5 mënyra konkrete për të shtuar vetëvlerësimin
Vetëvlerësimi është një nga shtyllat kryesore të mirëqenies psikologjike. Ai ndikon drejtpërdrejt në mënyrën se si një person e percepton veten, si ndërton marrëdhëniet me të tjerët, si përballet me sfidat dhe si merr vendime jetësore. Në praktikën klinike, shumë pacientë i drejtohen psikoterapisë pikërisht për shkak të një vetëvlerësimi të ulët, i cili shpesh shoqërohet me ankth, pasiguri, frikë nga gjykimi, vështirësi në vendimmarrje dhe ndjesi bllokimi.
Në Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha në Tiranë, puna me vetëvlerësimin është një proces i thellë, i personalizuar dhe i ndërtuar mbi bazën e ndërgjegjësimit, përgjegjësisë personale dhe veprimit konkret. Vetëvlerësimi nuk është një cilësi statike; ai mund të zhvillohet, forcohet dhe rindërtohet në çdo fazë të jetës.
Pse është kaq i rëndësishëm vetëvlerësimi?
Vetëvlerësimi lidhet me mënyrën se si një person e vlerëson veten, sa e pranon atë që është dhe sa beson në aftësitë e veta. Një vetëvlerësim i shëndetshëm nuk do të thotë perfeksion, por aftësi për të pranuar kufizimet, për të mësuar nga gabimet dhe për të ecur përpara pa u ndalur nga frika apo autokritika shkatërruese.
Pacientët me vetëvlerësim të ulët shpesh presin “momentin e duhur” për të ndryshuar: për të folur, për të vendosur kufij, për të thënë jo, për të filluar diçka të re apo për t’u larguar nga situata që nuk i përfaqësojnë më. Në realitet, pritja për momentin ideal është shpesh një iluzion që shndërrohet në një alibi psikologjike.
Momenti i duhur nuk ekziston – ekziston vendimi
Në një seancë reflektimi me një pacient, bëhet e qartë se momenti i duhur për ndryshim nuk vjen kurrë vetvetiu. Ai krijohet në momentin kur personi vendos të mos lejojë më që frika, pasiguria apo zakonet e vjetra të drejtojnë jetën e tij. Ndryshimi nuk ndodh sepse gjithçka është perfekte, por sepse personi është gati të marrë përgjegjësinë për veten, edhe në prani të vështirësive.
Vetëvlerësimi rritet pikërisht në këtë pikë: kur individi vendos të veprojë, jo të presë. Kur fillon të bëjë, jo të mendojë pafund. Kur zgjedh të rrezikojë në mënyrë të shëndetshme, duke u përballur me frikën, jo duke e shmangur atë.
Ja disa mënyra konkrete për të shtuar vetëvlerësimin
1. Përdorimi korrekt i afirmimeve pozitive
Afirmimet pozitive nuk janë thjesht fjali të përsëritura mekanikisht. Ato funksionojnë vetëm kur janë realiste, të lidhura me përvojën personale dhe të shoqëruara me veprim. Për shembull, një pacient që punon me vetëbesimin nuk ka nevojë të bindë veten se “është perfekt”, por se “po mëson”, “po përmirësohet” dhe “ka të drejtë të gabojë”. Afirmimet e shëndetshme ndihmojnë në ristrukturimin e dialogut të brendshëm.
2. Identifikimi dhe zhvillimi i aftësive personale
Çdo individ ka aftësi, por jo gjithmonë është i vetëdijshëm për to. Në psikoterapi, pacienti udhëhiqet të njohë pikat e tij të forta, talentet dhe burimet e brendshme që shpesh janë nënvlerësuar. Zhvillimi i këtyre aftësive, përmes angazhimit dhe praktikës, rrit ndjeshëm ndjenjën e kompetencës dhe vetëvlerësimit.
3. Mësimi i pranimit të kritikës
Kritika shpesh perceptohet si sulm personal, veçanërisht kur vetëvlerësimi është i brishtë. Një proces terapeutik i shëndetshëm ndihmon pacientin të dallojë kritikën konstruktive nga ajo destruktive dhe të mos e lidhë vlerën personale me mendimin e të tjerëve. Pranimi i kritikës si mundësi për rritje është një shenjë e fortë e pjekurisë emocionale.
4. Eliminimi i autokritikës dhe integrimi i pranimit të vetes
Autokritika e vazhdueshme është një nga armiqtë kryesorë të vetëvlerësimit. Të mësosh të flasësh me veten me mirëkuptim, jo me ndëshkim, është një hap thelbësor. Pranimi i vetes nuk do të thotë dorëzim, por njohje reale e asaj që je, me synimin për t’u përmirësuar pa e mohuar veten.
5. Tregimi i vlerës përmes veprave, jo vetëm fjalëve
Vetëvlerësimi nuk ndërtohet me deklarata, por me veprime të përditshme. Vendimet e vogla, kufijtë e shëndetshëm, përmbushja e angazhimeve dhe kujdesi për veten janë prova konkrete që forcojnë besimin tek vetja. Çdo veprim i qëndrueshëm është një mesazh i qartë për mendjen: “Unë kam vlerë”.
Bëhu versioni më i mirë i vetes, jo perfekt
Perfeksioni është një kurth psikologjik që shpesh paralizon. Versioni më i mirë i vetes është ai që pranon papërsosmërinë dhe vazhdon të ecë përpara. Psikoterapia ndihmon pacientin të dalë nga pritja pasive dhe të hyjë në veprim të ndërgjegjshëm.
Trajnimi i mendjes është një proces që kërkon kohë, përkushtim dhe mbështetje profesionale. Në situata shqetësimi emocional, figura e psikologut ofron një ndihmë konkrete, të strukturuar dhe efektive. Psikoterapia nuk është vetëm për momentet e krizës, por për këdo që dëshiron të njohë veten, të drejtojë jetën e tij dhe të përmirësojë cilësinë e saj.
Trajnoje mëndjen tënde, Drejto jetën tënde!
Psikoterapia është për të gjithë, sepse të gjithë jemi njerëzorë, jo të pamposhtur dhe as të përsosur. Çdo pacient kalon nëpër periudha të vështira dhe jo gjithmonë ka mjetet për t’i përballuar i vetëm. Kërkimi i ndihmës profesionale nuk është dobësi, por akt përgjegjësie ndaj vetes.
Në Studio Psikologjike e Doktoreshë Sonila Hoxha, çdo proces terapeutik ndërtohet mbi respektin, konfidencialitetin dhe qëllimin për ndryshim real. Momenti i duhur për të filluar është gjithmonë tani.
Seanca live & online
Teams: studio.psikologjie
WhatsApp & Viber
