PO PËRBALLESH ME NJË PROBLEM?

 Fokusohuni tek ajo që mund të kontrolloni

Në jetën e përditshme, të gjithë mund të përballemi me periudha të vështira, probleme personale, konflikte në marrëdhënie, stres, ankth, pasiguri apo situata që na bëjnë të ndihemi të bllokuar. Në momente të tilla, është e natyrshme të përpiqemi të kontrollojmë gjithçka që ndodh rreth nesh. Megjithatë, një nga mënyrat më të dobishme për të përballuar një situatë të vështirë është të dallojmë qartë çfarë është në kontrollin tonë dhe çfarë nuk është.

Në Studio Psikologjike të Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë, puna psikologjike mund të ndihmojë pacientin të kuptojë më mirë mendimet, emocionet dhe sjelljet e tij, duke krijuar mënyra më të shëndetshme për t’u përballur me vështirësitë.

Çfarë është në kontrollin tuaj?

Kur përballemi me një problem, shpesh energjia jonë mendore shkon tek gjërat që nuk mund t’i ndryshojmë. Mund të mendojmë për reagimin e një personi tjetër, për një vendim që kemi marrë në të kaluarën, për një rezultat që nuk varet plotësisht nga ne ose për një situatë të ardhshme që nuk mund ta parashikojmë.

Kjo mënyrë të menduari mund të rrisë stresin dhe ankthin.

Në vend të kësaj, mund të jetë më e dobishme të pyesim veten:

“Cila pjesë e kësaj situate është në kontrollin tim?”

Kjo pyetje e thjeshtë mund të ndihmojë në zhvendosjen e vëmendjes nga pafuqia drejt veprimit.

Ju nuk mund të kontrolloni gjithmonë atë që bëjnë të tjerët, por mund të kontrolloni mënyrën se si reagoni. Nuk mund të ndryshoni gjithmonë të kaluarën, por mund të vendosni se çfarë bëni sot. Nuk mund të parashikoni çdo rezultat, por mund të kontrolloni përpjekjen që bëni për të përballuar situatën.

Veprimet dhe sjellja juaj kanë rëndësi

Një nga fushat ku kemi më shumë ndikim është mënyra se si sillemi.

Kur jemi të stresuar ose të shqetësuar, mund të reagojmë në mënyrë impulsive, të shmangim situatat, të izolohemi ose të shtyjmë për më vonë gjërat që duhet të përballojmë.

Të punuarit me sjelljen nuk do të thotë që një problem zgjidhet menjëherë. Do të thotë të fillojmë të ndërmarrim hapa konkretë, edhe nëse janë të vegjël.

Një hap i vogël mund të jetë të përfundoni një detyrë, të komunikoni qartë një shqetësim, të vendosni një kufi, të kërkoni ndihmë ose të krijoni një rutinë më të shëndetshme.

Progresi psikologjik nuk kërkon gjithmonë ndryshime të mëdha. Shpesh fillon me një veprim të vogël dhe të përsëritur.

Si mendoni për situatën ndikon në mënyrën si e përjetoni

Dy persona mund të përballen me situata të ngjashme dhe t’i përjetojnë në mënyra krejtësisht të ndryshme. Një faktor i rëndësishëm është mënyra se si secili e interpreton situatën.

Mendimet si:

“Gjithçka është jashtë kontrollit tim.”

“Nuk do të ndryshojë asgjë.”

“Nuk do të mund ta përballoj.”

mund të shtojnë ndjenjën e ankthit, pasigurisë dhe pafuqisë.

Kjo nuk do të thotë se duhet të mendojmë gjithmonë pozitivisht ose të injorojmë problemet reale. Përkundrazi, qëllimi është të zhvillojmë një mënyrë më realiste dhe funksionale për t’i parë situatat.

Në psikoterapi, pacienti mund të mësojë të identifikojë modelet e mendimit që ndikojnë në emocionet dhe sjelljen e tij dhe të punojë gradualisht për t’i ndryshuar ato kur është e nevojshme.

Përqendrimi tek e kontrollueshmja mund të ulë stresin

Kur përpiqemi të kontrollojmë gjëra që nuk varen prej nesh, shpenzojmë shumë energji psikologjike pa pasur mundësi reale për të ndryshuar rezultatin.

Për shembull, nuk mund të kontrolloni mendimin apo reagimin e një personi tjetër. Mund të kontrolloni mënyrën se si komunikoni me të.

Nuk mund të ndryshoni një ngjarje të kaluar. Mund të vendosni se çfarë mësoni prej saj dhe çfarë bëni në të tashmen.

Nuk mund të dini me siguri se çfarë do të ndodhë nesër. Mund të përgatiteni për atë që është e mundur dhe të përqendroheni tek hapi i radhës.

Ky ndryshim i fokusit mund të ndihmojë në krijimin e më shumë qartësie dhe në uljen e stresit të panevojshëm.

Kërkimi i ndihmës është pjesë e përballimit

Të kërkosh ndihmë nuk do të thotë se nuk je i aftë të përballesh me problemet. Në shumë raste, konsultimi me një psikolog mund të jetë një mënyrë konkrete për të kuptuar më mirë atë që po ndodh dhe për të gjetur mënyra më funksionale për ta përballuar.

Psikoterapia është një proces që mund të jetë i dobishëm në periudha të ndryshme të jetës dhe për probleme të ndryshme psikologjike dhe emocionale.

Një pacient mund të kërkojë ndihmë profesionale kur përjeton stres të vazhdueshëm, ankth, simptoma depresive, atak paniku, vështirësi në marrëdhënie, probleme me vetëvlerësimin, shqetësime emocionale ose një periudhë të vështirë jetësore.

Në situata të tilla, psikologu mund të ofrojë një hapësirë profesionale ku pacienti mund të flasë, të reflektojë dhe të punojë mbi vështirësitë që po përjeton.

Sa përpjekje po bëni për zgjidhjen e problemit?

Një pyetje tjetër e rëndësishme është:

“Çfarë mund të bëj konkretisht sot për ta përmirësuar këtë situatë?”

Ndonjëherë presim që problemi të zgjidhet plotësisht përpara se të ndihemi më mirë. Por shumë probleme kërkojnë kohë dhe hapa të njëpasnjëshëm.

Përqendrimi tek procesi, në vend të rezultatit të menjëhershëm, mund të jetë më funksional.

Mund të vendosni një objektiv të vogël për ditën, të bëni një bisedë që e keni shtyrë, të kujdeseni për gjumin dhe rutinën tuaj, të reduktoni shmangien ose të kërkoni mbështetje profesionale.

Kujdesuni për ndjenjat tuaja

Përballimi i një problemi nuk nënkupton të injoroni emocionet. Trishtimi, frika, zemërimi, ankthi dhe zhgënjimi janë pjesë e përvojës njerëzore.

Të kujdesesh për veten do të thotë t’i vëresh këto emocione dhe të përpiqesh të kuptosh se çfarë po të tregojnë, pa i lejuar ato të drejtojnë çdo vendim.

Kur emocionet bëhen shumë intensive, të shpeshta ose ndikojnë në jetën e përditshme, marrëdhëniet, punën apo funksionimin personal, konsultimi me një profesionist të shëndetit mendor mund të jetë një hap i rëndësishëm.

Askush nuk është i detyruar t’i përballojë të gjitha vështirësitë vetëm. Ka periudha kur mënyrat që kemi përdorur deri tani nuk janë më të mjaftueshme dhe nevojitet një perspektivë profesionale.

Psikoterapia mund të ndihmojë pacientin të kuptojë më mirë veten, të identifikojë burimet e stresit, të punojë me mendimet dhe emocionet dhe të zhvillojë mënyra më të përshtatshme për t’u përballur me situatat e vështira.

Në Studio Psikologjike të Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë, konsultimi psikologjik mund të jetë një mundësi për të marrë mbështetje profesionale në përballimin e vështirësive emocionale dhe psikologjike.

Hapi i parë nuk është gjithmonë zgjidhja e të gjithë problemit. Ndonjëherë është thjesht të kuptosh se ku ke ndikim dhe të fillosh pikërisht aty.

Kur përballeni me një situatë të vështirë, ndaloni dhe pyesni veten:

Çfarë është në kontrollin tim?

Pastaj përqendrohuni tek ajo pjesë, ndërmerrni një hap të vogël dhe vazhdoni gradualisht. Kur vëmendja zhvendoset nga ajo që nuk mund të ndryshohet tek ajo që mund të ndikohet, një situatë që dukej e pakontrollueshme mund të bëhet më e menaxhueshme.