3 MËNYRAT SE SI STRESI E NDRYSHON TRURIN TUAJ
Në jetën e përditshme, stresi është bërë pjesë e zakonshme e rutinës sonë. Ritmi i shpejtë i jetës, problemet personale, presioni profesional, konfliktet në marrëdhënie dhe ngarkesa emocionale ndikojnë drejtpërdrejt në mirëqenien mendore dhe fizike. Megjithatë, shumë njerëz nuk e kuptojnë se stresi nuk ndikon vetëm tek emocionet, por ndryshon edhe mënyrën se si funksionon truri.
Kur stresi bëhet i vazhdueshëm, sistemi nervor qëndron për një kohë të gjatë në gjendje alarmi. Kjo gjendje ndikon në zonat kryesore të trurit që kontrollojnë kujtesën, emocionet, vendimmarrjen dhe reagimet ndaj frikës. Për këtë arsye, shumë pacientë përjetojnë ankth, lodhje mendore, mbingarkesë emocionale, vështirësi në fokusim dhe ndjesinë se janë të “bllokuar”, edhe kur përpiqen të ecin përpara.
Në Studio Psikologjike e Doktoreshe Sonila Hoxha, psikoterapia fokusohet jo vetëm tek kuptimi i traumës apo stresit, por edhe tek rikthimi i ndjenjës së sigurisë emocionale dhe qetësisë së brendshme.
1. Korteksi Paraballor – si stresi dobëson fokusin dhe marrjen e vendimeve
Korteksi paraballor është pjesa e trurit që ndihmon në organizimin e mendimeve, analizimin e situatave dhe marrjen e vendimeve të qarta. Ai kontrollon përqendrimin, vetëkontrollin dhe aftësinë për të menaxhuar emocionet.
Kur një person jeton për një kohë të gjatë nën stres, kjo zonë e trurit fillon të funksionojë më dobët. Pacienti mund të ndiejë:
- Vështirësi në përqendrim
- Harresë të shpeshtë
- Konfuzion mendor
- Mbingarkesë emocionale
- Vështirësi në marrjen e vendimeve
- Ndjesinë se nuk ka kontroll mbi situatat
Shumë pacientë e përshkruajnë këtë gjendje si “mjegull mendore”. Edhe detyrat më të thjeshta duken të lodhshme dhe energjia mendore bie ndjeshëm.
Kur sistemi nervor qëndron vazhdimisht në gjendje mbijetese, truri fokusohet tek rreziku dhe jo tek qartësia mendore. Për këtë arsye, personi mund ta kuptojë racionalisht problemin, por përsëri të mos arrijë të ndihet i qetë apo i sigurt.
Psikoterapia ndihmon pacientin të rikthejë gradualisht ndjenjën e kontrollit, të mësojë teknika të menaxhimit të stresit dhe të forcojë aftësinë për të përballuar emocionet në mënyrë të shëndetshme.
2. Hipokampusi – si ndikon stresi në kujtesë dhe kontrollin emocional
Hipokampusi është pjesa e trurit e lidhur me kujtesën dhe përpunimin emocional. Ai ndihmon në organizimin e informacionit dhe në dallimin mes së kaluarës dhe së tashmes.
Kur një person përjeton stres kronik, ankth të vazhdueshëm apo trauma emocionale, hipokampusi mund të zvogëlohet në funksion. Kjo sjell pasoja të rëndësishme si:
- Probleme me kujtesën
- Vështirësi në të nxënë
- Ndjeshmëri emocionale të lartë
- Mendime të tepërta
- Rikthim të vazhdueshëm tek ngjarjet negative
- Vështirësi për të kontrolluar emocionet
Shumë pacientë ndihen të lodhur emocionalisht sepse trupi dhe mendja e tyre vazhdojnë të reagojnë sikur rreziku është ende prezent, edhe kur situata ka kaluar.
Kjo ndodh sepse sistemi nervor nuk shërohet vetëm nga të kuptuarit logjik i traumës. Shërimi fillon kur trupi fillon të ndjejë siguri reale dhe qetësi emocionale.
Mund ta kuptoni traumën, mund të analizoni sjelljet dhe modelet emocionale, por përsëri të ndiheni të bllokuar. Arsyeja është se sistemi nervor ka nevojë të përjetojë vazhdimisht ndjenja sigurie, pushimi dhe stabiliteti emocional që të fillojë të çlirohet nga modelet e vjetra të mbijetesës.
Psikoterapia ndihmon pacientin të krijojë këtë ndjenjë sigurie përmes një procesi të vazhdueshëm emocional dhe terapeutik.
3. Amigdala – si rriten frika, ankthi dhe reaktiviteti emocional
Amigdala është pjesa e trurit që kontrollon reagimin ndaj frikës dhe rrezikut. Kur stresi është i lartë, amigdala bëhet më aktive dhe sistemi nervor kalon në gjendje alarmi.
Kjo është arsyeja pse shumë pacientë përjetojnë:
- Ankth të vazhdueshëm
- Sulme paniku
- Frikë të pashpjegueshme
- Nervozizëm
- Reagime emocionale të forta
- Vështirësi në qetësim
- Probleme me gjumin
- Ndjesinë e tensionit të vazhdueshëm në trup
Trupi fillon të reagojë sikur është gjithmonë në rrezik. Edhe situatat normale mund të perceptohen si kërcënuese. Për këtë arsye, pacienti mund të ndihet i lodhur mendërisht dhe emocionalisht, pa kuptuar pse.
Në shumë raste, njerëzit mendojnë se duhet “thjesht të jenë më të fortë”. Por e vërteta është se sistemi nervor nuk funksionon vetëm me logjikë. Ai ka nevojë për siguri emocionale, qetësi dhe përvoja të përsëritura që i tregojnë trupit se rreziku ka kaluar.
Ky proces kërkon kohë, mbështetje profesionale dhe një hapësirë të sigurt terapeutike.
Pse disa njerëz ndihen të bllokuar edhe kur janë të vetëdijshëm për Traumën?
Shumë pacientë janë inteligjentë, të vetëdijshëm dhe e kuptojnë se çfarë i ka lënduar emocionalisht. Megjithatë, vazhdojnë të përjetojnë ankth, stres, tension dhe vështirësi emocionale.
Kjo nuk do të thotë se po bëjnë diçka gabim.
Shpesh, trupi nuk ka përjetuar ende mjaftueshëm siguri për të lënë pas mekanizmat e vjetër të mbrojtjes. Sistemi nervor vazhdon të reagojë bazuar tek eksperiencat e mëparshme dhe jo tek realiteti aktual.
Për këtë arsye, psikoterapia nuk fokusohet vetëm tek biseda apo analiza logjike, por edhe tek rregullimi emocional dhe rikthimi i ekuilibrit të sistemit nervor.
Kur pacienti fillon të ndiejë siguri, qetësi dhe mbështetje në mënyrë të përsëritur, truri gradualisht krijon modele të reja reagimi. Kjo ndihmon në uljen e ankthit, menaxhimin e emocioneve dhe përmirësimin e cilësisë së jetës.
Psikoterapia si mbështetje për Shëndetin Mendor
Shëndeti mendor meriton vëmendje dhe kujdes njësoj si shëndeti fizik. Kërkimi i ndihmës profesionale nuk është dobësi, por një hap i rëndësishëm drejt mirëqenies emocionale.
Psikoterapia ndihmon në trajtimin dhe menaxhimin e:
- Ankthit
- Sulmeve të panikut
- Depresionit
- Stresit kronik
- Mendimeve të tepërta
- Problemeve emocionale
- Problemeve në marrëdhënie
- Vetëvlerësimit të ulët
- Problemeve familjare
- Vështirësive me fëmijët
- Çështjeve të karrierës
- Traumave emocionale
Në situata të vështira emocionale, mbështetja e psikologut ndihmon pacientin të kuptojë veten, të menaxhojë emocionet dhe të ndërtojë mënyra më të shëndetshme për të përballuar sfidat e jetës.
Studio Psikologjike e Doktoreshe Sonila Hoxha ofrohen konsulta psikologjike online dhe live për pacientë që kërkojnë mbështetje profesionale dhe një hapësirë të sigurt për të folur.
Është koha t’i jepni përparësi shëndetit tuaj mendor. Trajnojeni mendjen tuaj dhe drejtoni jetën tuaj me më shumë qetësi, vetëdije dhe ekuilibër emocional.
Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber
