një mënyrë të caktuar komunikimi, një ndarje të njohur të përgjegjësive dhe kohë që i dedikohet marrëdhënies. Pas lindjes, kjo dinamikë ndryshon.

Fëmija ka nevojë për vëmendje, kujdes dhe energji të vazhdueshme. Koha për çiftin mund të reduktohet ndjeshëm, ndërsa bisedat romantike mund të zëvendësohen nga diskutimet për ushqimin, gjumin, kujdesin dhe përgjegjësitë e përditshme.

Në këtë fazë mund të lindë ndjenja se marrëdhënia ka humbur spontanitetin. Partnerët mund të ndihen më shumë si bashkëpunëtorë në organizimin e jetës familjare sesa si një çift me nevoja emocionale dhe personale.

Një tjetër element i rëndësishëm janë modelet prindërore që secili partner ka krijuar gjatë fëmijërisë së tij. Shpesh, pa e kuptuar, njerëzit sjellin në marrëdhënien e tyre mënyrat e komunikimit, pritshmëritë dhe sjelljet që kanë parë në familjen e origjinës. Kur bëhet fjalë për rritjen e një fëmije, këto modele mund të aktivizohen automatikisht.

Për shembull, njëri partner mund të besojë se nëna duhet të marrë pjesën më të madhe të përgjegjësive për fëmijën, ndërsa tjetri mund të presë një ndarje plotësisht të barabartë të angazhimeve. Nëse këto pritshmëri nuk diskutohen hapur, ato mund të bëhen burim konflikti.

Lodhja kthehet në konflikt

Mungesa e gjumit është një nga sfidat më të zakonshme për prindërit e rinj. Kur një person është vazhdimisht i lodhur, aftësia për të menaxhuar emocionet dhe për të komunikuar me qetësi mund të ulet.

Një koment i vogël mund të interpretohet si kritikë. Një kërkesë për ndihmë mund të perceptohet si akuzë. Heshtja mund të shihet si mungesë interesi.

Në këto momente, konflikti shpesh nuk lidhet vetëm me atë që po diskutohet në sipërfaqe. Një debat për një përgjegjësi shtëpiake mund të fshehë ndjenja më të thella, si:

  • “Nuk ndihem i vlerësuar.”
  • “Po i përballoj të gjitha vetëm.”
  • “Nuk ndihem më i rëndësishëm për ty.”
  • “Kam frikë se nuk jam një prind i mirë.”
  • “Nuk kam më kohë për veten.”
  • “Nuk e di si të kërkoj ndihmë.”

Kur këto emocione nuk shprehen në mënyrë të shëndetshme, ato mund të shfaqen përmes kritikave, nervozizmit, distancës emocionale ose konflikteve të përsëritura.

Pritshmëritë ndaj vetes dhe presioni i përditshëm

Prindërit e rinj sot përballen me një numër të madh pritshmërish. Shpesh ekziston ideja se një nënë duhet të jetë gjithmonë e përkushtuar, e durueshme dhe e aftë të menaxhojë njëkohësisht fëmijën, shtëpinë, punën dhe marrëdhënien. Në të njëjtën kohë, edhe partneri mund të përballet me presionin për të siguruar stabilitet ekonomik dhe për të qenë emocionalisht i pranishëm.

Por askush nuk është i pamposhtur dhe askush nuk është i përsosur.

Përpjekja për të përmbushur çdo pritshmëri mund të krijojë stres dhe ndjenjën e pamjaftueshmërisë. Njerëzit mund të ndihen sikur po dështojnë, edhe kur në të vërtetë po përballojnë një periudhë jashtëzakonisht kërkuese të jetës.

Është e rëndësishme që çifti të kuptojë se përshtatja me rolin e ri kërkon kohë. Nuk ekziston një mënyrë perfekte për të qenë prind apo partner. Ajo që ka rëndësi është gatishmëria për të komunikuar, për të dëgjuar njëri-tjetrin dhe për të kërkuar mbështetje kur situata bëhet e vështirë.

A është normale të ndiheni të larguar nga partneri?

Po, një distancim i përkohshëm emocional mund të ndodhë pas lindjes së një fëmije. Prioritetet ndryshojnë dhe energjia fizike e emocionale mund të përqendrohet pothuajse plotësisht te foshnja.

Megjithatë, është e rëndësishme që kjo distancë të mos injorohet për një kohë të gjatë. Partnerët kanë nevojë të vazhdojnë të kujdesen edhe për marrëdhënien e tyre. Kjo nuk kërkon domosdoshmërisht gjeste të mëdha. Ndonjëherë, një bisedë e sinqertë, pak kohë së bashku ose një pyetje e thjeshtë si “Si je vërtet?” mund të krijojë hapësirë për rilidhje emocionale.

Komunikimi nuk duhet të kufizohet vetëm te organizimi i përditshmërisë. Është e rëndësishme që secili partner të ndihet i dëgjuar dhe i kuptuar.

Kur është momenti për t’iu drejtuar psikologut?

Jo çdo konflikt në çift kërkon domosdoshmërisht ndërhyrje profesionale. Megjithatë, konsultimi me një psikolog mund të jetë një mbështetje e vlefshme kur konfliktet përsëriten vazhdimisht, komunikimi është përkeqësuar ose njëri apo të dy partnerët ndihen emocionalisht të mbingarkuar.

Mbështetja psikologjike mund të ndihmojë pacientët të kuptojnë më mirë atë që po ndodh në marrëdhënien e tyre dhe të identifikojnë faktorët që po ushqejnë konfliktin. Në një proces psikoterapeutik, mund të punohet mbi komunikimin, menaxhimin e emocioneve, pritshmëritë, rolet familjare dhe mënyrat për të përballuar stresin.

Psikoterapia nuk është një shenjë dobësie. Përkundrazi, ajo mund të jetë një hap i ndërgjegjshëm drejt kujdesit për veten, marrëdhënien dhe familjen.

Shpesh është më e dobishme të kërkohet ndihmë përpara se konfliktet të bëhen kronike ose përpara se të merren vendime të nxituara për të cilat më vonë mund të ketë pendesë.

Psikoterapia mund të ndihmojë

Në situata shqetësimi, figura e psikologut mund të ofrojë një perspektivë profesionale, konkrete dhe të paanshme. Qëllimi nuk është të gjendet “fajtori” në marrëdhënie, por të kuptohet se çfarë po ndodh dhe pse.

Çdo çift është i ndryshëm. Çdo krizë ka historinë, shkaqet dhe dinamikën e saj. Për këtë arsye, edhe rruga drejt përmirësimit duhet të përshtatet me nevojat e pacientëve.

Psikoterapia mund të ofrojë mjete për:

  • të kuptuar më mirë emocionet dhe reagimet personale;
  • të përmirësuar komunikimin në çift;
  • të menaxhuar stresin dhe mbingarkesën emocionale;
  • të përballuar ndryshimet që sjell prindërimi;
  • të identifikuar pritshmëritë e pashprehura;
  • të rindërtuar afërsinë emocionale;
  • të krijuar strategji më funksionale për zgjidhjen e konflikteve.

Një periudhë e vështirë nuk duhet të përcaktojë domosdoshmërisht të ardhmen e një marrëdhënieje. Me ndërgjegjësim, komunikim dhe mbështetjen e duhur, shumë çifte mund ta kalojnë këtë fazë dhe të ndërtojnë një marrëdhënie më të fortë dhe më të vetëdijshme.

Është koha për të folur

Të bëhesh prind ndryshon jetën, por nuk do të thotë që duhet të përballoni çdo vështirësi vetëm. Nëse pas lindjes së fëmijës po përjetoni tension, ankth, stres, lodhje emocionale, probleme në komunikim apo një krizë në marrëdhënien tuaj në çift, kërkimi i ndihmës psikologjike mund të jetë një hap i rëndësishëm drejt ndryshimit.

Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë ofron konsultime psikologjike dhe mbështetje profesionale për pacientët që përballen me vështirësi emocionale, probleme personale, ankth, stres, depresion, sulme paniku, sfida në marrëdhëniet në çift dhe periudha të vështira të jetës.

Konsultat ofrohen si live, ashtu edhe online, duke krijuar mundësinë që pacientët të marrin mbështetjen dhe udhëzimet e nevojshme për të nisur një proces ndryshimi.

Psikoterapia është për njerëzit që kuptojnë se nuk duhet të jenë të përsosur për të kërkuar ndihmë. Të gjithë mund të kalojmë periudha të vështira dhe jo gjithmonë kemi mundësinë ose mjetet për t’i zgjidhur vetëm.

Të flasësh për atë që po përjeton mund të jetë hapi i parë drejt një kuptimi më të thellë të vetes, emocioneve dhe marrëdhënieve të tua.

Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber

info@studiopsikologjie.al

+355692642618

a ndjen dhibmje truri psikologu ndihmon

A NDJEN DHIMBJE TRURI?

Çfarë është dhimbja fizike dhe psikologjike dhe si lidhet me trurin?

Dhimbja është një nga përvojat më të zakonshme njerëzore. Ajo mund të shfaqet si pasojë e një dëmtimi fizik, një sëmundjeje, një shqetësimi funksional të organizmit, por edhe në forma që nuk lidhen drejtpërdrejt me një dëmtim të dukshëm fizik. Në këtë kuptim, pyetja “A ndjen dhimbje truri?” është shumë më komplekse nga sa duket në pamje të parë.

Për ta kuptuar më mirë, duhet të dallojmë dhimbjen fizike nga dhimbja psikologjike, si dhe të kuptojmë rolin që luan truri në përpunimin dhe interpretimin e përvojave tona.

Çfarë është dhimbja?

Dhimbja mund të përkufizohet si një përvojë e pakëndshme që lidhet me dëmtimin real ose të mundshëm të indeve dhe që shoqërohet me reagime fizike dhe emocionale. Ajo nuk është thjesht një sinjal mekanik i trupit, por një përvojë që përfshin sistemin nervor, trurin, emocionet dhe mënyrën individuale se si një person e interpreton një stimul.

Në procesin e dhimbjes bëhet një dallim i rëndësishëm midis ndjesisë dhe perceptimit.

Ndjesia lidhet me zbulimin e një stimuli në nivel periferik. Receptorët e specializuar të sistemit nervor, të quajtur nociceptorë, mund të aktivizohen kur organizmi përballet me një stimul potencialisht dëmtues. Informacioni më pas transmetohet përmes sistemit nervor drejt trurit.

Perceptimi, nga ana tjetër, është mënyra individuale se si truri e përpunon dhe e interpreton këtë informacion.

Prandaj, një stimul nociceptiv nuk është domosdoshmërisht i barabartë me përjetimin subjektiv të dhimbjes. Dhimbja është rezultat i një procesi kompleks biologjik dhe psikologjik.

A mund të ndiejë truri dhimbje?

Përgjigjja mund të duket paradoksale: vetë indi i trurit nuk ka nociceptorë, pra nuk është i pajisur me receptorët që zbulojnë drejtpërdrejt dëmtimin e indeve në mënyrën që ndodh, për shembull, në lëkurë ose në inde të tjera të trupit.

Kjo është një veçori e rëndësishme e anatomisë së trurit.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë se një person nuk mund të përjetojë dhimbje në kokë. Dhimbjet e kokës, për shembull, mund të lidhen me strukturat përreth trurit që janë të pajisura me struktura të ndjeshme ndaj dhimbjes, duke përfshirë enët e gjakut, meningjet dhe struktura të tjera të kokës dhe qafës.

Kjo veçori anatomike shpjegon gjithashtu një aspekt të veçantë të neurokirurgjisë: në rrethana të caktuara, disa ndërhyrje në tru mund të kryhen me pacientin zgjuar ose nën anestezi të pjesshme, pasi vetë indi cerebral nuk percepton dhimbjen në të njëjtën mënyrë si indet e tjera të trupit.

Megjithatë, truri është pikërisht organi që përpunon dhe interpreton informacionin e dhimbjes. Pra, edhe pse vetë indi i trurit nuk ndien dhimbje në kuptimin nociceptiv, truri është thelbësor për përvojën e dhimbjes.

-Çfarë është nociceptimi?

Termi nociceptim i referohet procesit nervor përmes të cilit organizmi zbulon stimuj potencialisht dëmtues dhe transmeton informacionin përkatës në sistemin nervor qendror.

Nociceptorët mund të aktivizohen nga dëmtime mekanike, termike ose kimike. Informacioni që krijohet nga ky aktivizim transmetohet përmes rrugëve nervore dhe përpunohet nga truri.

Por nociceptimi dhe dhimbja nuk janë sinonime.

Një person mund të ketë aktivitet nociceptiv pa përjetuar domosdoshmërisht të njëjtin nivel dhimbjeje që do të pritej nga një stimul i caktuar. Në perceptimin e dhimbjes ndikojnë edhe faktorë të tjerë, si emocionet, vëmendja, kujtesa, pritshmëritë dhe gjendja psikologjike.

Kjo është një nga arsyet pse dy persona mund ta përjetojnë ndryshe një situatë fizike të ngjashme.

-Çfarë është dhimbja psikologjike?

Përveç dhimbjes fizike, njeriu mund të përjetojë edhe dhimbje psikologjike, e cila lidhet me përvoja të forta emocionale, humbjen, refuzimin, vetminë, traumën, konfliktet, depresionin, ankthin ose periudhat e vështira të jetës.

Dhimbja psikologjike nuk duhet konsideruar si “dhimbje e imagjinuar”. Ajo është një përvojë subjektive reale, e cila mund të jetë jashtëzakonisht e rëndë dhe të ndikojë në mënyrën se si një person mendon, sillet, fle, komunikon dhe funksionon në jetën e përditshme.

Në disa raste, dhimbja emocionale mund të shoqërohet edhe me simptoma fizike. Një person që përjeton stres të vazhdueshëm ose ankth mund të ndiejë tension muskulor, lodhje, shqetësime gastrointestinale, rrahje të shpejta të zemrës ose dhimbje koke.

Kjo tregon se trupi dhe psikika nuk funksionojnë si dy sisteme plotësisht të ndara.

Dhimbja fizike dhe dhimbja psikologjike: ku takohen?

Studimet neuroshkencore kanë treguar se disa procese të lidhura me dhimbjen fizike dhe dhimbjen emocionale mund të përfshijnë zona të mbivendosura të trurit.

Në përpunimin e dhimbjes përfshihen rrjete të ndryshme cerebrale, ndër të cilat struktura të korteksit cerebral, përfshirë korteksin prefrontal dhe korteksin anterior cingulat.

Këto struktura lidhen me procese të rëndësishme si përpunimi emocional, vëmendja, vlerësimi i situatave dhe reagimi ndaj përvojave të pakëndshme.

Megjithatë, nuk duhet të mendojmë se ekziston një “qendër e vetme e dhimbjes” në tru. Përvoja e dhimbjes krijohet përmes ndërveprimit të një rrjeti kompleks strukturash dhe procesesh nervore.

Në rastin e dhimbjes psikologjike, sidomos në përvoja si zia, humbja ose refuzimi, aktivizohen mekanizma që lidhen me përpunimin emocional dhe social. Kjo ndihmon të shpjegojmë pse një humbje e rëndësishme mund të përjetohet si një dhimbje e thellë, edhe kur nuk ekziston një dëmtim fizik.

Pse disa përvoja emocionale dhembin kaq shumë?

Njeriu nuk përjeton vetëm atë që ndodh fizikisht. Ai përjeton edhe kuptimin që i jep asaj që ndodh.

Humbja e një personi të rëndësishëm, përfundimi i një marrëdhënieje, një konflikt familjar, pasiguria, problemet profesionale apo një periudhë e zgjatur stresi mund të shkaktojnë vuajtje të konsiderueshme psikologjike.

Në këto situata, mënyra se si personi mendon për përvojën mund të ndikojë në intensitetin dhe vazhdimësinë e vuajtjes.

Pikërisht për këtë arsye, kujdesi për shëndetin mendor është një pjesë e rëndësishme e mirëqenies së përgjithshme.

Kur është momenti për të kërkuar ndihmë psikologjike?

Të kërkosh ndihmë nga psikologu nuk do të thotë se një person është i dobët ose i paaftë për të përballuar jetën. Përkundrazi, konsultimi psikologjik mund të jetë një mënyrë konkrete për të kuptuar më mirë emocionet, mendimet dhe sjelljet që po shkaktojnë vështirësi.

Ndihma psikologjike mund të jetë e dobishme në situata të ndryshme, përfshirë ankthin, depresionin, stresin, sulmet e panikut, vështirësitë personale, problemet në marrëdhëniet në çift, vështirësitë familjare, çështjet që lidhen me fëmijët, problemet e vetëvlerësimit dhe periudhat e vështira të jetës.

Psikoterapia krijon një hapësirë profesionale ku pacienti mund të flasë, të kuptojë më mirë përvojën e tij dhe të punojë në mënyrë të strukturuar me vështirësitë që po përjeton.

Nuk është e nevojshme të presim që shqetësimi të bëhet i padurueshëm për të kërkuar ndihmë. Edhe një periudhë e zgjatur pasigurie, trishtimi, ankthi ose stresi mund të jetë një arsye e vlefshme për të kërkuar konsultë.

Pyetja “A ndjen dhimbje truri?” na çon drejt një kuptimi më të thellë të mënyrës se si funksionon dhimbja.

Vetë indi i trurit nuk ka nociceptorë dhe nuk percepton dhimbjen fizike në mënyrën që e bëjnë indet e tjera. Megjithatë, truri është organi qendror që përpunon informacionin e dhimbjes dhe kontribuon në mënyrën se si ajo përjetohet.

Në të njëjtën kohë, dhimbja psikologjike është një përvojë reale dhe komplekse, e lidhur me emocionet, marrëdhëniet, humbjet dhe përvojat e vështira të jetës. Ajo mund të ndikojë në funksionimin e përditshëm dhe të shoqërohet edhe me manifestime fizike.

Të kujdesesh për shëndetin psikologjik është po aq e rëndësishme sa të kujdesesh për shëndetin fizik. Nëse po kaloni një periudhë të vështirë dhe ndieni se nuk po arrini ta përballoni vetëm, konsultimi me një psikolog mund të jetë një hap i rëndësishëm drejt kuptimit dhe menaxhimit më të mirë të asaj që po përjetoni.

Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë ofron hapësirë për konsultim psikologjik dhe psikoterapi për pacientët që përballen me vështirësi emocionale, psikologjike dhe personale.

Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber

info@studiopsikologjie.al

+355692642618

TERAPI PER KRIZE NE CIFT ME PSIKOLOG TIRANE

Terapia në çift: pse qëllimi nuk është të provoni se partneri e ka gabim

Kur një marrëdhënie kalon një periudhë të vështirë, çiftet shpesh kërkojnë ndihmë vetëm pasi konfliktet janë …

marredhenia ne cift terapi me psikolog

Marrëdhënia në çift..?

Si të dalloni një marrëdhënie të shëndetshme, të ekuilibruar dhe toksike Marrëdhënia në çift është një nga …

fakte interesante mbi trurin

SI ËSHTË TRURI JUAJ?

Ka ditë kur gjithçka duket gri dhe e rëndë. Ditë kur mendja është e konfuzuar, e mbushur me mendime që përsëriten, …