5 SINJALE të lidhjes me LIDHJE AŃKTHIOZE (të pasigurt) për të cilat pak flitet

Si ndikon pasiguria emocionale në marrëdhënien tuaj?

Marrëdhëniet romantike janë një pjesë e rëndësishme e mirëqenies sonë emocionale dhe psikologjike. Ato mund të na ofrojnë siguri, mbështetje, dashuri dhe ndjenjën e përkatësisë. Megjithatë, jo gjithmonë përjetohen në këtë mënyrë. Për disa persona, marrëdhënia në çift shoqërohet me frikë të vazhdueshme nga braktisja, nevojë të lartë për konfirmim emocional dhe shqetësim të vazhdueshëm për ndjenjat e partnerit.

Këto përjetime mund të lidhen me atë që në psikologji njihet si lidhja ankthioze (anxious attachment), një nga stilet e lidhjes emocionale që ndikon në mënyrën se si individët krijojnë, përjetojnë dhe ruajnë marrëdhëniet e tyre.

Një person me stil lidhjeje ankthioze mund të dëshirojë jashtëzakonisht shumë afërsi, intimitet dhe stabilitet emocional, por njëkohësisht të ketë vështirësi për t’i përjetuar ato pa ankth. Edhe kur marrëdhënia është e qëndrueshme, mendja mund të krijojë dyshime, të interpretojë sjellje të zakonshme si shenja refuzimi dhe të kërkojë vazhdimisht prova se është i dashur.

Ajo që diskutohet më pak është se lidhja ankthioze nuk shfaqet gjithmonë vetëm përmes xhelozisë, varësisë emocionale apo frikës nga braktisja. Ndonjëherë, ajo mund të manifestohet në mënyra më pak të dukshme, të cilat ndikojnë gradualisht në cilësinë e marrëdhënies.

Më poshtë po shqyrtojmë pesë sinjale që mund të tregojnë praninë e një modeli të lidhjes ankthioze.

1. Egocentrizmi emocional

Kur vëmendja ndaj partnerit lidhet me nevojën për siguri

Në pamje të parë, personat me lidhje ankthioze mund të duken jashtëzakonisht të përkushtuar, të vëmendshëm dhe të kujdesshëm ndaj partnerit. Ata mund të interesohen vazhdimisht për gjendjen e tij emocionale, të kërkojnë komunikim të shpeshtë dhe të dëshirojnë të kalojnë sa më shumë kohë së bashku.

Megjithatë, pas kësaj sjelljeje mund të fshihet një nevojë e fortë për të qetësuar ankthin e tyre.

Në disa raste, vëmendja nuk përqendrohet aq shumë te nevojat reale të partnerit, por te mënyra se si sjellja e tij ndikon në ndjenjën e sigurisë personale. Për shembull, një person mund të pyesë vazhdimisht partnerin nëse është mirë, nëse e do apo nëse diçka ka ndryshuar në marrëdhënie, jo domosdoshmërisht për të kuptuar përjetimin e tij, por për të marrë konfirmimin se gjithçka është në rregull.

Kështu, marrëdhënia mund të fillojë të organizohet rreth ankthit të njërit partner.

Kjo nuk do të thotë se personi nuk e do partnerin apo se është qëllimisht egoist. Përkundrazi, shpesh bëhet fjalë për një mekanizëm mbrojtës emocional, ku nevoja për siguri bëhet aq e fortë sa lë pak hapësirë për të kuptuar plotësisht përjetimin e tjetrit.

2. Marrëdhënie sipërfaqësore

Dëshira për afërsi pa aftësinë për ta përjetuar atë plotësisht

Një nga paradokset e lidhjes ankthioze është se personi mund të dëshirojë jashtëzakonisht shumë intimitet emocional, por njëkohësisht ta ketë të vështirë ta ndërtojë atë në mënyrë të qëndrueshme.

Afërsia emocionale kërkon aftësinë për të dëgjuar, për të kuptuar dhe për të pranuar përjetimet e partnerit, edhe kur ato janë të ndryshme nga tonat. Por kur ankthi është i lartë, vëmendja mund të përqendrohet vazhdimisht te frika personale.

Për shembull, nëse partneri shpreh lodhje, nevojë për hapësirë apo pakënaqësi, personi me lidhje ankthioze mund ta interpretojë këtë si një shenjë se nuk është më i dashur.

Në vend që të dëgjojë atë që partneri po përpiqet të komunikojë, mund të reagojë me shqetësim, mbrojtje emocionale ose kërkesë për siguri.

Në këtë mënyrë, bisedat që mund të krijonin afërsi kthehen në situata ku secili përpiqet të mbrojë veten emocionalisht.

Rezultati mund të jetë një marrëdhënie ku ka shumë komunikim, por jo domosdoshmërisht shumë mirëkuptim. Ka shumë diskutime për ndjenjat, por pak hapësirë për të kuptuar realisht ndjenjat e njëri-tjetrit.

3. Vështirësia për të pranuar dallimet

Kur mendimet e ndryshme perceptohen si kërcënim

Çdo marrëdhënie e shëndetshme përfshin dy individë të ndryshëm, me mendime, dëshira, interesa dhe nevoja personale.

Megjithatë, për një person me lidhje ankthioze, dallimet mund të përjetohen si një kërcënim për stabilitetin e marrëdhënies.

Kur partneri ka një këndvështrim të ndryshëm, shpreh një preferencë personale apo merr një vendim të pavarur, kjo mund të shkaktojë pasiguri emocionale.

Mendimet që mund të shfaqen janë:

• Pse nuk mendon si unë?

• Mos vallë nuk jemi më në të njëjtën linjë?

• Nëse kemi kaq shumë dallime, a do të qëndrojmë bashkë?

• A do të thotë kjo se ndjenjat e tij kanë ndryshuar?

Në këtë situatë, personi mund të përpiqet të bindë partnerin të mendojë njësoj, të kërkojë vazhdimisht shpjegime ose të reagojë me zhgënjim dhe tërheqje emocionale.

Problemi nuk qëndron te ekzistenca e dallimeve, por te kuptimi që u jepet atyre.

Një marrëdhënie e sigurt nuk kërkon që partnerët të jenë identikë. Përkundrazi, ajo krijon hapësirë që secili të ruajë individualitetin e tij pa pasur frikë se kjo do të rrezikojë lidhjen.

Të mësosh të pranosh ndryshimet është një hap i rëndësishëm drejt ndërtimit të sigurisë emocionale.

4. Ndjenja e zbrazëtisë dhe lodhjes pas kohës së kaluar me partnerin

Një marrëdhënie romantike duhet të jetë një burim mbështetjeje emocionale, por për personat me lidhje ankthioze, edhe momentet e afërsisë mund të shoqërohen me tension të brendshëm.

Kjo ndodh sepse mendja mund të jetë vazhdimisht në gjendje vigjilence.

Personi analizon tonin e zërit të partnerit, mënyrën se si ai përgjigjet, shprehjet e fytyrës, mesazhet dhe ndryshimet më të vogla në sjellje.

Një përgjigje më e shkurtër se zakonisht mund të interpretohet si ftohje emocionale. Një moment heshtjeje mund të perceptohet si distancim. Një ditë kur partneri është më pak i disponueshëm mund të shkaktojë mendime të vazhdueshme për të ardhmen e marrëdhënies.

Kjo analizë e pandërprerë kërkon shumë energji psikologjike.

Për pasojë, personi mund të ndihet i lodhur, emocionalisht i zbrazët dhe i tensionuar edhe pas një kohe të kaluar me dikë që e do.

Në vend që të përjetojë momentin dhe të shijojë afërsinë, ai mund të jetë i përqendruar te pyetjet: A ishte gjithçka në rregull? A u soll ndryshe? A ka diçka që nuk po ma thotë?

Kështu, ankthi mund ta pengojë personin të përjetojë qetësinë dhe kënaqësinë që mund të ofrojë një marrëdhënie e shëndetshme.

5. Pakënaqësi e vazhdueshme gjatë ndërveprimeve me partnerin

Një tjetër sinjal më pak i diskutuar është pakënaqësia e përsëritur gjatë ndërveprimeve në çift.

Personi me lidhje ankthioze mund të kërkojë vazhdimisht arsye për të shpjeguar shqetësimin që ndien brenda vetes. Në vend që ta identifikojë ankthin si një përjetim personal, mund të fillojë ta lidhë atë me mangësitë e partnerit.

Mendime të tilla si: “Nuk shqetësohem pa arsye”, “Ai nuk më kushton vëmendjen e duhur” apo “Nëse do të më donte vërtet, do të sillej ndryshe” mund të bëhen pjesë e përditshmërisë.

Sigurisht, kjo nuk do të thotë se çdo pakënaqësi në çift është rezultat i lidhjes ankthioze. Partnerët mund të kenë probleme reale që kërkojnë komunikim dhe zgjidhje.

Megjithatë, kur pakënaqësia përsëritet edhe në situata të zakonshme dhe kur asnjë konfirmim emocional nuk duket i mjaftueshëm, është e rëndësishme të shqyrtohen edhe mekanizmat e brendshëm të ankthit.

Nëse personi pret vazhdimisht që partneri të sillet në një mënyrë të caktuar për t’u ndier i sigurt, marrëdhënia mund të kthehet në një cikël kërkesash, zhgënjimesh dhe konfliktesh.

Si funksionon cikli i lidhjes ankthioze në një marrëdhënie?

Lidhja ankthioze mund të krijojë një cikël emocional që, me kalimin e kohës, bëhet gjithnjë e më i vështirë për t’u ndërprerë.

Procesi shpesh zhvillohet në këtë mënyrë:

1. Shfaqet ankthi: Personi fillon të shqetësohet për ndjenjat, përkushtimin ose disponueshmërinë emocionale të partnerit.

2. Rritet pasiguria: Sjelljet e zakonshme interpretohen si shenja të mundshme refuzimi ose braktisjeje.

3. Fillon lodhja emocionale: Analizimi i vazhdueshëm dhe nevoja për konfirmim konsumojnë energjinë psikologjike.

4. Partneri largohet emocionalisht: Përballë tensionit dhe konflikteve të përsëritura, partneri mund të ndihet i lodhur dhe të kërkojë distancë.

5. Përforcohet frika nga braktisja: Distanca e partnerit interpretohet si konfirmim i frikës fillestare, duke e rritur edhe më shumë ankthin.

Kështu, krijohet një rreth vicioz ku përpjekjet për të siguruar marrëdhënien mund të prodhojnë pikërisht distancën që personi ka më shumë frikë.

Lidhja ankthioze mund të funksionojë si një proces me ndikim gradual: fillimisht konsumon mirëqenien emocionale të individit dhe më pas mund të dëmtojë edhe marrëdhënien me personin që ai do.

Si mund të kapërcehet lidhja ankthioze me ndihmën e psikoterapisë

Stili i lidhjes emocionale nuk është një tipar i pandryshueshëm. Përmes vetëdijesimit, punës psikologjike dhe mbështetjes profesionale, individi mund të zhvillojë mënyra më të shëndetshme për të përjetuar afërsinë, për të menaxhuar ankthin dhe për të ndërtuar marrëdhënie më të sigurta.

Psikoterapia mund të ndihmojë në disa drejtime të rëndësishme:

1. Të kuptosh rrënjët e ankthit në marrëdhënie

Eksplorimi i përvojave të mëparshme emocionale, marrëdhënieve familjare dhe modeleve të krijuara gjatë zhvillimit mund të ndihmojë në kuptimin e origjinës së pasigurisë emocionale.

2. Të ndërtosh siguri emocionale

Puna terapeutike ndihmon në identifikimin e mendimeve automatike, menaxhimin e frikës nga braktisja dhe zhvillimin e një ndjenje më të qëndrueshme sigurie personale.

3. Të zhvillosh komunikim më të shëndetshëm

Individi mëson të shprehë nevojat dhe emocionet pa akuza, kontroll apo kërkesa të vazhdueshme për konfirmim.

4. Të krijosh marrëdhënie më të qëndrueshme

Duke zhvilluar autonominë emocionale, pranimin e dallimeve dhe aftësinë për të përballuar pasigurinë, bëhet më e mundur ndërtimi i një marrëdhënieje ku afërsia nuk shoqërohet vazhdimisht me frikë.

Në varësi të vështirësive dhe nevojave të individit, mund të jetë e dobishme psikoterapia individuale, terapia e çiftit ose terapia familjare.

Kërko konsultën tënde psikologjike pranë Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë

Nëse e njeh veten në disa prej këtyre përshkrimeve, është e rëndësishme të mos e konsiderosh veten të dënuar për të përjetuar gjithmonë marrëdhënie të mbushura me ankth dhe pasiguri.

Të kesh një lidhje ankthioze nuk do të thotë se nuk di të duash apo se nuk meriton një marrëdhënie të shëndetshme. Do të thotë se mund të kesh zhvilluar disa mekanizma emocionalë që sot ndikojnë në mënyrën se si e përjeton dashurinë dhe afërsinë.

Me ndihmën e një profesionisti të shëndetit mendor, mund të fillosh të kuptosh këto modele, të punosh me pasiguritë dhe të krijosh një raport më të shëndetshëm me veten dhe partnerin.

Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë ofron mbështetje psikologjike përmes:

• Psikoterapisë individuale.

• Terapisë së çiftit.

• Terapisë familjare.

Mos prit që ankthi të dëmtojë mirëqenien tënde dhe marrëdhënien që ke ndërtuar.

Kërko konsultën tënde psikologjike dhe bëj hapin e parë drejt një marrëdhënieje më të shëndetshme, më të sigurt dhe më të qetë.