ANKTHI ËSHTË HAPESIRA MIDIS “TANI DHE PASTAJ”
Ankthi është një nga sfidat më të zakonshme të shëndetit mendor që prek njerëzit e të gjitha moshave. Shpesh ai përshkruhet si një ndjenjë e vazhdueshme shqetësimi, frike ose pasigurie për atë që mund të ndodhë në të ardhmen. Në fakt, mund të thuhet se ankthi është hapësira midis “tani” dhe “pastaj”, një gjendje ku mendja fokusohet tek skenarët e mundshëm negativë, duke e bërë të vështirë përjetimin e momentit të tanishëm.
Në Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë, shumë pacientë kërkojnë ndihmë për të kuptuar më mirë ankthin, për të menaxhuar simptomat dhe për të rifituar qetësinë në jetën e tyre. Përmes psikoterapisë dhe këshillimit profesional, është e mundur të ndërtohen strategji efektive për të përballuar ankthin dhe për të përmirësuar cilësinë e jetës.
Çfarë është ankthi?
Ankthi është një reagim natyral i organizmit ndaj situatave që perceptohen si kërcënuese ose stresuese. Në një masë të caktuar, ai na ndihmon të jemi vigjilentë dhe të përgatitur për sfida. Megjithatë, kur ankthi bëhet i vazhdueshëm, intensiv ose shfaqet edhe pa një shkak të dukshëm, ai mund të ndikojë negativisht në jetën personale, familjare dhe profesionale.
Simptomat më të zakonshme të ankthit përfshijnë:
- Rrahje të shpejta të zemrës.
- Djersitje ose dridhje.
- Vështirësi në frymëmarrje.
- Ndjenjë mbytjeje.
- Mendime të vazhdueshme negative.
- Vështirësi në përqendrim.
- Probleme me gjumin.
- Ndjenjë të vazhdueshme tensioni.
Kur këto simptoma shoqërohen me episode të forta frike të papritur, mund të bëhet fjalë për atak paniku.
Ataku i panikut nuk është dobësi
Një nga keqkuptimet më të mëdha është se një person që përjeton atak paniku duhet thjesht të “qetësohet”. Në realitet, gjatë një ataku paniku organizmi aktivizon mekanizmat e mbijetesës, duke krijuar ndjesinë sikur po ndodh diçka shumë e rrezikshme, edhe kur nuk ekziston një kërcënim real.
Pacienti mund të ndiejë se po humbet kontrollin, po pëson një infarkt ose madje se rrezikon jetën. Këto ndjesi janë reale për personin që i përjeton dhe nuk duhet të minimizohen.
Fjalët kanë rëndësi
Kur një i afërm, mik apo koleg po kalon një periudhë ankthi, mënyra se si komunikojmë mund të ndikojë ndjeshëm në gjendjen e tij. Fatkeqësisht, shumë komente që thuhen me qëllim të mirë mund të jenë të dëmshme.
Disa nga frazat që duhen shmangur janë:
- “Është gjithçka në kokën tënde.”
- “Mos e bëj kaq të madhe.”
- “Qetësohu.”
- “Jeta jote nuk është aq e vështirë.”
- “Çdo gjë do të shkojë mirë.”
- “Edhe unë jam i stresuar.”
- “Pse nuk merr thjesht një ilaç?”
Edhe pse këto fjali mund të tingëllojnë si përpjekje për të ndihmuar, ato shpesh e bëjnë pacientin të ndihet i pakuptuar, i gjykuar ose fajtor për mënyrën se si ndihet.
Çfarë duhet të themi në vend të tyre?
Mbështetja emocionale fillon me dëgjimin dhe mirëkuptimin. Në vend të minimizimit të përjetimit të pacientit, mund të përdoren fraza si:
- “Jam këtu për ty.”
- “E kuptoj që po kalon një moment të vështirë.”
- “Mund të më tregosh si ndihesh.”
- “Nuk je vetëm.”
- “Do ta kalojmë këtë hap pas hapi.”
Këto fjali krijojnë ndjenjë sigurie dhe besimi, dy elementë shumë të rëndësishëm për një person që po përjeton ankth.
Pse nuk funksionon urdhri “Qetësohu”?
Një person që përjeton ankth nuk zgjedh të ndihet kështu. Ankthi nuk fiket me një komandë dhe nuk largohet vetëm sepse dikush e kërkon.
Në momentin kur sistemi nervor është në gjendje alarmi, organizmi prodhon reagime fiziologjike që nuk kontrollohen lehtësisht me vullnet. Pikërisht për këtë arsye, urdhri “Qetësohu” zakonisht prodhon efektin e kundërt, duke shtuar ndjenjën e frustrimit.
Përballimi i ankthit kërkon kohë, durim dhe teknika të mësuara përmes një procesi terapeutik.
Psikoterapia është një zgjidhje efektive
Një nga mënyrat më efektive për trajtimin e ankthit dhe atakëve të panikut është psikoterapia. Përmes seancave me psikologun, pacienti arrin të kuptojë origjinën e ankthit, mënyrën si funksionojnë mendimet automatike dhe si mund të ndërtojë modele më të shëndetshme të përballimit.
Psikoterapia ndihmon pacientin të:
- Identifikojë burimet e ankthit.
- Kuptojë lidhjen midis mendimeve, emocioneve dhe sjelljes.
- Mësojë teknika relaksimi dhe frymëmarrjeje.
- Zvogëlojë intensitetin e atakëve të panikut.
- Përmirësojë vetëbesimin.
- Menaxhojë stresin në mënyrë më efektive.
- Rikthejë kontrollin mbi jetën e përditshme.
Ndihma profesionale nuk është shenjë dobësie, por një hap i rëndësishëm drejt mirëqenies psikologjike.
Ankthi nuk duhet të drejtojë jetën tuaj
Shumë pacientë jetojnë për vite me radhë duke shmangur vende, njerëz apo situata nga frika se mos përjetojnë një tjetër atak paniku. Kjo mund të kufizojë ndjeshëm jetën sociale, profesionale dhe familjare.
Lajmi i mirë është se ankthi trajtohet. Me mbështetjen e duhur dhe angazhimin në procesin terapeutik, pacientët mund të mësojnë të jetojnë pa u dominuar nga frika.
Trajnimi i mendjes është një proces që kërkon kohë, por rezultatet janë të qëndrueshme. Ashtu si kujdesemi për shëndetin fizik, edhe shëndeti mendor meriton të njëjtën vëmendje.
Është e rëndësishme të konsultoheni me një psikolog nëse:
- Ankthi vazhdon për një kohë të gjatë.
- Simptomat ndikojnë në punë ose në marrëdhënie.
- Përjetoni atakë paniku.
- Shmangni aktivitete për shkak të frikës.
- Ndiheni të mbingarkuar emocionalisht.
- Keni vështirësi të kontrolloni mendimet shqetësuese.
Sa më herët të kërkohet ndihma profesionale, aq më i lehtë bëhet procesi i rikuperimit.
Në Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha, pacientët gjejnë një ambient profesional, të sigurt dhe konfidencial, ku çdo shqetësim trajtohet me seriozitet dhe empati. Këshillimi psikologjik dhe psikoterapia ofrojnë mbështetje për persona që përballen me ankth, atak paniku, stres, depresion, vështirësi emocionale, probleme personale apo sfida familjare.
Çdo pacient ka historinë dhe nevojat e tij, prandaj trajtimi përshtatet individualisht për të ndërtuar rrugën më efektive drejt mirëqenies psikologjike.
Të kërkosh ndihmë nuk do të thotë se je i dobët. Përkundrazi, është një vendim i guximshëm për të investuar në shëndetin mendor dhe në cilësinë e jetës. Ankthi nuk duhet të jetë ai që drejton të ardhmen tuaj. Me mbështetjen e duhur, është e mundur të rifitoni qetësinë, sigurinë dhe kontrollin mbi jetën tuaj.
Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber
