Trup i shëndetshëm në një mendje të shëndetshme
Marrëdhënia mes psikologjisë, trupit dhe vetëvlerësimit
Marrëdhënia që kemi me trupin tonë është shumë më komplekse sesa mënyra se si dukemi në pasqyrë. Perceptimi i trupit lidhet ngushtë me mënyrën se si ndihemi me veten, me nivelin e vetëvlerësimit, me sigurinë e brendshme dhe me mënyrën se si përjetojmë marrëdhëniet me të tjerët. Pikërisht për këtë arsye, kujdesi për trupin nuk duhet të ndahet nga kujdesi për shëndetin mendor.
Në një shoqëri ku pamja e jashtme merr gjithnjë e më shumë vëmendje, është e lehtë të krijohet bindja se bukuria, forma fizike apo përsosmëria trupore përcaktojnë vlerën e një personi. Por një trup i shëndetshëm nuk nënkupton domosdoshmërisht një mendje të qetë dhe një pamje e jashtme e kuruar nuk mund të zëvendësojë sigurinë emocionale, vetëbesimin dhe mirëqenien psikologjike.
Në Studio Psikologjike e Doktoreshe Sonila Hoxha në Tiranë, vëmendja ndaj shëndetit mendor lidhet edhe me mënyrën se si pacienti e percepton dhe e përjeton veten.
Si ndikon mendja në mënyrën se si perceptojmë trupin?
Mënyra se si e shohim trupin tonë nuk është gjithmonë një pasqyrim objektiv i realitetit. Mendimet, emocionet, përvojat e kaluara dhe marrëdhëniet me të tjerët ndikojnë drejtpërdrejt në perceptimin që kemi për veten.
Një person mund të ketë një pamje krejt normale dhe të shëndetshme, por të fokusohet vazhdimisht te një detaj i vogël që e konsideron si “defekt”. Ky përqendrim mund të ushqehet nga autokritika e tepruar, pasiguria, krahasimi me të tjerët ose frika se nuk përputhet me standardet e vendosura nga shoqëria.
Në këto raste, problemi nuk qëndron domosdoshmërisht te trupi, por te mënyra se si mendja e interpreton atë.
Kur mendimet negative përsëriten vazhdimisht, ato mund të ndikojnë në vetëvlerësim dhe në mënyrën se si pacienti sillet në jetën e përditshme. Mund të shfaqet nevoja për të kontrolluar vazhdimisht pamjen në pasqyrë, krahasimi i vazhdueshëm me persona të tjerë, shmangia e situatave sociale ose një pakënaqësi e vazhdueshme me trupin.
Kur kujdesi për trupin kthehet në obsesion?
Të kujdesesh për trupin është një zgjedhje e shëndetshme. Aktiviteti fizik, ushqyerja e ekuilibruar, gjumi dhe kujdesi personal janë pjesë të rëndësishme të një jete të shëndetshme.
Problemi shfaqet kur kujdesi për trupin shndërrohet në një kërkim të pandalshëm për përsosmëri.
Kur një person nuk ndihet kurrë mjaftueshëm mirë me pamjen e tij, kur ushtrimi fizik bëhet një detyrim dhe jo një aktivitet që sjell mirëqenie, ose kur ushqimi dhe pesha shoqërohen vazhdimisht me faj dhe ankth, është e rëndësishme të merret në konsideratë edhe dimensioni psikologjik.
Përsosmëria fizike është një objektiv që shpesh nuk mund të arrihet, sepse standardet ndryshojnë vazhdimisht. Ndjekja obsesive e një imazhi ideal mund të konsumojë energji emocionale dhe të dëmtojë marrëdhënien që një person ka me veten.
Prandaj, qëllimi nuk duhet të jetë të luftojmë trupin tonë, por të ndërtojmë një marrëdhënie më të shëndetshme me të.
Në jetën e përditshme, pamja e jashtme është vetëm një pjesë e identitetit të një personi. Ajo që përcakton vlerën e një individi shkon shumë më thellë.
Një dhuratë nuk vlerësohet vetëm nga paketimi i saj. Një libër nuk përcaktohet nga kopertina, por nga përmbajtja që mbart. Në të njëjtën mënyrë, një person nuk mund të vlerësohet vetëm përmes pamjes së jashtme.
Aftësitë, karakteri, inteligjenca, empatia, kreativiteti, motivimi, marrëdhëniet njerëzore dhe mënyra se si përballemi me vështirësitë janë pjesë e asaj që na përcakton.
Ndonjëherë mund të jemi si një poezi e bukur dhe të shqetësohemi vetëm sepse “boja” e një pjese të jashtme nuk është perfekte.
Kjo është arsyeja pse është e rëndësishme të zhvendosim vëmendjen nga ajo që mendojmë se na mungon drejt burimeve të brendshme që tashmë zotërojmë.
Vetëvlerësimi fillon nga brenda
Vetëvlerësimi është një komponent i rëndësishëm i shëndetit psikologjik. Ai lidhet me mënyrën se si një person e vlerëson veten, aftësitë e tij dhe të drejtën për të qenë i respektuar dhe i pranuar.
Një person me vetëvlerësim të qëndrueshëm nuk ka nevojë të jetë perfekt për të ndier se ka vlerë.
Puna psikologjike mund të ndihmojë pacientin të identifikojë mendimet negative dhe kritike ndaj vetes, të kuptojë nga vijnë ato dhe të ndërtojë mënyra më të shëndetshme të të menduarit.
Në vend që mendimi të jetë “Nuk jam mjaftueshëm i/e bukur”, mund të fillojë të ndërtohet një perceptim më realist: “Pamja ime është vetëm një pjesë e imja dhe nuk përcakton vlerën time”.
Ky ndryshim mund të duket i vogël, por në psikoterapi puna e vazhdueshme me mendimet dhe emocionet mund të sjellë ndryshime të rëndësishme në mënyrën se si pacienti e përjeton veten.
Trupi është pjesë e mirëqenies, jo i gjithë identiteti
Të duash trupin tënd nuk do të thotë të mos dëshirosh të kujdesesh për të. Përkundrazi, kujdesi për trupin është një formë respekti ndaj vetes.
Aktiviteti fizik për shëndetin, ushqyerja e mirë dhe një mënyrë jetese e ekuilibruar janë zgjedhje pozitive. Por këto duhet të shoqërohen me një marrëdhënie të shëndetshme psikologjike me trupin.
Kur trupi trajtohet si një projekt që duhet korrigjuar vazhdimisht, rrezikohet humbja e ekuilibrit. Kur çdo pasqyrë bëhet një mundësi për të gjetur një “defekt”, kur çdo kilogram përcakton humorin e ditës dhe kur pamja bëhet kriteri kryesor për të vlerësuar veten, mund të jetë koha për të kërkuar ndihmë profesionale.
Në këtë kuptim, trupi mund të shihet si “zarfi” i shpirtit: i rëndësishëm, për t’u mbrojtur dhe për t’u mirëmbajtur, por jo i vetmi element që përcakton atë që jemi.
Kur është koha për të folur me psikologun?
Jo çdo vështirësi psikologjike duhet të presë derisa të bëhet e rëndë. Kërkimi i ndihmës nga psikologu mund të jetë një hap i rëndësishëm edhe kur pacienti thjesht ndien se nuk po arrin të përballojë i vetëm një situatë.
Konsultimi psikologjik mund të jetë veçanërisht i dobishëm kur shqetësimet për pamjen fizike shoqërohen me:
- vetëkritikë të vazhdueshme;
- pasiguri dhe mungesë vetëbesimi;
- krahasim të vazhdueshëm me të tjerët;
- ankth rreth pamjes së jashtme;
- shmangie të situatave sociale;
- mendime të përsëritura negative për trupin;
- nevojë të vazhdueshme për kontroll të pamjes;
- vështirësi në marrëdhëniet me të tjerët;
- ndjenjë të vazhdueshme të pamjaftueshmërisë.
Psikologu mund të ndihmojë në kuptimin e këtyre shqetësimeve dhe në ndërtimin e strategjive më të shëndetshme për përballimin e tyre.
Psikoterapia është për këdo që po kalon një periudhë të vështirë
Psikoterapia nuk është vetëm për njerëzit që përballen me probleme të rënda psikologjike. Jeta sjell periudha të vështira për të gjithë. Mund të ketë momente kur emocionet bëhen të vështira për t’u menaxhuar, marrëdhëniet krijojnë pasiguri ose mendimet negative fillojnë të ndikojnë në cilësinë e jetës.
Të kërkosh ndihmë psikologjike nuk do të thotë se je i dobët. Do të thotë se po i kushton rëndësi shëndetit tënd mendor.
Në Studio Psikologjike e Doktoreshe Sonila Hoxha në Tiranë, konsultimi psikologjik synon të krijojë një hapësirë profesionale ku pacienti mund të flasë, të kuptojë më mirë veten dhe të punojë mbi vështirësitë që po përjeton.
Shëndeti nuk është vetëm mungesa e sëmundjes fizike. Është edhe aftësia për të pasur një marrëdhënie të ekuilibruar me veten, trupin, emocionet dhe jetën.
Trajno mendjen për të drejtuar jetën. Kujdesu për trupin, por mos lejo që pamja e jashtme të përcaktojë vlerën tënde. Nëse po përjeton shqetësime që nuk po arrin t’i zgjidhësh vetëm, konsultimi me një psikolog mund të jetë një hap i rëndësishëm drejt mirëqenies psikologjike.
Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber
