SIMPTOMAT E ANKTHIT TË SOMATIZUAR
Kur emocionet e pathëna shndërrohen në simptoma fizike
Në praktikën klinike të përditshme, ankthi nuk shfaqet gjithmonë në formën e mendimeve të frikshme apo krizave të panikut. Shumë shpesh, ai manifestohet përmes trupit. Ky fenomen njihet si ankth i somatizuar dhe përfaqëson një nga format më të zakonshme, por edhe më pak të kuptuara, të vuajtjes psikologjike. Në Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë, ankthi i somatizuar trajtohet si një sinjal i rëndësishëm që trupi dërgon kur mendja nuk arrin më të përpunojë emocionet e shtypura.
Çfarë është ankthi i somatizuar?
Ankthi i somatizuar është shprehja fizike e tensionit emocional kronik. Kur ndjenjat nuk njihen, nuk pranohen ose nuk shprehen, organizmi gjen mënyra alternative për t’i komunikuar ato. Trupi “flet” aty ku fjala mungon. Kjo gjendje nuk nënkupton se simptomat janë imagjinare; përkundrazi, ato janë reale, të prekshme dhe shpesh shumë shqetësuese për pacientin.
Simptomat më të shpeshta të ankthit të somatizuar
Ankthi i somatizuar mund të prekë sisteme të ndryshme të trupit dhe të shfaqet me një gamë të gjerë simptomash, si:
- Dhimbje muskulare dhe tension i vazhdueshëm trupor
- Tendencë për të zhvilluar psoriasis ose dermatit
- Ndjesia e “nyjës” në stomak
- Takikardi ose palpitacione
- Ndjesia e shtrëngimit në gjoks
- Gastrit dhe djegie stomaku
- Marramendje dhe ndjesi paqëndrueshmërie
- Nauze
- Humbje afatshkurtër e kujtesës dhe vështirësi përqendrimi
- Ndjesia e nyjës në fyt
- Zorrë e irrituar
Shpesh, pacientët kryejnë një sërë ekzaminimesh mjekësore pa gjetur një shkak organik të qartë. Kjo situatë rrit edhe më tej ankthin dhe ndjenjën e pasigurisë.
Emocionet e shtypura dhe pasojat e tyre në trup
Emocionet e fshehura dhe ndjenjat e ndrydhura nuk zhduken. Ato grumbullohen dhe, me kalimin e kohës, shndërrohen në simptoma fizike si gastriti, dhimbjet e kyçeve, mesit, kokës dhe qafës. Represioni emocional afatgjatë mund të degjenerojë në patologji të mirëfillta psikosomatike. Trupi nuk harron atë që mendja përpiqet të anashkalojë.
Prandaj, të flasësh për ndjenjat e tua nuk është dobësi, por një akt i rëndësishëm kujdesi për shëndetin mendor dhe fizik. Ndarja e mendimeve, shqetësimeve dhe intimitetit emocional është një formë parandalimi.
Pavendosmëria si burim ankthi dhe sëmundjeje
Një nga faktorët kryesorë që ushqen ankthin e somatizuar është pavendosmëria. Personi i pavendosur mbetet i bllokuar në dyshim, në tension dhe në ankth të vazhdueshëm. Mungesa e vendimeve grumbullon probleme dhe rrit ngarkesën emocionale.
Historia njerëzore përbëhet nga vendime. Të vendosësh do të thotë të pranosh mundësinë e gabimit, të heqësh dorë nga disa avantazhe për të fituar të tjerë. Pacientët që jetojnë për një kohë të gjatë në pavendosmëri janë më të rrezikuar për probleme nervore, çrregullime të zorrëve dhe sëmundje të lëkurës.
Mendimi negativ dhe cikli i tensionit
Pesimizmi kronik është një tjetër faktor që përkeqëson ankthin. Njerëzit pesimistë shpesh nuk kërkojnë zgjidhje, por fokusohen te dhimbja, murmuritja dhe cinizmi. Mendimi negativ gjeneron energji negative, e cila akumulohet në trup në formën e tensionit dhe panikut.
Ne bëhemi ajo që mendojmë. Kur mendja ushqehet vazhdimisht me skenarë negativë, trupi reagon si të ishte në rrezik të përhershëm. Kjo gjendje alarmi e vazhdueshëm shteron sistemin nervor dhe hap rrugën për somatizim.
Të jetosh për pamjen e jashtme: një barrë e rëndë emocionale
Shumë persona përpiqen të fshehin realitetin e brendshëm duke u shtirur sikur janë gjithmonë mirë. Ata bëjnë poza, kërkojnë të duken të përsosur, vetëmohues dhe të fortë emocionalisht. Në të vërtetë, kjo sjellje çon në grumbullimin e një peshe të madhe emocionale, e cila shfaqet më pas në formën e ënjtjeve, lodhjes kronike dhe çrregullimeve psikosomatike.
Autenticiteti është një element thelbësor i shëndetit mendor. Të jetosh në përputhje me ndjenjat e tua është një formë mbrojtjeje ndaj ankthit.
Pranimi i vetes dhe vetëvlerësimi
Zhvlerësimi dhe mungesa e vetëvlerësimit e bëjnë individin të huaj për veten e tij. Mospranimi i vetes shoqërohet shpesh me ndjenja zilie, xhelozie, konkurrencë destruktive dhe nevojë për krahasim të vazhdueshëm me të tjerët. Të jesh vetvetja është thelbi i një jete të shëndetshme dhe të balancuar.
Në psikoterapi, puna për ndërtimin e vetëvlerësimit dhe pranimin e vetes ndihmon drejtpërdrejt në reduktimin e simptomave të ankthit të somatizuar.
Rëndësia e besimit dhe lidhjeve emocionale
Pa besim nuk ka komunikim të vërtetë. Pa komunikim nuk ka lidhje të thella. Pacientët që nuk besojnë, nuk hapen dhe nuk krijojnë marrëdhënie autentike shpesh vuajnë nga izolimi emocional. Ky izolim rrit tensionin e brendshëm dhe favorizon shfaqjen e simptomave psikosomatike.
Të besosh do të thotë të lejosh veten të lidhet, të ndajë dhe të marrë mbështetje. Psikoterapia ofron një hapësirë të sigurt ku ky proces mund të ndodhë gradualisht dhe me respekt për ritmin e pacientit.
Nëse nuk doni të sëmureni, kërkoni zgjidhje.
Psikoterapia nuk trajton vetëm simptomën, por shkakun emocional që qëndron pas saj. Në Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë, trajtimi i ankthit të somatizuar fokusohet në rritjen e vetëdijes, ndryshimin e modeleve të mendimit dhe ndërtimin e një raporti më të shëndetshëm me veten dhe të tjerët.
Është koha për të folur. Të flasësh është hapi i parë drejt shërimit.
Drejtoju Psikologut!
Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber
