Pjesa më e Vështirë e Shëndetit Mendor

Pse është OK të flasim për gjërat që na bëjnë të ndihemi jo rehat

Shëndeti mendor është një pjesë thelbësore e mirëqenies sonë, por shpesh është edhe një nga temat më të vështira për t’u diskutuar. Mund të jetë e lehtë të flasim për një problem fizik, për lodhjen apo për një dhimbje që ndiejmë në trup, por kur bëhet fjalë për mendimet tona, emocionet e dhimbshme, frikën, turpin apo ndjenjën e vetmisë, shumë prej nesh zgjedhin të heshtin.

Megjithatë, një nga mesazhet më të rëndësishme për mirëqenien psikologjike është ky: është në rregull të flasësh për gjërat që të bëjnë të ndihesh jo rehat.

Ndonjëherë, pikërisht ato tema që na vjen më shumë turp t’i shprehim janë ato që kanë më shumë nevojë të dëgjohen, të kuptohen dhe të trajtohen. Të flasësh për vështirësitë e shëndetit mendor nuk do të thotë se je i dobët. Përkundrazi, mund të jetë një hap i rëndësishëm drejt vetëdijesimit, pranimit dhe ndryshimit.

Kur fillon të ndihesh sikur po largon të gjithë nga vetja

Një nga përvojat më të vështira psikologjike është ndjenja e tërheqjes nga të tjerët. Mund të ndodhë që një person të fillojë të shmangë miqtë, familjen apo takimet shoqërore. Telefonatat lihen pa përgjigje, mesazhet shtyhen për më vonë dhe dëshira për të qëndruar vetëm bëhet gjithnjë e më e fortë.

Shpesh, tërheqja sociale nuk ndodh sepse personi nuk ka nevojë për të tjerët. Përkundrazi, ndonjëherë ndodh sepse ndihet i lodhur emocionalisht, i pakuptuar ose sepse nuk di si të shpjegojë atë që po përjeton.

Mund të lindë mendimi: “Askush nuk do të më kuptonte.” Ose: “Nuk dua t’i shqetësoj të tjerët me problemet e mia.”

Por izolimi mund ta bëjë përvojën emocionale edhe më të rëndë. Sa më shumë të tërhiqemi, aq më shumë mund të forcohet ndjenja e vetmisë dhe shkëputjes nga të tjerët.

Humbja e shpresës dhe ndjenja e të qenit i bllokuar

Ka periudha kur e ardhmja mund të duket e paqartë ose e zymtë. Një person mund të ndiejë sikur është i bllokuar në trishtim dhe nuk arrin të imagjinojë një realitet ndryshe nga ai që po përjeton në atë moment.

Mund të shfaqen mendime si:

• “Nuk do të ndihem më mirë.”
• “Nuk e di si të dal nga kjo situatë.”
• “Nuk shoh asnjë zgjidhje.”
• “Nuk kam më energji për të provuar.”

Këto përvoja mund të jenë shumë të rënda. Kur jemi në një gjendje të vështirë emocionale, mendja jonë mund të na bëjë të besojmë se mënyra se si ndihemi sot do të zgjasë përgjithmonë. Por gjendjet emocionale ndryshojnë dhe vështirësitë psikologjike mund të trajtohen.

Nuk është gjithmonë e lehtë ta besosh këtë në momentet më të vështira. Pikërisht për këtë arsye, mbështetja psikologjike dhe psikoterapia mund të jenë një hap i rëndësishëm për të kuptuar se çfarë po ndodh dhe për të gjetur mënyra më të shëndetshme për ta përballuar atë.

-“Uroj të isha normal”: Kur fillojmë të dyshojmë tek vetja

Shumë pacientë mund të përjetojnë një ndjenjë të thellë krahasimi me të tjerët. Ata mund të shohin njerëzit përreth tyre dhe të mendojnë se të gjithë të tjerët po e menaxhojnë jetën më mirë.

Kështu mund të lindë dëshira për të qenë “normal”, sikur përjetimet e vështira emocionale të jenë një shenjë se diçka nuk shkon me personin.

Por realiteti është se secili njeri përjeton momente pasigurie, ankthi, trishtimi, konfuzioni dhe vështirësie. Problemi është se shpesh shohim vetëm atë që njerëzit zgjedhin të tregojnë, jo betejat e tyre të brendshme.

Krahasimi i vazhdueshëm mund të na largojë nga pyetja më e rëndësishme: “Çfarë po më ndodh mua dhe çfarë më nevojitet në këtë moment?”

Në vend që të përpiqemi të përshtatemi me një ide të paqartë të “normalitetit”, mund të jetë më e dobishme të kuptojmë përvojën tonë personale dhe nevojat tona emocionale.

-Kur nuk e njeh më veten

Një tjetër përvojë e vështirë mund të jetë ndjenja se nuk e njeh më veten. Mund të kujtosh se si ke qenë më parë dhe të pyesësh veten pse tani ndihesh ndryshe.

Ndoshta dikur ke qenë më i shoqërueshëm, më energjik ose më i motivuar. Tani mund të ndihesh i lodhur, i tërhequr, i irrituar ose emocionalisht i shkëputur.

Kjo mund të krijojë frikë dhe konfuzion.

Ndryshimet në humor, mendime dhe sjellje mund të jenë sinjale që meritojnë vëmendje. Psikoterapia ofron një hapësirë ku pacienti mund të eksplorojë këto ndryshime pa frikën e gjykimit.

Ndonjëherë, para se të dimë se çfarë duhet të ndryshojmë, duhet të kuptojmë se çfarë po përjetojmë.

-Ndjenja se je një barrë për të tjerët

Ndjenja se je një barrë mund të jetë jashtëzakonisht e dhimbshme. Një person mund të mendojë se problemet e tij janë “shumë” për familjen, partnerin apo miqtë.

Kjo mund ta bëjë edhe më të vështirë kërkimin e ndihmës.

Por të kesh nevojë për mbështetje është pjesë e përvojës njerëzore. Ne nuk kemi pse t’i zgjidhim të gjitha vështirësitë vetëm. Të kërkosh ndihmë nuk do të thotë të humbasësh pavarësinë apo forcën tënde. Do të thotë të pranosh se disa situata janë më të lehta për t’u përballuar kur nuk je vetëm.

-Frika se gjendja e vështirë do të rikthehet

Edhe kur një person fillon të ndihet më mirë, mund të shfaqet një frikë tjetër: “Po sikur të rikthehem përsëri në atë gjendje?”

Kjo frikë mund të krijojë ankth edhe gjatë periudhave të përmirësimit. Personi mund të analizojë vazhdimisht çdo ndryshim në humor dhe të presë që diçka e keqe të ndodhë përsëri.

Në psikoterapi, një pjesë e rëndësishme e punës mund të jetë të kuptuarit e këtyre frikërave dhe zhvillimi i strategjive për t’i përballuar ato. Përmirësimi nuk do të thotë që jeta nuk do të ketë më vështirësi. Do të thotë që mund të ndërtojmë më shumë vetëdije, aftësi dhe burime për t’i përballuar momentet e vështira.

-Vetmia, turpi dhe faji mund ta bëjnë gjithçka më të vështirë

Shqetësimet psikologjike shpesh nuk vijnë vetëm. Ato mund të shoqërohen me ndjenja të forta vetmie, faji, turpi dhe izolimi.

Turpi mund të thotë: “Mos e trego këtë pjesë të vetes.”

Faji mund të thotë: “Është faji yt që ndihesh kështu.”

Vetmia mund të thotë: “Askush nuk është pranë teje.”

Por këto mendime dhe ndjenja nuk duhet të përballohen domosdoshmërisht në heshtje.

Kur fillojmë të flasim për tema që zakonisht stigmatizohen, krijojmë më shumë hapësirë për mirëkuptim. Të flasësh hapur për ankthin, mendimet depresive, problemet personale, dinamikat familjare apo konfliktet emocionale mund të ndihmojë në reduktimin e turpit dhe frikës.

Një bisedë e sinqertë mund të jetë fillimi i një procesi të rëndësishëm.

Psikoterapia: të ulesh përballë Problemit për të gjetur Zgjidhje Afatgjatë

Psikoterapia nuk është gjithmonë një proces i lehtë. Ka momente kur mund të jetë e pakëndshme të flasësh për përvoja të dhimbshme, kujtime, marrëdhënie apo mendime që ke mbajtur për një kohë të gjatë vetëm për vete.

Megjithatë, shmangia e vazhdueshme e një problemi nuk e zgjidh gjithmonë atë.

Ndonjëherë, psikoterapia kërkon gatishmërinë për t’u ulur përkohësisht përballë një sikleti emocional, në mënyrë që të krijohet mundësia për një kuptim dhe lehtësim më të qëndrueshëm.

Në një proces psikoterapeutik, asnjë temë nuk duhet të konsiderohet automatikisht “shumë e vogël”, “shumë e çuditshme” apo “shumë e turpshme” për t’u diskutuar. Mendimet ankthioze, vështirësitë në marrëdhënie, konfliktet familjare, ndjenja e mungesës së vlerës, trishtimi, izolimi dhe shumë përvoja të tjera mund të eksplorohen në një hapësirë profesionale dhe konfidenciale.

Qëllimi nuk është të gjykosh veten për atë që ndien. Qëllimi është të fillosh ta kuptosh më mirë atë.

Është koha për të folur

Nëse ndihesh i humbur, i padobishëm, i shkëputur nga të tjerët ose nuk di se si të përmirësosh gjendjen tënde emocionale, nuk je i detyruar t’i përballosh të gjitha vetëm.

Hapi i parë mund të jetë thjesht të flasësh.

Të flasësh për atë që të shqetëson. Të pranosh se diçka nuk po shkon mirë. Të lejosh veten të kërkosh mbështetje. Të kuptosh se nuk ke pse të presësh derisa situata të bëhet e padurueshme për t’iu drejtuar një psikologu.

Në Studio Psikologjike e Doktoreshe Sonila Hoxha në Tiranë, psikoterapia ofron një hapësirë për të eksploruar mendimet, emocionet dhe vështirësitë personale që mund të jenë të vështira për t’u ndarë me të tjerët.

Ndonjëherë, gjëja më e rëndësishme që mund të bëjmë për veten nuk është të kemi menjëherë të gjitha përgjigjet. Është të kemi guximin të themi: “Nuk jam mirë dhe kam nevojë të flas.”

Sepse gjërat mund të ndihen shumë të rënda, të vetmuara dhe të frikshme në një moment të caktuar, por kjo nuk do të thotë se do të mbeten gjithmonë kështu.

Trajnoje mendjen tënde. Drejto jetën tënde.

Është koha për të folur. Drejtoju psikologut.