Varësia emocionale nga një person

Pse disa njerëz janë kaq të vështirë për t’u harruar?

A ju ka ndodhur të mendoni vazhdimisht për një person, edhe pse marrëdhënia me të ju shkakton më shumë ankth sesa lumturi? Të prisni një mesazh, të kontrolloni telefonin herë pas here apo të shpresoni se dikush që është larguar do të rikthehet? Nëse po, mund të jeni duke përjetuar një formë të varësisë emocionale, e cila nuk lidhet domosdoshmërisht me dashurinë, por me mënyrën se si truri reagon ndaj pasigurisë dhe shpërblimeve të paparashikueshme.

Në marrëdhëniet njerëzore, jo gjithmonë është personi vetë ai që na mban të lidhur emocionalisht. Ndonjëherë, është pikërisht dinamika që krijohet mes afrimit dhe largimit, vëmendjes dhe indiferencës, shpresës dhe zhgënjimit ajo që e bën shkëputjen kaq të vështirë.

Në Studio Psikologjike të Doktoreshë Sonila Hoxha, rëndësia e shëndetit emocional dhe e marrëdhënieve të shëndetshme është në qendër të procesit të mirëqenies psikologjike.

Si krijohet varësia emocionale nga një person?

Varësia emocionale mund të zhvillohet kur mirëqenia jonë psikologjike fillon të varet në mënyrë të tepruar nga vëmendja, prania apo miratimi i një personi tjetër. Në këto raste, humori, vetëvlerësimi dhe qetësia emocionale mund të ndikohen ndjeshëm nga sjellja e personit me të cilin kemi krijuar një lidhje.

Një nga dinamikat që mund ta ushqejë këtë gjendje është përforcimi i ndërprerë, një mekanizëm psikologjik ku shpërblimi nuk vjen në mënyrë të vazhdueshme dhe të parashikueshme.

Për shembull, një person mund të tregojë interes të madh për disa ditë, të komunikojë vazhdimisht dhe të krijojë afërsi emocionale. Më pas, papritur, mund të distancohet, të mos përgjigjet ose të sillet në mënyrë indiferente. Pas një periudhe heshtjeje, ai rikthehet dhe tregon sërish vëmendje.

Ky cikël mund të krijojë pritshmëri dhe pasiguri. Personi që përjeton këtë dinamikë fillon të presë momentin tjetër të afërsisë, duke shpresuar se marrëdhënia do të rikthehet në fazën e saj pozitive.

Pse vëmendja e paparashikueshme mund të krijojë lidhje kaq të fortë?

Truri i njeriut është i ndjeshëm ndaj shpërblimeve dhe pritshmërive. Kur një përvojë pozitive ndodh në mënyrë të paparashikueshme, mund të rritet motivimi për ta kërkuar përsëri.

Ky mekanizëm lidhet me sistemin e shpërblimit në tru dhe me rolin e dopaminës, një neurotransmetues i përfshirë në motivim, pritshmëri dhe të nxënit nga përvojat.

Një shembull i njohur është mekanizmi i makinave të fatit. Një person nuk e di se kur do të marrë shpërblimin e radhës, ndaj vazhdon të provojë. Pikërisht paparashikueshmëria mund ta bëjë sjelljen më të vështirë për t’u ndërprerë.

Në marrëdhëniet emocionale mund të ndodhë diçka e ngjashme. Kur vëmendja e një personi shfaqet herë pas here, pritja për mesazhin, telefonatën apo rikthimin e tij mund të bëhet një fokus i vazhdueshëm mendor.

Megjithatë, është e rëndësishme të kuptojmë se kjo nuk do të thotë se çdo marrëdhënie e paqëndrueshme krijon varësi apo se mekanizmat e trurit funksionojnë njësoj te të gjithë. Përvojat personale, historia emocionale dhe mënyra e lidhjes me të tjerët ndikojnë në mënyrën se si përjetohet kjo dinamikë.

Kur konfuzioni emocional ngatërrohet me dashurinë

Një nga vështirësitë më të mëdha në marrëdhëniet e paqëndrueshme është dallimi mes dashurisë dhe ankthit emocional.

Kur një person na kushton vëmendje dhe më pas largohet, mund të përjetojmë emocione intensive. Rikthimi i tij mund të sjellë lehtësim, gëzim dhe shpresë. Por këto ndjenja nuk janë domosdoshmërisht tregues të një marrëdhënieje të shëndetshme.

Ndonjëherë, ajo që perceptohet si një dashuri shumë e fortë mund të jetë një kombinim i pasigurisë, frikës nga humbja, pritjes dhe nevojës për konfirmim emocional.

Mund të filloni t’i bëni vetes pyetje të tilla:

• Pse nuk më shkruan si më parë?
• Mos vallë kam bërë diçka gabim?
• Pse sillet ndryshe nga një ditë në tjetrën?
• A do të rikthehet dhe do të bëhet sërish si më parë?
• Çfarë duhet të bëj që të fitoj përsëri vëmendjen e tij?

Kur këto mendime bëhen të shpeshta, marrëdhënia mund të fillojë të marrë një pjesë të konsiderueshme të energjisë suaj emocionale dhe mendore.

Dashuria e shëndetshme nuk duhet të jetë një gjendje e vazhdueshme pritjeje, frike apo pasigurie.

Shenjat që tregojnë se mund të jeni duke përjetuar varësi emocionale

Varësia emocionale nuk shfaqet në të njëjtën mënyrë te të gjithë njerëzit. Megjithatë, ekzistojnë disa shenja që mund të tregojnë se një marrëdhënie po ndikon negativisht në mirëqenien tuaj psikologjike.

Disa prej tyre janë:

1. Mendoni vazhdimisht për personin tjetër. Mendimet për të ndërhyjnë në përqendrimin tuaj, në aktivitetet e përditshme dhe në marrëdhëniet me njerëzit e tjerë.

2. Prisni vazhdimisht një mesazh. Kontrolloni telefonin shpesh dhe ndiheni të shqetësuar kur nuk merrni përgjigje.

3. Humori juaj varet nga sjellja e tij. Një mesazh mund t’ju bëjë të ndiheni mirë, ndërsa mungesa e vëmendjes mund t’ju shkaktojë ankth ose trishtim.

4. Justifikoni sjelljet që ju lëndojnë. Edhe kur përjetoni indiferencë, mungesë respekti apo paqëndrueshmëri, gjeni arsye për ta justifikuar personin tjetër.

5. Keni vështirësi të shkëputeni. Edhe kur e kuptoni se marrëdhënia nuk ju bën mirë, vazhdoni të shpresoni se gjërat do të ndryshojnë.

6. Neglizhoni nevojat tuaja. Përqendroheni aq shumë te personi tjetër, saqë harroni kufijtë, dëshirat dhe mirëqenien tuaj.

Nëse identifikoheni me disa prej këtyre shenjave, kjo nuk do të thotë automatikisht se keni një çrregullim psikologjik. Megjithatë, mund të jetë një arsye e vlefshme për të reflektuar mbi marrëdhënien dhe për të kërkuar mbështetje profesionale.

Si të shkëputeni nga një marrëdhënie që ju mban në pasiguri emocionale?

Shkëputja emocionale nuk është gjithmonë një vendim i lehtë. Ajo kërkon kohë, vetëdije dhe gatishmëri për të kuptuar nevojat tuaja emocionale.

Disa hapa mund t’ju ndihmojnë në këtë proces:

Njihni dinamikën e marrëdhënies. Përpiquni të shihni marrëdhënien në tërësi, jo vetëm momentet e bukura. Pyeteni veten nëse ndiheni të vlerësuar dhe të respektuar në mënyrë të vazhdueshme.

Pranoni emocionet tuaja. Është normale të përjetoni mall, trishtim, zemërim apo pasiguri kur përpiqeni të shkëputeni nga një person me të cilin keni krijuar lidhje emocionale.

Vendosni kufij të shëndetshëm. Mos e lejoni nevojën për vëmendje t’ju bëjë të pranoni sjellje që cenojnë dinjitetin dhe mirëqenien tuaj.

Rikthejeni vëmendjen te vetja. Kushtojuni kohë aktiviteteve që ju japin kënaqësi, marrëdhënieve mbështetëse dhe objektivave personale.

Punoni me vetëvlerësimin. Vlera juaj nuk përcaktohet nga fakti nëse dikush ju shkruan, ju kërkon apo zgjedh të qëndrojë pranë jush.

Kërkoni ndihmë psikologjike. Një proces psikoterapeutik mund t’ju ndihmojë të kuptoni modelet emocionale që përsëriten, të identifikoni nevojat tuaja dhe të ndërtoni mënyra më të shëndetshme për të krijuar marrëdhënie.

Pse psikoterapia mund t’ju ndihmojë?

Psikoterapia individuale ofron një hapësirë profesionale dhe të sigurt ku mund të eksploroni emocionet, mendimet dhe modelet e sjelljes që ndikojnë në marrëdhëniet tuaja.

Gjatë procesit terapeutik mund të punoni për të kuptuar arsyet pse tërhiqeni nga marrëdhëniet e paqëndrueshme, pse e keni të vështirë të vendosni kufij dhe si të zhvilloni një marrëdhënie më të shëndetshme me veten.

Në rastet kur vështirësitë lidhen me marrëdhënien në çift, psikoterapia e çiftit mund të ndihmojë partnerët të përmirësojnë komunikimin, të kuptojnë nevojat emocionale të njëri-tjetrit dhe të ndërtojnë një marrëdhënie të bazuar në respekt, mirëkuptim dhe siguri.

Është e rëndësishme të kuptoni se nuk keni pse të prisni derisa vuajtja emocionale të bëhet e papërballueshme për të kërkuar ndihmë profesionale.

Dashuria e shëndetshme nuk duhet t’ju mbajë në pritje

Ndonjëherë, ajo që e kemi interpretuar si dashuri të fortë mund të jetë thjesht mësimi me pasigurinë emocionale. Mund të jemi lidhur më shumë me pritjen e vëmendjes sesa me mënyrën se si ndihemi realisht në atë marrëdhënie.

Të shërohesh do të thotë të kuptosh se nuk duhet të ndjekësh vazhdimisht dikë për të marrë vëmendjen që meriton. Do të thotë të zgjedhësh marrëdhënie ku komunikimi është i qartë, respekti është i ndërsjellë dhe prania emocionale nuk është një shpërblim që duhet ta presësh.

Qetësia, siguria dhe qëndrueshmëria nuk e bëjnë dashurinë më pak intensive. Përkundrazi, ato krijojnë bazën për një lidhje të shëndetshme dhe të qëndrueshme.

Kërkoni mbështetje profesionale në Studio Psikologjike të Doktoreshë Sonila Hoxha

Nëse ndiheni të bllokuar në një marrëdhënie që ju shkakton pasiguri, ankth apo varësi emocionale, mos e neglizhoni mirëqenien tuaj psikologjike.

Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë ju ofron mundësinë të kërkoni mbështetje profesionale përmes:

• Psikoterapisë individuale.
• Psikoterapisë së çiftit.
• Konsultave psikologjike live në Tiranë dhe online.

Kërkoni konsultën tuaj psikologjike dhe bëni hapin e parë drejt një marrëdhënieje më të shëndetshme me veten dhe me të tjerët.

Nuk keni pse të jetoni në pritje të vëmendjes së dikujt tjetër. Edhe ju meritoni qetësi, siguri dhe dashuri të qëndrueshme.