Category: Couples Therapy

Në të kaluarën, kavalierët përshkonin distanca të gjata, përballeshin me sfida dhe rreziqe vetëm për të fituar një moment pranë personit që donin. Sot, shumë njerëz përballen me një realitet krejt ndryshe: pas ditësh apo javësh heshtjeje, marrin një mesazh të shkurtër si “Përshëndetje, ku ke humbur?”. Kjo sjellje shpesh krijon konfuzion, pasiguri dhe pyetje të shumta mbi natyrën e marrëdhënies.

Një nga arsyet më të zakonshme që qëndron pas kësaj dinamike është stili shmangës i lidhjes. Për shumë persona, të qenit në një marrëdhënie me një partner që duket emocionalisht i largët mund të jetë lodhëse dhe zhgënjyese. Megjithatë, pyetja që lind është: a ia vlen të investosh në një marrëdhënie kur partneri yt ka një lidhje shmangëse?

Përgjigjja nuk është gjithmonë e thjeshtë. Çdo marrëdhënie ka historinë, sfidat dhe potencialin e saj. Megjithatë, kuptimi i stilit të lidhjes shmangëse mund t’ju ndihmojë të merrni vendime më të ndërgjegjshme dhe më të shëndetshme për të ardhmen tuaj emocionale.

Çfarë është lidhja shmangëse?

Teoria e lidhjes sugjeron se mënyra se si lidhemi emocionalisht me të tjerët formohet që në fëmijëri dhe ndikon në marrëdhëniet tona gjatë gjithë jetës. Personat me stil lidhjeje shmangëse shpesh e kanë të vështirë të shprehin emocionet, të kërkojnë afërsi ose të ndihen rehat me intimitetin emocional.

Kjo nuk do të thotë se ata nuk duan ose nuk ndiejnë dashuri. Përkundrazi, shpesh ata përjetojnë emocione të forta, por kanë mësuar t’i menaxhojnë ato duke ruajtur distancën. Ata mund të shmangin bisedat e thella emocionale, të tërhiqen kur marrëdhënia bëhet më serioze ose të kenë nevojë për shumë hapësirë personale.

Për partnerin tjetër, kjo sjellje mund të perceptohet si mungesë interesi, indiferencë ose mungesë përkushtimi. Në realitet, shpesh kemi të bëjmë me mekanizma mbrojtës të zhvilluar ndër vite.

A është e dënuar të dështojë një marrëdhënie me një partner shmangës?

Një nga keqkuptimet më të mëdha është se një person me stil lidhjeje shmangëse nuk mund të ndërtojë kurrë një marrëdhënie të shëndetshme. Kjo nuk është e vërtetë.

Shumë individë me këtë stil lidhjeje arrijnë të krijojnë marrëdhënie të forta, të qëndrueshme dhe të kënaqshme. Çelësi qëndron te vetëdija, komunikimi dhe gatishmëria për të kuptuar modelet emocionale që ndikojnë në marrëdhënie.

Kur të dy partnerët janë të gatshëm të punojnë për marrëdhënien, të njohin sfidat dhe të ndërtojnë mënyra më të shëndetshme komunikimi, mund të krijohet një lidhje më e sigurt dhe më e fortë.

Në shumë raste, psikoterapia ndihmon individët të identifikojnë burimin e sjelljeve shmangëse dhe të zhvillojnë aftësi më të mira për lidhje emocionale.

Pse ia vlen të përpiqeni përpara se të hiqni dorë?

Marrëdhëniet janë komplekse dhe vendimet e nxituara shpesh shoqërohen me pendesë. Përpara se të vendosni t’i jepni fund një lidhjeje, është e rëndësishme të pyesni veten nëse keni bërë gjithçka që ishte në mundësinë tuaj.

Shumë pacientë që kërkojnë ndihmë psikologjike raportojnë se një nga barrët më të mëdha emocionale pas një ndarjeje është pyetja: “Po sikur të kisha vepruar ndryshe?”

Kur e dini se keni komunikuar hapur, keni vendosur kufij të shëndetshëm dhe keni bërë përpjekje të sinqerta për të përmirësuar marrëdhënien, bëhet më e lehtë të pranoni rezultatin, cilido qoftë ai.

Kjo nuk do të thotë të sakrifikoni mirëqenien tuaj emocionale pafundësisht. Do të thotë thjesht të veproni me ndërgjegje dhe qartësi, në mënyrë që vendimet tuaja të mos bazohen vetëm në emocionet e momentit.

Shpesh njerëzit kanë frikë se dëshira për të shpëtuar një marrëdhënie mund të interpretohet si varësi emocionale ose mungesë vetëvlerësimi. Në realitet, kjo nuk është domosdoshmërisht e vërtetë.

Nëse marrëdhënia juaj ka ende elementë pozitivë, kujtime të bukura, respekt reciprok dhe potencial për zhvillim, dëshira për ta përmirësuar atë është krejtësisht e kuptueshme.

Të luftosh për një marrëdhënie nuk do të thotë të pranosh sjellje të dëmshme ose mungesë respekti. Do të thotë të vlerësosh atë që ka rëndësi për ty dhe të përpiqesh ta ruash përpara se të marrësh një vendim përfundimtar.

Në fakt, përkushtimi ndaj përmirësimit të marrëdhënies mund të jetë një shprehje e pjekurisë emocionale dhe e aftësisë për të përballuar sfidat me përgjegjësi.

Ndryshimi fillon nga ai që e dëshiron

Një nga realitetet më të rëndësishme në çdo marrëdhënie është se ndryshimi zakonisht fillon me personin që ndjen nevojën për ta përmirësuar situatën.

Nëse ju jeni ai person, është e natyrshme të filloni duke analizuar atë që mund të bëni ndryshe. Kjo nuk nënkupton se mbani të gjithë përgjegjësinë mbi supe, por se po fokusoheni te ajo që është nën kontrollin tuaj.

Mund të përmirësoni mënyrën si komunikoni, të mësoni të shprehni nevojat tuaja pa kritika apo akuza dhe të krijoni një ambient më të sigurt emocional për partnerin.

Shpesh, kur një person ndryshon mënyrën e tij të komunikimit dhe reagimit, edhe dinamika e marrëdhënies fillon të transformohet. Në disa raste, partneri shmangës bëhet më i hapur dhe më i gatshëm për afërsi emocionale.

Në raste të tjera, reagimi i tij mund t’ju ndihmojë të kuptoni se nuk ka gatishmëri për ndryshim. Edhe kjo është një përgjigje e vlefshme, sepse ju jep qartësinë e nevojshme për të ecur përpara.

Si mund të ndihmojë psikoterapia?

Psikoterapia ofron një hapësirë të sigurt ku individët dhe çiftet mund të eksplorojnë modelet e tyre emocionale, frikërat, pritshmëritë dhe vështirësitë në marrëdhënie.

Përmes procesit terapeutik, pacientët mund të mësojnë:

• Të kuptojnë stilin e tyre të lidhjes.
• Të identifikojnë modelet e përsëritura në marrëdhënie.
• Të komunikojnë në mënyrë më efektive.
• Të vendosin kufij të shëndetshëm.
• Të zhvillojnë vetëdije emocionale.
• Të ndërtojnë marrëdhënie më të sigurta dhe më të qëndrueshme.

Është e rëndësishme të kujtojmë se askush nuk është i përsosur dhe askush nuk është i pamposhtur. Të gjithë kalojmë periudha të vështira në jetë dhe jo gjithmonë dimë si t’i përballojmë të vetëm.

Kërkimi i ndihmës profesionale nuk është shenjë dobësie. Përkundrazi, është një hap i guximshëm drejt mirëqenies emocionale dhe përmirësimit të cilësisë së jetës.

Është koha për të folur. Drejtoju Psikologut!

Një partner me stil lidhjeje shmangëse nuk do të thotë automatikisht fundi i një marrëdhënieje. Shumë çifte arrijnë të ndërtojnë lidhje të shëndetshme dhe afatgjata kur ekziston vetëdije, përkushtim dhe dëshirë për ndryshim.

Nëse ndiheni të konfuzuar, të lënduar ose të pasigurt për të ardhmen e marrëdhënies suaj, merrni kohë për të reflektuar mbi atë që ka vërtet rëndësi për ju. Përpiquni të kuptoni dinamikat që ndikojnë në lidhjen tuaj dhe mos hezitoni të kërkoni mbështetje profesionale.

Ndonjëherë ndryshimi që kërkoni fillon me një hap të vogël. Dhe herë të tjera, ai hap ju ndihmon të kuptoni se është koha për të zgjedhur një drejtim të ri. Në të dyja rastet, vetëdija dhe kujdesi për shëndetin mendor mbeten aleatët tuaj më të rëndësishëm.

Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha ofron konsulta psikologjike online dhe live për individë dhe çifte që dëshirojnë të përmirësojnë marrëdhëniet, të kuptojnë më mirë emocionet e tyre dhe të ndërtojnë një jetë më të ekuilibruar. Sepse psikoterapia është për të gjithë ata që duan të trajnojnë mendjen e tyre dhe të drejtojnë jetën me më shumë vetëdije.

