NUK JE MBRAPA Thjesht po ecën me ritmin tënd.
Pse kemi tendencën të krahasojmë veten me të tjerët?
Në një shoqëri ku suksesi shpesh matet me arritjet profesionale, krijimin e familjes, stabilitetin financiar apo përmbushjen e disa objektivave në mosha të caktuara, është e lehtë të krijosh ndjesinë se je duke mbetur pas. Mund të shohësh njerëz të moshës tënde që kanë përparuar në karrierë, kanë krijuar familje, kanë blerë një shtëpi apo duket sikur e kanë jetën plotësisht të organizuar. Ndërkohë, ti mund të ndihesh sikur ende po kërkon drejtimin tënd dhe të pyesësh veten: “Po unë, kur do t’i arrij këto gjëra? A jam duke humbur kohë? A jam mbrapa të tjerëve?”
Nëse këto mendime të shoqërojnë shpesh, është e rëndësishme të kuptosh një të vërtetë: nuk je mbrapa, thjesht po ecën me ritmin tënd. Jeta nuk është një garë dhe vlera jote si individ nuk përcaktohet nga koha kur arrin objektivat që shoqëria i konsideron të rëndësishme.
Krahasimi social është një proces psikologjik përmes të cilit individët vlerësojnë veten, aftësitë, arritjet dhe pozicionin e tyre duke i krahasuar me njerëzit përreth. Në një masë të caktuar, ky proces është njerëzor dhe mund të shërbejë si burim motivimi. Megjithatë, kur krahasimi bëhet i vazhdueshëm, ai mund të ndikojë negativisht në vetëvlerësimin, kënaqësinë me jetën dhe mirëqenien emocionale.
Rrjetet sociale e kanë bërë këtë fenomen edhe më të pranishëm në përditshmërinë tonë. Çdo ditë ekspozohemi ndaj fotografive të pushimeve, lajmeve për promovime në punë, fejesave, martesave, lindjeve të fëmijëve dhe arritjeve personale të njerëzve të tjerë.
Problemi qëndron në faktin se ne shpesh krahasojmë përditshmërinë tonë, me të gjitha vështirësitë dhe pasiguritë që përmban, me momentet më të bukura që të tjerët zgjedhin të ndajnë publikisht.
Kështu krijohet një perceptim i shtrembëruar: të tjerët duket sikur po ecin përpara, ndërsa ne kemi mbetur në vend. Por ajo që shohim nuk përfaqëson të gjithë realitetin e tyre.
Si ndikon krahasimi i vazhdueshëm në shëndetin mendor?
Kur fillon ta vlerësosh jetën tënde përmes arritjeve të të tjerëve, mund të humbasësh gradualisht lidhjen me dëshirat, nevojat dhe objektivat e tua personale.
Kjo mund të shfaqet në disa mënyra:
1. Rritja e ankthit dhe pasigurisë
Mund të ndihesh vazhdimisht nën presion për të arritur diçka, edhe kur nuk je i sigurt nëse ajo është vërtet ajo që dëshiron. Mendimet si “Duhet të kisha arritur më shumë deri tani” apo “Po më ikën koha” mund të krijojnë shqetësim dhe tension emocional.
2. Ulja e vetëvlerësimit
Kur përqendrohesh vetëm te gjërat që të mungojnë, mund të mos i vlerësosh arritjet që ke realizuar. Fillon të shohësh veten si të pamjaftueshëm, duke harruar përpjekjet, aftësitë dhe progresin tënd.
3. Vetëkritika e vazhdueshme
Mund të bëhesh gjithnjë e më kërkues ndaj vetes, duke mos i lejuar vetes të gabosh, të pushosh apo të ecësh ngadalë. Çdo vonesë në realizimin e një objektivi mund të interpretohet si dështim personal.
4. Humbja e kënaqësisë në të tashmen
Kur mendja është vazhdimisht e përqendruar te ajo që duhet të kishe arritur, bëhet e vështirë të shijosh momentet që po jeton. E ardhmja kthehet në një burim presioni dhe e tashmja në një periudhë pritjeje.
Është e rëndësishme të kuptosh se këto përjetime nuk janë shenjë dobësie. Ato mund të jenë tregues se ke nevojë të ndalesh, të reflektosh dhe të kujdesesh më shumë për mirëqenien tënde psikologjike.
Jeta nuk ka një afat të përcaktuar për suksesin
Një nga bindjet që krijon më shumë presion psikologjik është ideja se disa gjëra duhet të ndodhin brenda një moshe të caktuar.
Duhet të kesh përfunduar studimet në një moshë të caktuar, të kesh krijuar karrierën deri në një tjetër, të jesh martuar, të kesh krijuar familje apo të kesh arritur pavarësinë financiare përpara një afati që shpesh e vendos vetë shoqëria.
Por realiteti është se çdo individ ka rrethanat, përvojat, mundësitë dhe sfidat e veta.
Dikush mund të ketë nevojë për më shumë kohë për të zbuluar profesionin që e përmbush. Dikush tjetër mund të jetë duke kaluar një periudhë të vështirë personale, duke u rikuperuar emocionalisht apo duke rindërtuar jetën pas një ndryshimi të rëndësishëm.
Këto periudha nuk janë kohë të humbura. Ato janë pjesë e procesit të zhvillimit personal.