Marrëdhëniet romantike luajnë një rol të rëndësishëm në mirëqenien tonë emocionale, psikologjike dhe sociale. Çdo marrëdhënie përballet me vështirësi, keqkuptime dhe konflikte, por jo çdo problem në çift është tregues i një marrëdhënieje abuzive. Shumë njerëz e kanë të vështirë të dallojnë kufirin mes një marrëdhënieje të pashëndetshme dhe një marrëdhënieje abuzive, duke qëndruar për vite të tëra në dinamika që dëmtojnë vetëvlerësimin, sigurinë emocionale dhe cilësinë e jetës së tyre.

Të kuptuarit e ndryshimit mes këtyre dy llojeve të marrëdhënieve është hapi i parë drejt ndërgjegjësimit dhe mbrojtjes së vetes. Në praktikën klinike, shumë pacientë kërkojnë ndihmë pasi kanë përjetuar zhgënjim, tradhti, kontroll, zhvlerësim apo forma të ndryshme abuzimi nga partneri i tyre. Shpesh ata pyesin veten: “Pse ndodhi kjo?”, “Pse vazhdova të qëndroj në këtë marrëdhënie?” ose “Si mund ta shmang përsëritjen e të njëjtit model në të ardhmen?”.

Çfarë është një marrëdhënie e pashëndetshme?

Një marrëdhënie e pashëndetshme karakterizohet nga sjellje të papjekura, mungesë aftësish komunikimi dhe vështirësi në menaxhimin e konflikteve. Edhe pse këto dinamika mund të shkaktojnë stres dhe pakënaqësi, zakonisht nuk ekziston një përpjekje sistematike për të kontrolluar, manipuluar apo frikësuar partnerin.

Në këto raste, problemet lidhen më shumë me mënyrën se si individët reagojnë ndaj emocioneve, zhgënjimeve ose pasigurive të tyre. Megjithatë, nëse nuk adresohen, këto sjellje mund të përkeqësohen me kalimin e kohës dhe të krijojnë një ambient emocionalisht të dëmshëm.

Çfarë është një marrëdhënie abuzive?

Një marrëdhënie abuzive bazohet në një çekuilibër fuqie dhe kontrolli. Njëri partner përpiqet të dominojë tjetrin përmes frikësimit, manipulimit, izolimit, kërcënimeve ose formave të tjera të abuzimit.

Abuzimi nuk është gjithmonë fizik. Në shumë raste ai mund të shfaqet në forma emocionale, verbale, financiare ose psikologjike. Viktima shpesh ndihet e pasigurt, e kontrolluar dhe gradualisht humbet besimin në vetvete.

Ndryshe nga konfliktet normale të çiftit, abuzimi është një model i përsëritur sjelljeje që synon të kufizojë lirinë dhe autonominë e partnerit.

Komunikimi

Kur konflikti kthehet në abuzim

Komunikimi është një nga treguesit më të rëndësishëm për të vlerësuar shëndetin e një marrëdhënieje.

Në një marrëdhënie të pashëndetshme, partneri mund të shmangë bisedat e rëndësishme, të mos dëgjojë me vëmendje ose të bëhet mbrojtës kur përballet me kritika. Ai mund të ketë vështirësi në marrjen e përgjegjësisë për sjelljet e tij, por nuk synon domosdoshmërisht të lëndojë apo poshtërojë partnerin.

Në një marrëdhënie abuzive, komunikimi përdoret si armë. Partneri bërtet, kritikon vazhdimisht, sulmon personalisht, përul dhe kërcënon. Ai mund të përdorë fjalë fyese, të zhvlerësojë ndjenjat dhe arritjet e partnerit ose ta bëjë të ndihet inferior. Këto sjellje dëmtojnë gradualisht vetëvlerësimin dhe krijojnë një klimë frike dhe pasigurie.

Hapësira personale dhe liria individuale

Çdo individ ka nevojë për hapësirë personale, miqësi, interesa dhe aktivitete të pavarura nga partneri.

Në një marrëdhënie të pashëndetshme, çifti mund të kalojë shumë kohë së bashku. Njëri partner mund të ndihet në faj kur kërkon më shumë hapësirë personale ose kohë me miqtë, por ende ruan mundësinë për të bërë zgjedhjet e tij.

Në një marrëdhënie abuzive, situata është krejtësisht ndryshe. Partneri kontrollon kontaktet me familjen dhe miqtë, monitoron lëvizjet, kufizon aktivitetet sociale dhe krijon izolim emocional. Viktima fillon të ndihet e vetme dhe e shkëputur nga rrjeti i saj mbështetës, duke u bërë gjithnjë e më e varur nga partneri.

Besimi dhe xhelozia

Besimi është themeli i çdo marrëdhënieje të shëndetshme.

Në një marrëdhënie të pashëndetshme mund të ketë dyshime, pasiguri ose pyetje të vazhdueshme lidhur me besnikërinë e partnerit. Megjithëse këto sjellje janë problematike, ato nuk shoqërohen domosdoshmërisht me kontroll ekstrem.

Në një marrëdhënie abuzive, dyshimi bëhet obsesiv. Partneri akuzon vazhdimisht për gënjeshtra apo tradhti, edhe pa prova. Edhe kur vendosen kufij të qartë, ai vazhdon me kontrollin, manipulimin dhe akuzat. Shpesh nuk merr asnjë përgjegjësi për sjelljen e tij dhe fajëson partnerin për problemet që krijon vetë.

Respekti dhe kontrolli financiar

Respekti për autonominë personale dhe ekonomike është një komponent thelbësor i një marrëdhënieje të shëndetshme.

Në një marrëdhënie të pashëndetshme, partneri mund të shprehë pakënaqësi për mënyrën si shpenzohen paratë ose të mos ofrojë mbështetje të mjaftueshme, por nuk kufizon aksesin në burimet financiare dhe as nuk pengon pavarësinë ekonomike.

Në një marrëdhënie abuzive, kontrolli financiar përdoret si mjet dominimi. Partneri mund të fshehë informacione financiare, të kufizojë aksesin në para, të kontrollojë çdo shpenzim ose të pengojë tjetrin të punojë. Kjo formë abuzimi krijon varësi ekonomike dhe e bën shumë më të vështirë largimin nga marrëdhënia.

Pse qëndrojnë njerëzit në marrëdhënie abuzive?

Një nga pyetjet më të zakonshme që dëgjohet është: “Pse nuk u largua më herët?”.

Përgjigjja është shumë më komplekse sesa mund të duket nga jashtë. Shumë pacientë qëndrojnë në marrëdhënie abuzive për shkak të shpresës se partneri do të ndryshojë, frikës nga vetmia, varësisë emocionale, presionit social, fëmijëve ose mungesës së pavarësisë ekonomike.

Abuzimi zakonisht nuk fillon menjëherë. Ai zhvillohet gradualisht, duke e bërë të vështirë identifikimin e kufirit kur sjelljet problematike shndërrohen në kontroll dhe manipulim. Me kalimin e kohës, viktima mund të humbasë besimin në perceptimet e saj dhe të fillojë të justifikojë sjelljet e partnerit.

Rëndësia e pyetjes: “Pse e lejove tjetrin të sillet me ty në këtë mënyrë?”

Në seancat terapeutike, kjo pyetje shpesh shoqërohet me një heshtje të gjatë. Nuk është një pyetje që synon fajësimin e personit të lënduar. Përkundrazi, ajo synon të nxisë reflektimin dhe vetëndërgjegjësimin.

Shpesh përgjigjet lidhen me historinë personale, modelet e lidhjes emocionale, përvojat e fëmijërisë, vetëvlerësimin e ulët ose frikën nga refuzimi. Duke eksploruar këto mekanizma, pacienti fillon të kuptojë jo vetëm sjelljen e partnerit, por edhe faktorët që e kanë bërë të qëndrojë në një situatë të dëmshme.

Ky proces është thelbësor për të shmangur përsëritjen e të njëjtave dinamika në marrëdhëniet e ardhshme.

Si mund të ndihmojë psikoterapia?

Psikoterapia ofron një hapësirë të sigurt për të kuptuar dhe përpunuar përvojat e vështira emocionale. Përmes punës terapeutike, pacienti mund të:

• Identifikojë shenjat e hershme të abuzimit.
• Forcojë vetëvlerësimin dhe vetëbesimin.
• Mësojë të vendosë kufij të shëndetshëm.
• Kuptojë modelet e përsëritura në marrëdhënie.
• Përpunojë traumën emocionale të shkaktuar nga abuzimi.
• Zhvillojë aftësi më të shëndetshme komunikimi dhe zgjedhjeje të partnerëve.

Të kërkosh ndihmë nuk është shenjë dobësie. Përkundrazi, është një akt guximi dhe përgjegjësie ndaj vetes.

Dallimi mes një marrëdhënieje të pashëndetshme dhe një marrëdhënieje abuzive është thelbësor për mbrojtjen e shëndetit mendor dhe emocional. Konfliktet, keqkuptimet dhe papjekuria mund të ekzistojnë në shumë marrëdhënie, por kur shfaqen kontrolli, frikësimi, izolimi, manipulimi dhe zhvlerësimi i vazhdueshëm, kemi të bëjmë me një dinamikë abuzive që nuk duhet normalizuar.

Hapi i parë drejt ndryshimit është ndërgjegjësimi. Hapi i dytë është guximi për të kërkuar ndihmë profesionale. Vetëm duke kuptuar mekanizmat që na lidhin me marrëdhënie të dëmshme mund të ndërtojmë marrëdhënie më të shëndetshme, më të sigurta dhe më të respektueshme në të ardhmen.

Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber

info@studiopsikologjie.al

+355692642618

Kur flitet për një marrëdhënie të shëndetshme, shumë njerëz besojnë se çiftet e lumtura pothuajse nuk grinden kurrë. Kjo ide është përhapur gjerësisht në kulturën popullore, duke krijuar bindjen se mungesa e konflikteve është treguesi kryesor i një lidhjeje të fortë. Megjithatë, studimet shkencore në fushën e psikologjisë së çifteve tregojnë diçka krejtësisht ndryshe.

Sipas kërkimeve të psikologut dhe psikoterapistit të njohur John Gottman, çiftet që ndërtojnë marrëdhënie afatgjata dhe të qëndrueshme nuk janë ata që shmangin konfliktet, por ata që dinë të menaxhojnë konfliktin në mënyrë konstruktive. Në fakt, shumë çifte të lumtura grinden shpesh, ndonjëherë edhe çdo ditë, por mënyra se si komunikojnë gjatë këtyre mosmarrëveshjeve bën diferencën mes një marrëdhënieje që forcohet dhe një marrëdhënieje që dobësohet me kalimin e kohës.

Konflikti nuk është armiku i marrëdhënies

Në praktikën psikologjike, shumë pacientë kërkojnë ndihmë sepse besojnë se konfliktet e shpeshta janë shenjë se marrëdhënia e tyre po dështon. Në realitet, konfliktet janë pjesë natyrale e çdo lidhjeje njerëzore.

Dy persona me histori të ndryshme jetësore, vlera të ndryshme, nevoja emocionale dhe pritshmëri të ndryshme nuk mund të bien dakord për gjithçka. Mosmarrëveshjet janë të pashmangshme. Problemi nuk qëndron tek ekzistenca e konfliktit, por tek mënyra se si partnerët reagojnë ndaj tij.

Kur konfliktet trajtohen me respekt, dëgjim aktiv dhe gatishmëri për të kuptuar këndvështrimin e tjetrit, ato mund të shndërrohen në mundësi për rritje emocionale dhe forcim të lidhjes.

John Gottman dhe ekipi i tij në Universitetin e Uashingtonit studiuan më shumë se 3,000 çifte gjatë një periudhe prej mbi katër dekadash. Në laboratorin e tij të njohur si “Laboratori i Dashurisë”, çiftet vëzhgoheshin gjatë bisedave dhe konflikteve të zakonshme.

Studiuesit analizonin gjuhën verbale, shprehjet e fytyrës, tonin e zërit, reagimet fiziologjike dhe mënyrën e ndërveprimit mes partnerëve. Një nga përfundimet më të rëndësishme të këtyre studimeve ishte se cilësia e komunikimit gjatë konfliktit parashikon me saktësi të lartë stabilitetin e një marrëdhënieje.

Gottman identifikoi modele specifike sjelljeje që ndihmojnë çiftet të ruajnë afërsinë emocionale edhe gjatë periudhave të vështira.

Raporti magjik 5 me 1

Një nga konceptet më të njohura të Gottman është ai që ai e quan “raporti magjik”.

Sipas këtij modeli, për çdo ndërveprim negativ në marrëdhënie duhet të ekzistojnë të paktën pesë ndërveprime pozitive. Kjo nuk do të thotë të shmangësh problemet apo të pretendosh se gjithçka është në rregull. Përkundrazi, do të thotë që marrëdhënia ushqehet vazhdimisht me momente pozitive që krijojnë siguri emocionale.

Këto ndërveprime mund të jenë:

• Një kompliment i sinqertë.
• Një përqafim.
• Një bisedë e ngrohtë.
• Humor i përbashkët.
• Mirënjohje për gjërat e vogla.
• Mbështetje emocionale gjatë ditës.

Kur momentet pozitive tejkalojnë ndjeshëm ato negative, marrëdhënia fiton elasticitet emocional. Kjo do të thotë se partnerët mund të përballojnë më mirë stresin, konfliktet dhe sfidat e përditshme.

Nga ana tjetër, çiftet që përjetojnë më shumë kritika sesa mbështetje krijojnë gradualisht distancë emocionale, pakënaqësi dhe zhgënjim.

Fuqia e riparimit emocional

Një tjetër zbulim shumë i rëndësishëm lidhet me atë që Gottman e quan “përpjekje riparimi”.

Përpjekjet e riparimit janë veprime të vogla që ndihmojnë në uljen e tensionit gjatë një konflikti. Ato mund të jenë:

• Një buzëqeshje.
• Një prekje e ngrohtë.
• Një kërkim faljeje.
• Një koment që sjell qetësi.
• Një frazë si “po largohemi nga tema” ose “dua të të kuptoj më mirë”.

Këto gjeste mund të duken të vogla, por ndikimi i tyre është i madh. Ato ndihmojnë partnerët të ndalojnë përshkallëzimin e konfliktit dhe të rikthehen në komunikim konstruktiv.

Në marrëdhëniet e shëndetshme, të dy partnerët janë të gatshëm të bëjnë dhe të pranojnë përpjekje riparimi. Kjo aftësi krijon siguri emocionale dhe zvogëlon rrezikun e dëmtimeve afatgjata në marrëdhënie.

Katër sjelljet që rrezikojnë seriozisht marrëdhënien

Gottman identifikoi katër modele sjelljeje që konsiderohen ndër parashikuesit më të fortë të ndarjes dhe divorcit. Këto njihen si “Katër Kalorësit”.

Kritika

Kritika ndodh kur partneri sulmon karakterin ose personalitetin e tjetrit në vend që të fokusohet tek sjellja specifike.

Për shembull, në vend të “u mërzita sepse harrove takimin”, thuhet “ti nuk mendon kurrë për askënd tjetër”.

Përbuzja

Përbuzja konsiderohet forma më e dëmshme e komunikimit negativ. Ajo përfshin talljen, ironinë, poshtërimin ose nënçmimin e partnerit.

Kur përbuzja bëhet pjesë e përditshme e komunikimit, lidhja emocionale fillon të dëmtohet seriozisht.

Mbrojtja

Shumë persona reagojnë ndaj kritikave duke u justifikuar vazhdimisht ose duke ia kaluar fajin partnerit. Kjo sjellje pengon zgjidhjen e problemit dhe e mban konfliktin aktiv.

Tërheqja emocionale

Tërheqja emocionale ndodh kur njëri partner mbyllet, hesht ose refuzon të komunikojë.

Megjithëse shpesh interpretohet si mënyrë për të shmangur konfliktin, në realitet ajo krijon distancë emocionale dhe ndjenjë braktisjeje tek partneri tjetër.

Si mund të ndërtohet një komunikim më i shëndetshëm në çift?

Ndërtimi i një marrëdhënieje të fortë kërkon përkushtim dhe vetëdije emocionale. Disa strategji të rekomanduara nga psikologjia moderne përfshijnë:

• Dëgjimin aktiv pa ndërprerë partnerin.
• Shprehjen e nevojave pa akuza.
• Fokusimin tek zgjidhja dhe jo tek faji.
• Përdorimin e gjuhës së respektit edhe gjatë debateve.
• Krijimin e momenteve të përditshme të afërsisë emocionale.
• Kërkimin e ndihmës profesionale kur konfliktet bëhen të përsëritura dhe të pazgjidhshme.

Shumë çifte presin derisa problemet të bëhen të rënda për të kërkuar ndihmë psikologjike. Megjithatë, ndërhyrja e hershme mund të ndihmojë në përmirësimin e komunikimit dhe rikthimin e lidhjes emocionale përpara se vështirësitë të bëhen kronike.

Roli i psikoterapisë së çifteve

Psikoterapia e çifteve ofron një hapësirë të sigurt ku partnerët mund të kuptojnë më mirë njëri-tjetrin, të identifikojnë modelet joefektive të komunikimit dhe të zhvillojnë aftësi të reja për menaxhimin e konflikteve.

Përmes mbështetjes profesionale, pacientët mësojnë të komunikojnë me më shumë qartësi, të shprehin emocionet në mënyrë të shëndetshme dhe të ndërtojnë marrëdhënie më të qëndrueshme.

Në shumë raste, problemi nuk është mungesa e dashurisë, por mungesa e mjeteve të duhura për ta shprehur dhe mbrojtur atë gjatë periudhave të vështira.

Marrëdhëniet e lumtura nuk karakterizohen nga mungesa e konflikteve. Përkundrazi, ato dallohen nga aftësia për të menaxhuar konfliktin me respekt, empati dhe gatishmëri për riparim emocional.

Studimet e John Gottman tregojnë qartë se çiftet që zgjasin nuk janë ata që nuk grinden kurrë, por ata që dinë të rikthehen tek lidhja pas çdo mosmarrëveshjeje. Kur komunikimi pozitiv, respekti dhe mirëkuptimi bëhen pjesë e përditshme e marrëdhënies, edhe konfliktet mund të shndërrohen në mundësi për rritje dhe afrim emocional.

Nëse sfidat në komunikim po ndikojnë në marrëdhënien tuaj, mbështetja profesionale mund të jetë një hap i rëndësishëm drejt një lidhjeje më të shëndetshme dhe më të qëndrueshme.

Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber

info@studiopsikologjie.al

+355692642618

Dashuria është një nga ndjenjat më të forta dhe më të bukura që përjeton njeriu. Shumë njerëz rriten duke besuar se kur të gjejnë personin e duhur, gjithçka do të bëhet më e lehtë, më e plotë dhe më e lumtur. Megjithatë, realiteti i marrëdhënieve është shumë më kompleks sesa idetë romantike që shohim në filma apo rrjete sociale.

Një marrëdhënie e shëndetshme nuk ndërtohet vetëm mbi ndjenjën e dashurisë. Ajo kërkon vetëdije emocionale, komunikim, përputhje në vlera, respekt reciprok dhe aftësi për të ruajtur identitetin personal. Pikërisht për këtë arsye, shumë pacientë që drejtohen tek psikologu për çështje të marrëdhënieve në çift zbulojnë se problemet nuk lidhen vetëm me mungesën e dashurisë, por me mënyrën se si partnerët ndikojnë tek njëri-tjetri dhe si menaxhojnë jetën emocionale.

Më poshtë do të gjeni 5 të vërteta për dashurinë që askush nuk i thotë mjaftueshëm, por që kanë ndikim të madh në cilësinë e një marrëdhënieje.

1. Mund të ndikoheni nga zakonet e këqija të partnerit

Shumë njerëz mendojnë se dashuria i ndryshon njerëzit për mirë. Në disa raste kjo është e vërtetë, por shpesh ndodh edhe e kundërta. Në psikologji ekziston koncepti i “neuroneve pasqyrë”, që shpjegon prirjen tonë për të kopjuar sjelljet, emocionet dhe zakonet e njerëzve me të cilët kalojmë më shumë kohë.

Nëse partneri ka zakone jo të shëndetshme, ka shumë mundësi që gradualisht t’i përvetësoni edhe ju. Kjo mund të përfshijë:

• shmangien e konflikteve;
• zvarritjen e përgjegjësive;
• mënyra negative të komunikimit;
• konsum të tepërt të alkoolit;
• zakone të këqija ushqimore;
• pesimizëm dhe mendime negative.

Në fillim këto sjellje mund të duken të vogla, por me kalimin e kohës ato ndikojnë në mirëqenien emocionale dhe në stabilitetin e marrëdhënies.

Prandaj është shumë e rëndësishme të jeni të vetëdijshëm për ndikimin që partneri ka tek ju. Një marrëdhënie e shëndetshme duhet të ndihmojë rritjen personale dhe jo të ushqejë modele të dëmshme emocionale apo sjellore.

2. Dashuria nuk mjafton që një marrëdhënie të zgjasë

Kjo është një nga të vërtetat më të vështira për t’u pranuar. Dy njerëz mund të duhen shumë, por përsëri të mos jenë të përshtatshëm për njëri-tjetrin në afatgjatë.

Nëse partnerët kanë qëllime të ndryshme për jetën, konflikti bëhet pothuajse i pashmangshëm. Për shembull:

• njëri dëshiron fëmijë dhe tjetri jo;
• njëri kërkon stabilitet ndërsa tjetri dëshiron liri totale;
• kanë vlera të ndryshme për familjen;
• kanë plane të kundërta për karrierën ose jetën jashtë vendit.

Dashuria nuk i zgjidh automatikisht këto diferenca. Shumë pacientë që përjetojnë zhgënjim në çift vazhdojnë të qëndrojnë në marrëdhënie vetëm sepse “duhen”, edhe kur nevojat emocionale dhe objektivat jetësore nuk përputhen më.

Një marrëdhënie funksionale kërkon:

• komunikim të hapur;
• kompromis të shëndetshëm;
• respekt për nevojat individuale;
• përputhje në vlera dhe prioritete.

Kur këto mungojnë, vetëm ndjenja e dashurisë shpesh nuk është e mjaftueshme për të mbajtur lidhjen të fortë.

3. Marrëdhënia nuk do t’ju plotësojë plotësisht

Shumë njerëz hyjnë në një lidhje me pritshmërinë se partneri do t’i bëjë të ndihen të plotësuar. Kjo ide romantike krijon shpesh varësi emocionale dhe zhgënjim.

E vërteta është se asnjë marrëdhënie nuk mund të zëvendësojë lidhjen që duhet të keni me veten tuaj. Nëse nuk njihni nevojat, dëshirat, pasionet dhe qëllimin tuaj në jetë, boshllëku emocional mund të vazhdojë edhe brenda një marrëdhënieje.

Një partner mund të japë dashuri, mbështetje dhe siguri emocionale, por nuk mund të mbajë përgjegjësi për lumturinë tuaj të plotë.

Për këtë arsye është shumë e rëndësishme:

• të vazhdoni të zhvilloheni personalisht;
• të investoni tek vetja;
• të ruani interesat dhe pasionet individuale;
• të punoni me vetëvlerësimin dhe mirëqenien emocionale.

Kur një person ndihet mirë me veten, marrëdhënia bëhet më e qëndrueshme dhe më pak e mbingarkuar emocionalisht.

4. Mund të humbni marrëdhënie të tjera, madje edhe marrëdhënien me veten

Kur biem në dashuri, partneri shpesh bëhet prioriteti kryesor. Kalojmë më shumë kohë me të dhe pa e kuptuar fillojmë të largohemi nga miqtë, familja apo aktivitetet personale.

Kjo është shumë e zakonshme sidomos në fillimet e një lidhjeje, kur emocionet janë intensive. Megjithatë, nëse kjo vazhdon për një kohë të gjatë, mund të krijojë izolim emocional dhe humbje të identitetit personal.

Shenjat që po humbisni veten në një marrëdhënie përfshijnë:

• nuk kaloni më kohë me miqtë;
• lini pas hobi dhe aktivitetet që ju pëlqenin;
• merrni vendime vetëm bazuar tek partneri;
• ndiheni fajtorë kur kërkoni hapësirë personale;
• harroni nevojat emocionale individuale.

Një marrëdhënie e shëndetshme nuk duhet t’ju largojë nga vetja. Përkundrazi, duhet t’ju japë siguri për të qenë autentikë dhe të lirë emocionalisht.

Është shumë e rëndësishme të kujdeseni qëllimisht për veten edhe pasi hyni në një marrëdhënie. Jepini vetes leje për të kaluar kohë me familjen, miqtë dhe aktivitetet që ju bëjnë të ndiheni mirë.

5. Do të vini në dyshim marrëdhënien dhe ndonjëherë do të ndiheni të mërzitur

Një tjetër realitet që shumë njerëz nuk e dinë është se intensiteti emocional i fillimit nuk zgjat përgjithmonë. Studimet tregojnë se faza intensive e dashurisë romantike zakonisht zgjat nga 18 muaj deri në 3 vite.

Pas kësaj periudhe, marrëdhënia ndryshon natyrshëm. Emocionet bëhen më të qeta dhe rutina fillon të krijohet. Pikërisht në këtë moment shumë njerëz fillojnë të dyshojnë:

• “A jam me personin e duhur?”
• “Pse nuk ndihem si më parë?”
• “Pse lidhja duket monotone?”

Në realitet, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se dashuria ka mbaruar. Shpesh është thjesht kalimi nga pasioni intensiv tek lidhja emocionale më e thellë dhe më e qëndrueshme.

Çdo marrëdhënie kalon periudha monotonie, lodhjeje apo distance emocionale. Ajo që ka rëndësi është mënyra si partnerët komunikojnë dhe investojnë për të mbajtur lidhjen gjallë.

Dashuria është e Bukur, por Nuk është Gjithçka

Dashuria është një pjesë e rëndësishme e jetës, por jo elementi i vetëm që mban një marrëdhënie funksionale. Për të ndërtuar një lidhje të shëndetshme nevojitet vetëdije emocionale, komunikim, respekt, kufij të shëndetshëm dhe aftësi për të ruajtur individualitetin.

Është normale të përjetoni vështirësi emocionale, konflikte apo pasiguri në çift. Askush nuk është i përsosur dhe askush nuk i kalon sfidat emocionale pa ndihmë.

Psikoterapia dhe këshillimi psikologjik mund të ndihmojnë pacientët të kuptojnë më mirë veten, marrëdhëniet dhe modelet emocionale që ndikojnë në jetën e tyre personale. Në situata të vështira, mbështetja profesionale nga psikologu mund të sjellë qartësi, stabilitet emocional dhe mënyra konkrete për të përmirësuar marrëdhëniet.

Studio Psikologjike e Doktoreshe Sonila Hoxha ofron konsulta psikologjike live dhe online për çështje që lidhen me ankthin, stresin, marrëdhëniet në çift, vetëvlerësimin, depresionin, sulmet e panikut dhe shumë sfida të tjera emocionale.

Trajnoje mendjen tënde. Drejto jetën tënde. Është koha për të folur.

Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber

info@studiopsikologjie.al

+355692642618