Nuk ka asgjë të gabuar të ndryshosh drejtim, të fillosh nga e para, të rishikosh objektivat apo të zgjedhësh një rrugë ndryshe nga ajo që ndjekin njerëzit përreth teje.
Progresi nuk matet vetëm me atë që arrin, por edhe me mënyrën se si rritesh, mëson dhe kujdesesh për veten gjatë rrugëtimit.
Si të ndalosh krahasimin dhe të fillosh të ecësh me ritmin tënd?
Ndryshimi i mënyrës se si e percepton veten kërkon kohë, vetëdije dhe praktikë. Nuk bëhet fjalë për të mos krahasuar më kurrë veten me të tjerët, por për të mos lejuar që ky krahasim të përcaktojë vlerën tënde.
Disa hapa mund të të ndihmojnë:
Përqendrohu te objektivat e tua personale. Pyet veten se çfarë dëshiron vërtet, pa u ndikuar nga pritshmëritë e familjes, shoqërisë apo rrjeteve sociale. Dallo dëshirat e tua nga ato që mendon se duhet të arrish.
Prano ritmin tënd. Jo çdo periudhë e jetës duhet të karakterizohet nga arritje të mëdha. Ndonjëherë, të kujdesesh për shëndetin mendor, të vendosësh kufij apo të rikuperosh energjinë është një arritje më vete.
Praktiko vetëdhembshurinë. Përpiqu t’i drejtohesh vetes me të njëjtën mirëkuptim që do t’i ofroje një personi të dashur. Gabimet dhe vështirësitë nuk të bëjnë më pak të vlefshëm.
Kufizo krahasimin në rrjetet sociale. Nëse përmbajtjet që shikon të shkaktojnë ankth, pasiguri apo pakënaqësi me jetën tënde, është e shëndetshme të vendosësh kufij në përdorimin e tyre.
Vlerëso hapat e vegjël. Mos prit vetëm arritjet e mëdha për të ndier kënaqësi. Çdo përpjekje, vendim i shëndetshëm dhe ndryshim pozitiv ka rëndësi.
Kur është e nevojshme mbështetja e një psikologu klinik?
Ndonjëherë, krahasimi i vazhdueshëm, ankthi dhe vetëkritika bëhen aq të pranishme sa ndikojnë në marrëdhëniet personale, jetën profesionale dhe mënyrën se si e percepton veten.
Në këto raste, mbështetja psikologjike mund të jetë një hap i rëndësishëm drejt ndryshimit.
Përmes psikoterapisë individuale, pacienti ka mundësinë të eksplorojë mendimet, emocionet dhe modelet e sjelljes që ndikojnë në mirëqenien e tij. Në bashkëpunim me psikologun klinik, mund të identifikojë bindjet kufizuese, të kuptojë burimet e pasigurisë dhe të zhvillojë strategji më të shëndetshme për përballimin e ankthit dhe vetëkritikës.
Psikoterapia nuk ka të bëjë me të qenit i përsosur apo me ndryshimin e personalitetit. Ajo krijon një hapësirë profesionale dhe mbështetëse ku mund të kuptosh më mirë veten, të përpunosh përvojat emocionale dhe të ndërtosh një marrëdhënie më të shëndetshme me veten.
Nuk është e nevojshme të presësh derisa shqetësimi të bëhet i papërballueshëm për të kërkuar ndihmë. Konsulta psikologjike mund të jetë e vlefshme edhe kur thjesht ndien nevojën për të reflektuar, për të kuptuar më mirë emocionet e tua dhe për të punuar drejt zhvillimit personal.
Kërko konsultën Tënde Psikologjike
Nëse ndihesh i mbingarkuar nga krahasimi me të tjerët, nëse ankthi dhe vetëkritika po ndikojnë në jetën tënde ose nëse ke vështirësi të pranosh ritmin dhe rrugëtimin tënd, mos hezito të kërkosh mbështetje profesionale.
Studio Psikologjike e Doktoreshe Sonila Hoxha në Tiranë ofron shërbime psikologjike dhe psikoterapeutike, të orientuara drejt mirëqenies emocionale, zhvillimit personal dhe përmirësimit të marrëdhënieve ndërpersonale.
Shërbimet përfshijnë:
- Psikoterapi individuale.
- Terapi për çiftet.
- Terapi familjare.
- Psikoterapi për adoleshentët.
- Konsultime dhe mbështetje për prindërimin.
Konsultat ofrohen si në ambientet e studios, ashtu edhe online, duke krijuar mundësi për të përfituar nga mbështetja psikologjike në mënyrën më të përshtatshme.
Mos e mat jetën tënde me arritjet e dikujt tjetër. Nuk ke pse të ndjekësh ritmin e askujt dhe as të përmbushësh pritshmëri që nuk përputhen me dëshirat e tua.
Ke të drejtë të ecësh ngadalë, të ndryshosh mendje, të fillosh nga e para dhe të kërkosh ndihmë kur ke nevojë.
Nuk je mbrapa. Je në rrugëtimin tënd. Dhe ky rrugëtim meriton mirëkuptim, durim dhe kujdes.
Nëse ndien se është momenti të kujdesesh më shumë për veten, kërko konsultën tënde psikologjike pranë Studio Psikologjike e Doktoreshe Sonila Hoxha në Tiranë. Hapi i parë nuk kërkon të jesh plotësisht gati. Mjafton të jesh i gatshëm t’i japësh vetes një mundësi për ndryshim.

